MONASTERIO DE PIEDRA: UR-JAUZIEN LORATEGI BAT BAINO ASKOZ GEHIAGO
Udazkenak zuhaitzak kolorez janzten dituenean eta beroak hainbeste estutzen ez duenean, parke osoak bere distira berreskuratzen du. Zaragozako hegoaldean gaude, baina, lur idor, lehor eta buztintsua izan beharrean, hostozko manta handi batek estalitako alfonbra berde batek egiten digu harrera, baita lurretik isilean isurtzen diren ur-jauzi ikusgarri ugarik ere. Baina horiek ez dira parkearen erakargarritasun bakarrak. Ihesaldi oso berezi batean, bisita honek izugarri gozatuarazi zigun. Gurekin ezagutzera etorriko zarete?
Hotel-spa eta monasterio zistertarrerako sarrera.
Dena 1840an hasten da, parkean dagoen XII. mendeko monasterio zistertarra enkantean jarri zutenean, Mendizabalen desamortizazioaren ondoren. Kataluniako Muntadas Campeny familiak erosi zuen ehun-fabrika bat ezartzeko asmoz, baina inguruaren edertasunak liluratu egin zituen, eta errespetatzea eta babestea erabaki zuten. Familiaren hurrengo belaunaldiarekin bihurtu zen parke. Federico Muntadasek aitarengandik jaso zuen oinordetzan, eta tunelak irekitzen, zuhaitzak landatzen eta bidezidorrak egiten hasi zen… Baina parkeak turismo-konplexu handi bat ere badu: jatetxea, hotela eta spaa, Calatayud Jatorri Deiturako Ardoaren Museoa, antzinako gurdien bilduma, arrain-haztegi handi bat… Hori guztia ere leku honi eskainitako maitasunaren eta arduraren emaitza da.
MONASTERIO ZISTERTARRA
Monasterio zistertarraren bisitarekin hasten gara. Adi egon behar da, bisita gidatuak ordu erdiro ateratzen baitira, 45 minutu inguru irauten baitute eta 13:00etan amaitzen baitira. Bisita gidatuan sartzean, honela pentsatu genuen… Klaustro bat ikusiko dugu, agian upategiren bat, eta kitto. Bada, ezta gutxiago ere!
Monasterioko klaustroa.Santa María de Piedrako Errege Monasterio Zistertarrak estilo zistertar nabarmena du: proportzio orekatuak, egitura liraina, forma garbi eta soilak eta eskultura-irudikapenik eza. Ezaugarri horiek guztiek Zisterraren filosofiari egiten diote erreferentzia: «Ezerk ez du Jainkoaren bilaketatik arreta aldendu behar».
Kapitulugela.
Kapitulugela: monasterioko lekurik garrantzitsuenetako bat zen. Bertan elkartzen ziren eta abadiari eragiten zioten erabakiak hartzen zituzten.
Abadia.
Abadia: eliza zen, monjeentzat, nobizioentzat, anaia laikoentzat eta monasterioko lanak egiten zituztenentzat gordetako lekua. Gangetako batzuk falta dira. Izan ere, Mendizabalen desamortizazioaren ondoren, monjeek baliabiderik gabe geratu zirenean, abadiaren teilatuko teilak saldu zituzten. Teila horiek probintzian zehar sakabanatu ziren, eta horren ondorioz eraikinaren zati hori hondatu eta erori egin zen.
Biltegia (La Cilla): bi solairuko eraikina da, aletegi eta upategi gisa erabiltzen zena. Goiko solairuan aleak gordetzen zituzten, eta behekoa monasterioko ardoa egiteko eta kontserbatzeko erabiltzen zuten.
Gaur egun, «Ora et labora» izeneko nekazaritza-tresnen erakusketa eta Calatayud Jatorri Deiturako Ardoaren Museoa daude bertan.
Anaia laikoen pasabidea: Iberiar penintsulan bakarra da. Bere ezaugarriei esker, besteak beste alabastrozko leihoei esker, intimitate handia eskaintzen zion monasterioko bizimoduari.
Pasabidearen eta monasterioko zatirik zaharrenaren irudia.
Gurdien aretoa: XIX. mendeko lau gurdiz osatutako bilduma bat dago bertan: tilburia, ingeles estiloko broughama, diligentzia eta tartana. Guztiak Muntadas familiarenak izan ziren.
Haurrentzako gurdia. Poniek edo ahuntzek tiratzen zuten.
Sukaldea: oraindik sukaldeetako tximinia txikiak eta keak belztutako ganga-sabaia gordetzen dituen areto hau bereziki interesgarria da. Izan ere, Europa osoan Mundu Berritik ekarritako txokolatea prestatu zen lehen sukaldeetako bat izan zen, 1534 inguruan. Gaur egun, erakusketa-panelen bidez kontatzen digu bere historia.
Monasterioko sukaldea.
Jantokia: areto honek akustika bikaina du, bere ganga motari esker. Horregatik, asteko irakurleak martirologioaren irakurketa egiten zuen otorduetan, pulpitutik.
PARKEA
Bisitarako bi ordu inguru aurreikusten dira, baina argazkiak ateratzeko, mokadutxo bat egiteko edo, besterik gabe, eskaintzen digun edertasunaz gozatzeko gelditzen bagara, goiz osoa beharko dugu. Haurrekin joanez gero, egun osoa gordetzea komeni da. Kontuan izan behar da ez duela mugikortasun urriko pertsonentzako edo haurtxoen orgatxoentzako sarbide egokiturik.
Dianaren bainua.
Ibilbidearen lehen zatian, Juan Federico Muntadasen lorategian sartzen gara. Udazkenean, urtaro horretako kolore guztietako hosto erorien geruza handi batek egiten digu harrera. Laster, hainbat ur-jauzi eta haitzulo natural aurkitzen ditugu, parkearen lehen inpresioa ematen digutenak.
Ahateen aintzira.
Trinidad ur-jauzia.
Bacante haitzuloa.
Lehen zati honetan, La Caprichosa ur-jauzia da gehien harritzen gaituenetako bat, bere edertasunagatik eta uraren jauzi ikusgarriagatik. Denek nahi dute bertan argazki bat atera. Eta ziurtatzen dizuegu ez dela gutxiagorako!
La Caprichosa ur-jauzia.
La Caprichosako begiratokira igotzen gara, eta Piedra ibaiaren urak nahiko nahasita aurkitzen ditugu.
Ibilbideak han-hemenka sortzen diren ur-jauziekin liluratzen jarraitzen gaitu, lur latz eta lehorreko lurralde baten erdian oasi batean gaudela sentiaraziz.
Los Fresnos Altos.
Lurrean zulatutako tuneletatik arroila batera jaisten gara, baita igarotzeko egokitutako haitzulo batzuk zeharkatuz ere (Iris haitzuloa). Behean parkeko ur-jauzirik ederren eta ikusgarrienetako bat dugu zain: Cola de Caballo. Bitxia da izen hori Pirinioetako beste ur-jauzi ezagun batekin bat etortzea.
Ibilbideko tunelak.
Cola de Caballo ur-jauziaren oinean.
Cola de Caballo.
Hainbeste ur-jauzi batera ikusteak sortzen digun zirrara atzean utzita, parkeko alderik lauenean eta lasaienean sartzen gara. Arrain-haztegi ugari daude bertan —Iberiar penintsulako lehenengoak direla jotzen da—, baita argiak ukitzen duen guztia islatzeko prest dauden aintzira txikiak ere.
Arrain-haztegiak.
Los Chorreaderos ur-jauziak agurtzen gaitu itzuleran. Eta belatz-hegaztien erakustaldira joan nahi ez badugu, ibilaldia amaitutzat ematen dugu.
Los Chorreaderos ur-jauzia.
HOTEL-SPAA
Baina ez dugu lekua utzi nahi gutxienez hotelaren barrualdea ezagutu gabe. Eta ez gaitu hutsik egiten! Ez da luxuaren azken hitza, baina monasterioaren kutsu berezi hori mantentzen du. Hormetako freskoek, ganga-sabaiek eta klaustrora begira dauden logelek beste garai batera eramaten gaituzte. Guk Aragoiko lurretan zehar egindako ihesaldi ezin hobe honetako eguna amaitzeko, hoteleko sotoan dagoen spako uretan goitik behera erlaxatzea erabakitzen dugu. Zer iruditzen zaizue?
Egongela.
Informazio gehiago:
