FONDUEA: GAZTAREKIKO PASIOA ~ FurgoBidaiak

Frantzian oso zabalduta dagoen platera bada ere, fonduearen jatorria Jura mendiguneetan dago. Fondue tradizionalek caquelon izeneko ontzi bat izaten dute, gazta (gehienetan behi-gazta) urtzeko erabiltzen dena. Gaztari Kirsch pixka bat (gerezi-likorea) edo, bestela, ardo zuria gehitzen zaio. Patata erre txikiz betetako poltsatxo bat eta ogi-xerraz betetako saski bat izaten dira gaztan bustitzeko osagaiak.

Baina… zer egin behar da? Mahaikideen arteko elkarreragina sustatzen duen otordua da. Izan ere, bakoitzak sardexka luze berezi bat erabiltzen du, eta bertan patata edo ogi zati txikiak sartzen ditu, pazientzia handiz, urtutako gaztan bustitzeko. Mahaikide bakoitzak bere sardexka zaindu behar du, txanda itxaron gaztan sartzeko, ogia elkarri pasa eta hitza elkarri eman! Esan nahi nuen… patata elkarri pasa!

Baina kontuz! Kaloria askoko otordua da, eta normalean nahiko beteta uzten zaitu. Beraz, tripakada ederra egin ondoren paseotxo bat ematea ez da ideia txarra.

2015eko udan Suitza bisitatu genuenean, geure buruari kapritxo bat eman nahi izan genion, letra larriz idazten diren horietako bat, euro kopuru handi samar batekin batera. Batzuen eta besteen gomendioak irakurri ondoren, Lonely Planet bidaia-gidak proposatutakoari jarraitzea erabaki genuen. Horretarako, kilometro batzuk egin genituen Gruyères inguruko Châtel-St-Denis herri txikira iritsi arte. Bertan dago Café Tivoli.

Café Tivoliren fatxada nagusia.

Bertako giroa duen kafetegi-jatetxea da. Egia esan, uste dut gu ginela kanpotar bakarrak. Egurrezko mahaiez eta landa-estiloko dekorazioz hornitutako jangela zabala du. Horrek Heidi-ren aitonaren etxolan fonduea jaten ari ginela irudikatzera eraman gintuen. Baxera ere ez zen gutxiagorako; plateraren apaingarriei begira denbora luzez entretenitu genuen gure semea, ordurako goseak baitzegoen.

«Moitié-moitié» fonduea eskatu genuen, hau da, erdia Gruyère gazta eta beste erdia Vacherin gazta, Friburgo inguruko gazta mota tipikoa.

Zerbitzari batek hartu gintuen, zakar samarra baina ez desatsegina. Trebezia handiz eta hitz gutxirekin zerbitzatu zigun; gauzak argi eta garbi, eta fondueari… gazta!

Caquelon ontziaren azpian alkoholezko erregailu bat zegoen piztuta. Horregatik, Enekorekin adi-adi ibili behar izan genuen. Gazta primeran urtuta zegoen, beraz, lanari ekin genion: bakoitzak bere sardexka hartu, batzuetan ogi zati txikiak eta besteetan patatak sartu, eta gaztan murgiltzen genituen.

Dena eskualdeko ardo zuri batekin lagundu genuen, eta haren prezioaz ez dut gogoratu ere egin nahi… Baina tira, egun bat egun bat da!

Baina gaztarekiko gure zaletasuna ez zen hor amaitu. Etxera itzuli aurretik, fonduea prestatzeko gazta-poltsa pare bat erosi genituen, nahiko garestiak iruditu zitzaizkigun prezioan. Aurrez prestatutako gazta-nahasketa duten paketeak dira, eta hurrengo hamabost egunetan kontsumitu behar dira. Gruyère eta Vacherin gazten nahasketa gomendatzen dizuegu, baita Cave d’or-Goldeshöllen marka ere. Hala ere, Frantziako muga gertu baduzue, Frantziako edozein supermerkatutan aurkituko duzue fonduea prestatzeko gazta-pakete bat, marka berekoa ez bada ere.

Gau lasai batean, eguraldia pixka bat freskatu zuenean, lanean jarri ginen. Horretarako, urrats erraz batzuk jarraitu genituen, gazta bola handi bat bihur ez zedin. Tenisean jokatzeko moduko bola bat, alegia!

Lehen urratsa: ardo zuria eta Kirsch gerezi-likorea nahastea, arto-irin koilaratxo batekin eta gaztarekin batera. Guk ez genuen likorerik, baina ardo zuri dezente bota genion; hainbeste, ezen gazta kantuan hasiko zela ematen baitzuen!

Bigarren urratsa: nahasketa etengabe eragitea, gazta ondo urtu dadin eta caquelon ontziari itsats ez dakion.

Hirugarren urratsa: baratxuri-ale xehatu bat gehitzea.

Gazta nahasketarekin batera urtzen hasten den bitartean, patata txiki-txikiak (XS neurrikoak) erretzen ditugu, eta zekale-ogia, alemaniar estilokoa, prestatzen amaitzen dugu, afariari giro berezia emateko.

Zekale-ogia.

Patata erreak.

Ikusiko duzuenez, gaztak ondo urtuta geratu behar du, pikorrik gabe, eta mahaira eramaten dugunean ere erregailuen gainean berotzen eta urtzen jarraitu behar du.

Afari oso animatuaz gozatu genuen. Gure semeak primeran pasatu zuen, zerbait desberdina egin genuen, eta Suitza bisitatu genuen udako egun haiek gogoratzeko aukera eman zigun.