BIDAIATZEKO HIZTEGIA: ESLOVENIERAZKO POLTSIKOKO HIZTEGIA
Ez pentsa esloveniera-eskolak ematen hasiko garenik. Artikulu honetan gure esperientzia kontatu nahi dizuegu, besterik gabe, eta bidaiari gehiago animatu ingelesa alde batera uztera eta eslovenierarekin ausartzera… Ausartuko zara zu ere?
Gure bidaia-hiztegia honela hasten da: dover dan! Esamolde honek ateak irekiko dizkigu, eta agian esloveniar baten baino gehiagoren bihotza ere bai. Eslovenian gehien erabiltzen den agurra da, herrialdeko «egun on» ezaguna. Irribarre batekin lagunduta, askotan lehen urratsa ondo ematen lagunduko digu. Baina kontuz! Horrela agurtzea hain erraza denez, bidaiaren amaieran, ez dakit doinua ondo ikasi genuelako edo zergatik, baina behin hitz-jario eder batekin erantzun ziguten. Imajinatzen duzue?
Baina, tira! Hartu arnasa eta zenbatu hirura: ena, dva, tri. FurgoBidaiaken hiru garenez, tri izan zen bidaian gehien erabili genuen zenbakia, batez ere zerbait eskatzerakoan… Eta funtzionatzen zuen!
Eta eskatzeaz ari garela, garagardo bat hartuko dugu Eslovenian? Lasko markako garagardoa asko gustatu zitzaigun, eta horregatik oso azkar ikasi genuen nola eskatu. Garagardoa pivo da, baina guk handi bat eta txiki bat nahi genituen: velika pivo eta mala pivo. Eslovenieraz hitzak maskulinoan, femeninoan eta neutroan deklinatzen dira, baina ez gara saltsa horietan sartuko. Zuzen eskatzeko, determinatzailea gehitu behar da: en: en velika pivo, en mala pivo; garagardo handi bat eta garagardo txiki bat. Eta umeak? En sok, zuku bat, gehien gustatzen zaiona. Eta zerbitzaria joan da dagoeneko! Proba gaindituta. Ai! Kontua ere eskatu beharko dugu! Ondoko mahaian zeuden bertakoei belarria jarri genien, eta «Sesamo, ireki!» magikoa balitz bezala, hau entzun genuen: Racun (rachum ahoskatuta), prosim! Kontua, mesedez!
Hala ere, garagardoa eskatzeari buruzko ikasketa ez da hemen amaitzen. Izan ere, adi bazaudete, berehala ohartuko zarete taberna askotako karteletan honako hau agertzen dela: toceno (tocheno) pivo; iturriko garagardoa. Gogoan hartzeko moduko zerbait.
Hainbeste garagardo edan ondoren, badakizue zer gertatzen den: komunera joan behar, toaleta. Eta hemen zalantzak sortzen zaizkigu, kartelak ez baitaude beti itzulita, eta askotan marrazkitxoak nahiko subjektiboak dira, nola begiratzen diezun… Ene! Zein demontretan sartu behar dugu? Ziurtatzen dizuegu pare bat aldiz nahastu ginela eta korrika atera behar izan genuela. Beraz, apuntatu: emakumeok Zenske jartzen duen komunera sartuko gara, eta gizonak moski jartzen duenera. Badaezpada kontatzen dizuet… Euliak (*moski*) direla eta!
Eta furgoneta? Non utzi genuen aparkatuta? Lasai, horretan ez gara nahastuko, garagardo gehiegi edan badugu ere. Seguru asko ulica edo cesta batean egongo da, biek kalea edo bidea adierazten baitute. Autocamp batean ez badugu utzi behintzat, hau da, kanpin batean.
Beste egun batean dotoreago jarri eta gostilna batean afaldu genuen, Esloveniako plater tipikoak dastatzeko familia-jatetxe batean. Afariaren amaieran, etxean bezala, Kava bat eskatu genuen. Kava kopa bat? Ez, eslovenieraz kafea da. En kava! Nik ez, berehala moztu nuen: nik esnearekin nahi dut! Kava zuh melko.
Azkenean, «gostilna» jatetxeko atetik irribarre batekin atera ginen, ezpainetan hvala, eskerrik asko, genuela. Benetan ondo sentiarazi gintuen.
Baina bidaiak amaitu egiten dira, eta etxera itzuli beharra dago. Itzuleran, autobidean ilara eta auto-pilaketa handiak aurkitu genituen. Argi-panel batean honako hau irakur zitekeen: Pozor! Ez dakigu zehazki nola itzultzen den, baina Pozorren erreinuan hiru erregina nagusi dira: arreta, kontuz eta arriskua!
Kontu handiz gidatzen jarraitu genuen, eta laster istripua izandako auto bat eta polizija, polizia, aurkitu genituen. Eslovenierazko hitz askok guretzat bitxia den amaiera hori dute (akcija, kalvarija…), eta bidaian barre eta jolas ugari eragin zizkigun. Izan ere, geure hiztegia asmatzen hasi ginen… Baina ez zaituztegu aspertu nahi. Herrialde maitagarri honi agur esan genion bezala, hemen ere halaxe egingo dugu:
Nasvidenje Slovenija!
Agur, Eslovenia!
