KRAKOVIA, GATZAREN ETA ZAURIEN ARTEAN

Krakovia gatzaren eta zaurien artean Poloniako hiri ederrenetako bat bisitatzera garamatzan ibilbide bat da, baina baita hiri honetatik abiatzen diren txango tipikoenetako bi egitera ere: Wieliczkako gatz-meategiak eta Auschwitz-Birkenauko kontzentrazio-esparru nazia. Ibilbide gozo-garratz bat da non emozioak azalean dauden. Harritu gintuzten Lekuak egon ziren, astindu gintuzten besteak eta balsamo bat bezala jardun zuten batzuk… Esperientziaren gogoa duzu?

WIELICZKA ETA BOCHINIAKO ERREGE GATZ-MEATEGIAK

Lurretik ehunka metrora munduan paregabea den gatzezko hiri bat dago, bere aireztapen-, estolderia-, argiztapen- eta garraio-sistema propioekin…Baita kaperak eta ezkondu gaitezkeen aretoak ere topatu ditzakegu. Horren ikusgarriak dira Wieliczkako gatz-meategiak, Gizateriaren Ondarearen zerrendan inskribatuak izan ziren munduko lehen lekuetako bat. Gaur poloniarrek harro erakusten dituzte leku askotatik etorritako turisten entusiasmo-aurpegien aurrean. Bazenekiten Lurpeko katedralak, ezagutzen den bezala, 2.400 ganbera dituela, hainbat kapera barne? Haietako batzuk zizelkatu dira Poloniako hegoalde honetako hain tipikoak diren egurrezko elizak imitatzeko eta haiei buruz jada hitz egin dizuegu aurreko post batean.

Gatzezko eskultura ikusgarriez dekoratutako tuneletan barrena ibiliz haiek egin zituzten langileen espiritualtasunarekin ia konektatu dezakegu, hori bai, gida batez lagunduta 250 km-ko galerietan barrena, eta haietatik % 1 besterik ez dugu zeharkatzen gure bisita gidatuan . Benetako labirinto bat eta hartarako beste gida bat beharko dugu, handik atera nahi badugu.

Aparkatzera gonbidatzen zaituzten parking handi prestatuak daude, baina diru gutxirengatik Rynekaren inguruko kaleetan, herriko plaza zentralaren inguruan, furgoneta aparkatu daiteke eta meategietarako bisita egin. Gainera, galerien irteera ondoan geratzen da.

KRAKOVIA

Krakovia, Krakow polonieraz, iraganean errege-erreginen egoitza izan zen eta gaur egun Poloniako hiri bisitatuena da. Hiri Zaharra 4 km-ko eraztun berde handi batek bilduta ikusten da, Planty lorategiak, non antzina Erdi Aroko harresiaren lubanarroak zeuden, eta haiek XIX. mendean lehortu ziren. Eraztun handi honen bihotzean dago Rynek Glówny eta badirudi bide guztiak harantz garamatzatela. Plazaren erdian dago Sukiennice, XVI. mendeko merkatu bat, eta hark oraindik bizirik eta salmenta-postuz beteta jarraitzen du. Han erosi genuen Poloniatik ekarri genituen oroitzapen material gutxietako bat; egurraren artisauek eskuz pintatutako egurrezko kutxa bat. Baina oraindik gehiago dago, koadroak gustatzen zaizkienentzat, bigarren solairua XIX. mendeko Poloniako Arte Galeriak okupatzen du, eta lurpean Erdi Aroko antzinako merkatuaren indusketa arkeologiko bat.

Plaza handiaren izkina batean, Europako Erdi Aroko plaza zabalena, Andre Maria Santuaren basilika topatzen dugu, kafe bat hartzen geratzen bazarete ordu puntuan tronpeta-hotsa entzun ahal izango duzue bere dorre altuenetik. Ez galdu 1300ean aurreko erromaniko baten gainean eraiki zen gotikoaren bitxi honetan sarraldi bat. Ospetsuena bere erretaula da (XV. m.), estilo gotiko berantiarrekoa, Europako handiena da eta Veit Stossek zizelkatu zuen. Hura argazkitan atera nahi baduzue sarrera eta gehigarri bat ordaindu beharko duzue argazkiak egiteko eta ondoren alde batetik sartu. Ganga koloretsuak miretsi besterik nahi ez baduzue, fededunen atetik (nagusitik) sartu zaitezkete eta esertzera kontenplatzeko.

Bazkaltzeko ordurako gure gomendio gastronomiko propioa uzten dizuegu: Restauracja Wisniowy Sad jatetxea, Grodzka 33 kalean kokatua, galeria baten bidez sartzen den leku bat eta hark hasiera batean etxe baten egongela iruditu zitzaigunera garamatza, alfonbrarekin, familia-argazkiekin eta baita tximinia batekin ere. Benetan sukaldaritza errusiarreko jatetxe bat da, nahiz eta honetaz karta zabaltzean konturatu ginen. Dena dela ere, zoragarri jan genuen, chill out giro batean, Krakoviaren erdigunean eta 25 € inguru/hiru pertsona.

Gure ibilbideak Florianska kalean jarraitzen du, fatxada interesgarriz beteriko kale oinezko polit bat eta hark San Florianen Atarira garamatza, Erdi Aroko harresi zaharretik geratu den hirirako antzinako sarrera bat. Han giro xarmagarri bat topatu genuen koadroen postu ibiltari erdi dozena batekin eta haiek ia horma osoa paperez estaltzen zuten.

Wavelgo Muinoa ilunabarrerako gorde genuen gune xarmagarri bat da, beroa laxatzen eta eguzkia erortzen denean, eta postal-argazkiak oparitzeko. Arrapala batetik sartzen gara eta hark katedralera zuzenean garamatza eta hura kanpotik soilik ikusi genuen. Merezi izan zuen gazteluaren patioari begirada bat ematea, eta haren azpilurrak erregeen, santuen, poeten eta militarren hilobiak hartzen dituela esaten dute. Nahiz eta benetan politena ibiltzea eta muinoaren begiratokietara begiratzea izan zen eta haiek Vistularen gaineko bista politak oparitzen ziguten.

Hirian barrena gure azken urratsek “su-jaurtitzaile herensugearen ehizara” garamatzate, gure semeari esan genion Krakovian benetako sua ateratzen duen herensuge bat dagoela, eta ez ginen handik joango hura ikusi gabe. Non topatu genuen? Bada gazteluaren oinetan. Umeekin bidaiatzen baduzue ez galdu, ahoa zabalik geratuko dira 😉

Krakovia bisitatzeko Clepardia kanpinean instalatu ginen, aukera aproposa iruditu zitzaigun zuhaizti batean zegoelako, zerbitzu guztiak zituen, baita garbigailuak eta lehorgailuak ere, eta itsatsita kanpoko igerileku bat zuen non hiria bisitatu genuen egun beroetako goizak pasatu genituen. Gainera autobus-zerbitzua oso gertu du eta hiriaren erdigunera 25 minututan iristen da.

AUSCHWITZ- BIRKENAU

Alemaniar sarraski-esparru nazia (1940-1945) Gaur egun gizateriaren historiako krimen handienaren biktimen oroimenerako monumentu handi gisa eta inoiz berriz gertatu behar ez duen zerbaiten oharpen gisa kontserbatzen da.

Alemaniarrek esparrua Oswiecim hiri poloniarraren lurretan eraiki zuten, (Auschwitz alemanez) preso politiko poloniarrak kartzelaratzeko, baina Europako juduen sarraski masiboko esparru handiena bihurtzen amaitu zuen. Kalkulatzen da hemen naziek gutxienez 1,1 milioi pertsona hil zituztela. Gaur egun esparruaren bi zati handi hartzen dituen memorial gisa kontserbatzen da: Auschwitz I eta Auschwitz II , non ikerketa eta hezkuntza sustatzen diren eta bere garrantzi historikoa dela eta Gizateriaren Ondarearen zerrendan sartuta dago.

Guk Auschwitz II bisitatu genuen, gune zabalena dena, non ikus daitezkeen pertsonak garraiatzen zituen trenaren bideen sarbidetik, barrakoiak eta baita gas-ganbera batzuk ere.

Barrutik eta kanpotik astintzen zaituen bisita bat da, non izugarrikeriari aurrez aurre begiratzeko prest egon behar den. Gure iritzi apalean ez da egokia umeentzat, nahiz eta bai nerabeentzat. Horregatik txandaka sartu ginen gure 7 urteko semearekin geratzeko. Egun batean izugarrikeriari aurrez aurre begiratzea egokituko zaio, baina oraindik ez da momentua iritsi.

Bisitarako aparkaleku zabal ordainpekoak daude, nahiz eta ez den esparrurako sarrera kobratzen. Udan 20:00ak inguruan ixten dute eta hura lasaiago ikusteko momentu aproposa ilunabarrean da.

Ibilbide hau tonu lasaiago batean amaitu nahi izan genuen, horregatik bi gaztelu handi bisitatzera joan ginen: Pszczynako gaztelua eta Mosznako gaztelua.

PSZCZYNAKO GAZTELUA

Ingurune oso erromantiko batez inguratutako gaztelu-jauregi bat da. Alde batetik hiriarekin ia batuta geratzen da, izen berekoa, non bere Rynekerako bisita batek merezi duen. Bestetik, estilo erromantikoko lorategi idiliko bat topatzen dugu non bere loreak eta zuhaitzak, zubiak eta kaperak miretsiz ibili ginen.

Gaua egiteko parking bat erabili genuen eta hura parketik auzo-errepide batek soilik banatuta geratzen da, nondik berehala sartzen garen oinez.

Koordenatuak: N49º 59′ 2.1″ E18º 56′ 31.5″

MOSZNAKO GAZTELUA, EDERRAREN ETA PIZTIAREN GAZTELUA

Lekua handiosa da, parkearen eta gazteluaren artean 8 mila metro koadroko azalera okupatzen dute. Sarrera ordaindu behar da lorategietan ibiltzeko, non zuhaitz batzuen tamainari begia ez genion kendu. Barrualdea, bidaia honetan bisitatu ditugun gaztelu gehienak bezala, hotel-jatetxe bat hartzen du, non ez ginen sartu. Eraikina, eta haren aurrean ezkonberri batzuen argazki-saio batekin koinziditu genuen, estilo barrokokoa da, dorreekin, gargolekin, animalia fantastikoekin… Txikienentzat joko entretenigarri bat proposatzen dizuegu, animalien irudiak bilatzea. Ez dira faltako otso-buru basati bat, basurde bat, hontz bat, eta baita dorre batetik Piztiaren bustoa ere. Guk gaztelua “Ederraren eta Piztiaren gaztelua” bezala berrizendatu genuen, zer iruditzen zaizue?

Herriko parking batean aparkatu genuen, doakoa da eta sarreratik metro gutxira geratzen da.

Koordenatuak: N50º 26′ 14.1″ E17º 46′ 1.7″

Ikusten duzuen bezala Poloniak hain oroitzapen zaurituta du non ezinezkoa den herrialde honetan barrena bidaiatzea bihotzak urrats bakoitzean erre gabe. Malopolska eskualdea eta Krakoviaren inguruak horren adibide onak dira… Baina ez dugu sentimendu triste batekin geratu nahi, historia oroitua izateko eta akatsak ez errepikatzeko dagoelako…Hori pentsatzen dugu gunea uzten dugun bitartean gure bidaia handia amaitzeko. Gure azken ibilbidera iristen gara…Laguntzen gaituzu amaierara arte?