IPARRALDEZ GOZATZEKO PLANAK UDABERRIAN: KULTURA, ATSEDENA ETA GASTRONOMIA

Iparralde, mugaz bestaldeko hiru euskal lurraldeek osatua, landa-eremuko paradisu bat da, non euskal sustraiak, gastronomia eta artisautza arreta handiz zaintzen diren. Asteburuko ihesaldi batek aukera ematen digu aurreko kanper-bidaietan ezagutu ditugun lekuak beste begirada batekin berriro aurkitzeko. Izan ere, beti gustatzen zaigu bertara itzultzea. Lapurdiren esentzia erakutsiko dizuegu, baita udaberri labortanaz gozatzeko kultura-, ongizate- eta gastronomia-plan interesgarriak ere. Zatozte gurekin udaberrian Iparraldez gozatzeko proposamen hauek ezagutzera.

Goazen? On y va!

❇ ZER IKUSI ETA EGIN IPARRALDEN: UDABERRI LABORTANAZ GOZATZEKO PLANAK

Esan liteke mugaren bi aldeak sentimenduz, sustraiez eta kulturaz osatutako hari ikusezin batek lotzen dituela. Iparralde hain gertu dago, eta aldi berean hain desberdina da, ezen beti harritzen baikaitu. Gure bisitak lehenik Hendaiako txokorik bukolikoenetara eta Abadia gaztelu misteriotsura eramango gaitu. Ondoren, larunbateko azokako postuetan barrena ibiliko gara bertako produktuak ezagutzeko, eta Hôtel Relais Thalasson atseden hartuko dugu, itsasoaren zaintzaz gozatzeko.

Ipar-haizeak barnealdera eramango gaitu, Kanbo herri txikira, Villa Arnaga ezagutzera. Estilo neoeuskaleko lehen etxeetako bat da, eta historia liluragarria gordetzen du. Eta inori ez zaionez gozo batek kalterik egiten, txokolateari eta Baionara iritsi zeneko historiari buruzko bitxikeria batzuk ezagutuko ditugu Puyodebat Txokolatearen Museoan. Gai izango al zarete bonboiren bat erosi gabe alde egiteko?

Bécquerren enara ilunak bezala, Lapurdiko herririk berezienetako batera itzuliko gara: Ainhoara. Bertan gau atsegina igaroko dugu Maison Opocca hotelean, XVII. mendeko ostatu batean, bere xarma berezia gordetzen jakin duena.

Donibane Lohitzune ere ezin zen falta udaberrian Iparraldez gozatzeko gure planen artean. Bertako merkataritza-eskaintza zabala, produktu bereziak eta artisautza paregabea ezagutuko ditugu. Amaitzeko, itsasoko plater tradizional bat dastatuko dugu, eta itsasertzean paseatuko gara Ziburuko Sokoa auzoan, Sokoako gotorlekuaren harresi sendoen ondoan.

❇ HENDAIA

Hendaiak beti transmititu dizkigu bakea eta lasaitasuna. Gogoan dut gazteagoa nintzenean lagun-kuadrillarekin elkartu eta bizikletaz muga zeharkatzen genuela. Txingudiko badiaren ikuspegi ederrak dituen bidegorrian barrena pedalei eraginez, Ondarraitzera, Hendaiako hondartzara, iristen ginen, egun osoa eguzkitan etzanda pasatzeko.

Hiru kilometroko hondartzak eta pasealeku ederrak zuzenean Abadiako eremura eramaten gaituzte. «Natura-eremu sentikor» gisa sailkatutako ingurune naturala da, Hendaiako itsaslabarren gainean kokatutako behatoki-gaztelua bezain berezia. Gaztelu horrek La Corniche kostaldeko zati hau menderatzen du.

🔭 ABADIA BEHATOKI-GAZTELUA

Viollet-le-Ducek 1864 eta 1884 artean eraikitako Abadia gaztelua arkitektura neogotikoaren eta orientalismoaren benetako harribitxia da. Kanpotik, Loirako gazteluen ibilbidean ikus genitzakeen beste gaztelu horietako bat dirudi. Barrualdeak, ordea, ezusteko handia eskaintzen die bisitari guztiei.

Antoine d’Abbadie jabearen nahi eta ametsen arabera apaindu zuten, eta haren bizitzaren parte izan ziren bidaien, abenturen eta zibilizazioen mundurako ateak irekitzen dizkigu.

NOR IZAN ZEN ANTON ABBADIA?

Anton Abbadia esploratzailea, astronomoa eta hizkuntzalaria izan zen. Baina, batez ere, pertsonaia karismatikoa eta euskararen zein euskal kulturaren defendatzaile sutsua izan zen. «Euskaldunen aita» izenez ezaguna, Euskal Herrirako «Zazpiak Bat» aldarrikatu eta Lore Jokoak, euskal literatura-lehiaketak, bultzatu zituen lehenetarikoa izan zen.

Gaur egun Frantziako Zientzien Akademiarena den gaztelua bisita gidatu batean ezagutu daiteke, euskaraz, frantsesez edo gaztelaniaz.

📝 Idatzi udaberri honetan Lapurdiko kostaldeaz eta Iparraldez gozatzeko plan hau zure zerrendan. Galdu behar ez duzun leku horietako bat da.

Abadiako eremutik ilunabar zoragarriaz gozatu ahal izango duzu, Hendaiako hondartzara, Ondarraitzerantz eta bi harkaitz ikusgarrietara begira. Harkaitz horiek hainbat izen dituzte: «Dunba Luzie» eta «Dunba Zabala», «Sansonen harriak», «Bikiak» edo «Les Deux Jumeaux». Ziur izen horietakoren bat ezaguna egiten zaizula, baina ba al dakizu haien kondaira?

🌊 RELAIS THALASSO HENDAYE: MURGILDU ITSASOAREN ZAINTZAN

Ez dago erlaxatzea eta gorputza berriro energiaz betetzen dela sentitzea bezalakorik. Eta guk badakigu horretarako leku ezin hobea zein den: Hendaiako Hôtel Relais & Thalasso.

Deskonektatzeko asteburu bat, bikotekako ihesaldi bat edo opari berezi bat egiteko asmoa baduzu, ez izan zalantzarik plan hau zerrendan sartzeko. Guri primeran etorri zitzaigun aste osoko tentsioak askatzeko. Gau bat Hendaiako Hôtel Relais Thalasson igaro genuen, erosotasun osoz atseden hartzeko. Goizean, gosari bikain baten ondoren, erlaxatzeko eta itsasoko uraren propietateek zaintzen uzteko unea iritsi zen. Itsasoko spa honek 30 °C-tik gorako tenperaturan dauden igerilekuak eta ur-zorrotada terapeutikoak ditu, baita korrontearen kontra igeri egiteko edo ibiltzeko pasabide bat, sauna, hammama eta norbere burua mimatzeko tratamendu bikainak ere. Bainujantzia eramatea besterik ez duzu behar! Gainerako guztia —txanoa, txankletak eta bainu-txabusina— haiek jartzen dute.

Gainera, erlaxazio- eta ongizate-saioez gozatu nahi baduzu, murgildu itsasoaren zaintzan eta utzi kanpotik mimatzen, barrutik ondo sentitzeko. Hendaiako Relais Thalassok neurrira egindako tratamenduak eskaintzen ditu: lokatz beroarekin egindako tratamenduak, erreflexologia, gorputzeko drainatze linfatikoa, itsasoko euriaren bidezko masajeak… Imajinatzen al duzu itsasoko ura eta olio esentzialak uztartzen dituen zentzumen anitzeko bainu bat? Hona hemen udaberrian Iparraldez eta itsasoko uraz gozatzeko zein ongizatea berreskuratzeko plan ezin hobea.

💢 HENDAIAKO LARUNBATEKO AZOKA EZAGUTZEA

Baina kanpotik zaintzea bezain garrantzitsua da barrutik zaintzea ere. Horregatik, udaberrian Iparraldera egindako ihesaldi honetan ezin ziren falta Hendaiako eta inguruko bertako produktuak ezagutzeko planak. Eta horretarako, zer hoberik Sokoburu auzoan, kirol-portuaren ondoan, larunbatero 08:00etatik 13:00etara egiten den asteroko azokara hurbiltzea baino?

Azoka honetan Hendaiako usain eta zaporeez blaitu ahal izango zara, geldiezina den dantza batean bezala, postuz postu ibiliz. Inguruko baserrietako barazki eta ortuaririk onenetako batzuk miresteko aukera izango duzu, baita inguruko beste eskualde batzuetatik ekarritako produktuak ere, hala nola Landetako zainzuriak.

💢 HENDAIAKO TXOKORIK EDERRENAK EZAGUTZEA TXINGUDIKO BADIAREN ONDOAN

Kantauri itsasoak Ondarraitz hondartza astintzen duen ikuspegi zoragarriak eta itsas pasealekua apaintzen duten estilo neoeuskaleko etxe ederrek liluratzeaz gain, Txingudiko badiaren ondoan dauden Hendaiako txokorik politenetako batzuk ezagutzea proposatzen dizuegu. Herriaren historiaren zati txiki bat eta oharkabean pasatzen utzi nahi ez ditugun bitxikeria batzuk ezagutuko ditugu. Goazen!

Gure ibilaldia Hendaiako erdigunean hasten dugu, San Bizente eliza (1598), Bixintxo eliza, bisitatuz. Lapurdiko eliza tradizional baten adibide ederra da, fatxada zuria eta barrualdean dituen hiru solairuko galeriak eta egurrez zizelkatutako korua nabarmentzen direlarik.

Ibilaldiarekin jarraitzen dugu Gaztelu Zahar pilotalekura hurbilduz. Bertan 1899az geroztik jai-alai jokoaz gozatu daiteke, eta gaur egun, igande batzuetan, muxikoak dantzatzeko elkartzen diren dantzari-taldeez ere bai.

Hendaiako historiaren zati txiki bat ezagutzeko garaia da. Horregatik, Port Caneta auzora eramaten gaituzten eskailerak jaisten ditugu, oraindik Hondarribirantz begira dauden antzinako kanoien eta Vaubanen harresien hondarren bila. Txingudiko badiaren ikuspegia, uretan kulunkatzen diren ontzitxoekin eta Jaizkibelgo gailurreria ispilu handi honetan islatuta, nekez ahaztuko dugun irudia izango da.

Badiaren ertzean paseatzen gozatzen dugu, paduren zati bat eta Kantauri itsasoaren sarrera inguratzen dituen egurrezko pasabide ederrean barrena. Paisaiaren argazki zoragarriak ateratzeko leku ezin hobea iruditu zitzaigun.

Ibilaldi hau amaitu aurretik, Rue des Pêcheurs kalerantz jotzen dugu, Pierre Loti 1923an hil zen etxea ezagutzeko.

💢 BERTAKO PRODUKTUEKIN ETA UKITU BERRITZAILEEKIN EGINDAKO GASTRONOMIAZ GOZATZEA

Bidaiak ez lirateke osoak izango gastronomia ezagutzeko eta dastatzeko aukerarik gabe, eta guk oso serio hartzen dugu hori. Horregatik, dastatzen, mokadutxoak jaten eta gutiziak probatzen aritu gara, Hendaian Lapurdiko platerrez gozatzeko ezinbesteko bi geldialdi gomendatzeko.

LA BRASSERIE DE L’HÔTEL DE PARIS Hendaiako leku enblematikoa da, bertako eta sasoiko produktuekin egindako kalitatezko platerak eskaintzen dituena.
Partekatzeko mokadu goxoak dituzte, hala nola bakailao-kroketak pikillo-piperren saltsarekin eta Pirinioetako amuarrainaren rillettesak (pate bigun mota bat). Gainera, plater nagusi gisa otarrainxken risottoa udaberriko barazkiekin eta ahate-gantzetan konfitatutako bakailao solomoa aukeratzea gomendatzen dizuegu, limoizko patata krematsuekin eta espinaka-zerrenda finekin lagunduta.
Amaitzeko, postre ezin hobea: Euskal Herriko gazten plater bat.

La Brasserie de L’Hôtel de Paris Leclerc bulebarrean aurkituko duzue, edo mugaren beste aldean bizi garenok esaten diogun bezala, «palmondoko biribilgunean».

L’APOSTROPHE JATETXEA

Gastronomiaz gozatzeko eta gutiziaren bat hartzeko geldialdia merezi duen beste leku bat da. Bisitatu genuen egunean jendez beteta zegoen; beraz, ez ahaztu erreserba egitea eta platano handi batzuen itzalpean dagoen terraza zoragarrian mahaia eskatzea. Gainera, Charolais arrazako behi-haragiaren tartarra eskatzea gomendatzen dizuegu. Etxeko espezialitatea da, eta hain da oparoa eta zaporetsua, non mota honetako plateren zale handia ez bazara ere, izugarri gustatuko baitzaizu.

L’Apostrophe jatetxea Rue de l’Église kalean aurkituko duzue, Hendaiako erdigunean bertan.

❇ KANBO, PASTEL ETA TXOKOLATE USAINEZ: UDABERRIAN IPARRALDEZ GOZATZEKO PLAN GOZOAK

Kanbo bainuetxe-herri ederra da, eta bi iturburu nagusitatik jasotzen ditu urak: bata burdin ugarikoa eta bestea sufrezkoa. Gainera, Lapurdiko herri honek mikroklima berezia du. Bi arrazoi horiengatik, Belle Époque garaitik aurrera, errege-erreginak eta artistak maiz etortzen hasi ziren Iparraldeko txoko txiki honetan bakarrik aurkitzen zituzten tratamenduak eta sendabideak jasotzera. Hala ere, pertsonaia garrantzitsu batek Kanboren historian benetako arrastoa utzi bazuen, Edmond Rostand antzerkigilea izan zen. Ezagutu nahi al duzu Edmond Rostanden historia eta udaberrian Iparraldez gozatzeko planik onenetako batzuk?

💢 VILLA ARNAGA: EDMOND ROSTANDEN AMETSA

Edmond Rostand XIX. mendeko antzerkigile frantsesa izan zen, Frantziako antzerkiaren klasiko bihurtu den Cyrano de Bergerac lanagatik ospetsua. 1900. urtean Kanbora iritsi zen arnas aparatuko gaixotasun larri bat sendatzeko asmoz. Hainbeste gustatu zitzaizkion Iparralde eta Lapurdiko baserriak, non etxe eder hau eraikitzeko agindu baitzuen, sarreran frantses estiloko lorategi bat eta atzealdean ingeles estiloko beste bat zituela.

Villa Arnagak mugarri bat ezarri zuen inguruko arkitekturan, estilo neoeuskaleko lehen eraikintzat hartzen baita. Gaur egun, Edmond Rostand Museoa dago bertan. Antzerkigilea bizi izan zen gelak ikus daitezke, baita XX. mendearen hasierako etxe honek zituen berokuntza- eta elektrizitate-sistema burutsuak ere.

Ez izan zalantzarik Villa Arnagako atea ireki eta barrura sartzeko. 1995az geroztik Monumentu Historiko izendatuta dago. Gainera, bertako lorategiek Frantziako «Jardin Remarquable» (Lorategi Bikaina) izendapena dute.

💢 MUSÉE DU CHOCOLAT PUYODEBAT: TXOKOLATEAREN ARTISAUAK

Puyodebat txokolateen fabrika, museoa eta denda gure pause gourmande edo atsedenaldi gozoa dira ihesaldi honetan. Udaberri honetan Iparraldez eta bertako txokolategintzaren tradizioaz gozatzeko planik gozoenetako bat da.

Duela hogei urte baino gehiagotik, Christophe Puyodebat txokolategile maisuak bere pasioari jarraitzen dio, eta bere lantaldeari ere transmititzen dio. 1999an ireki zuen lehen denda Baionan, eta gaur egun Biarritzen, Capbretonen eta Kanbon ere baditu dendak. Azken horretan, gainera, txokolatearen museo interesgarri bat dago, eta guri izugarri gustatu zitzaigun.

Zer ikus dezakezu Puyodebat Txokolatearen Museoko bisita gidatuan?

➡ Txokolatearen antzinako historia ezagutuko duzu, baita Baionako portutik Iparraldera nola iritsi zen ere.

➡ Txokolatea lantzeko tresnen bilduma interesgarri bat ikusiko duzu: harrizko errotak, egurrezko irabiagailuak…

➡ Bibotea babesteko katiluen eta txokolatea zerbitzatzeko pitxerren bilduma eder bat.

➡ Kakaoaren antzinako iragarkien kartelak eta irudiak.

➡ Txokolatezko irudiak egiteko tamaina guztietako moldeak…

Gainera, Venezuelatik ekarritako kakaoarekin egindako Puyodebat txokolateak dastatzeko aukera dago, bere espezialitateen bidez: Ganache chocolat noir, Craquinette eta pralinéak.

Ziur gaude, guk egin genuen bezala, bisitaren amaieran dendatik pasatuko zarela etxera txokolate goxo-goxo batzuk eramateko.

💢 KANBOKO EUSKAL PASTELAREN FESTA

Askok pentsatuko duzue Sara dela Iparraldeko pastel tipikoaren, Gâteau Basque delakoaren, sorlekua eta gozo honen inguruko tradiziorik handiena duen herria. Hala ere, Kanbon ospatzen da urtero urriko lehen asteburuan Euskal Pastelaren Festa, Fête du Gâteau Basque. Kanboko kaleak eskualdeko gozogile maisuen postuz betetzen dira. Bertan, tradizioari jarraituz, beren pastel bete onenak eskaintzen dituzte: Itsasuko «Beltza» gerezi motarekin edo pastel-kremarekin egindakoak. Gainera, egunean zehar bertako dantza-taldeez gozatzeko aukera dago, baita euskal pastela norberak egiten ikasteko tailerrak ere. Bi aldiz izan gara festa berezi honetan, eta udazkena iristen denean Iparraldera bigarren bidaia bat egiten baduzue, zuen planetan sartzea gomendatzen dizuegu.

❇ AINHOA: MENDIAREN ETA ITSASOAREN ARTEAN

Iparraldeko bihotzean, mendiaren eta itsasoaren artean, Ainhoa herri lapurtar ederra dago, Frantziako herririk ederrenetako bat izendatua. Horregatik eta duen xarma bereziagatik, behin eta berriro itzultzen garen leku horietako bat da. Agian XVII. mendeko euskal estiloko etxe tradizionalez apaindutako kale nagusi ederragatik izango da; agian euskal hilobi-artearen adibide baliotsuak diren disko-formako hilarri bereziak dituen hilerri interesgarriagatik; edo, besterik gabe, herri zoragarria delako… Aurreko bidaia batean emandako gomendioak HEMEN irakur ditzakezue. Ziur gaude Ainhoa behin eta berriro agertuko dela zuen bidaia-planetan.

💢 MAISON OPOCCA

Bidaia honetan ostatu xarmagarri bat ezagutu dugu: Maison Opocca. XVII. mendetik bere nortasuna eta benetakotasuna mantendu dituen ostatu zahar bat da, gaur egun hotel-jatetxe bihurtua.

Naturari erreferentzia egiten dioten euskal emakume-izenen omenez izendatutako hamar logela ditu, nire logela ederraren izena bezala: «Oihana». Logela handi eta erosoa da, Ainhoa inguratzen duten mendi berdeen ikuspegi zoragarrira irekitzen den leiho handi batekin. Benetako gozamena! Gainera, Maison Opoccan Lapurdiko sukaldaritzaz gozatzen jarrai dezakezu, terraza ederra duen jatetxe tradizionalean. Gogoratu Maison Opoccan logela erreserbatzea, ostatu xarmagarri hau azkar betetzen baita.

Maison Opocca Ainhoako kale nagusian aurkituko duzu, herriko denda eta txoko eder guztietatik gertu.

❇ DONIBANE LOHIZUNEKO AZOKAK ETA DENDAK: ONDOEN GORDETAKO SEKRETUA

Donostiatik 40 minutu ingurura, AP-8 autobidetik iritsita, Donibane Lohizunek bidaiari zorrotzenak ere liluratzeko guztia dauka. Badia eder batek eta hondartza zabalak gero eta turista gehiago erakartzen dituzte Saint-Jean-de-Luz izenez ere ezagutzen den kostaldeko herri honetara. Gainera, garrantzi handiko eraikin historikoak ditu, hala nola Lohobiaguenea etxea, Maison Louis XIV izenez ezagunagoa, edo Art Déco estiloko eraikin interesgarriak, La Pérgola hotel eta kasino zaharra, besteak beste. Ezin dugu aipatu gabe utzi Donibane Lohizuneko arrantza-portu garrantzitsua, non oraindik antxoa, atuna eta sardina arrantzatzeko jarduera tradizionala mantentzen den. Bertako itsasontzi koloretsuek, hirigune historikoko etxeek bezala, Iparraldeko itsas herri eder honetaz berehala maitemintzen gaituzte.

Hala ere, Iparraldera egindako ihesaldi honetan Donibane Lohizune bisitatzeko arrazoi nagusia bertako merkataritza berezia eta paregabea da, leku honetan bakarrik aurki daitezkeen sorkuntzak eskaintzen dituena. Bertako denda asko ez dira saltoki hutsak: belaunaldiz belaunaldi transmititu dira, ekoizpen-modu tradizionalak mantenduz eta errezeta, teknika zein lehengaien inguruko ondare baliotsua gordez. Saltoki bakoitzak familia baten historia eta bere lan egiteko modu bikaina kontatzen ditu. Gure ustez, hori da Donibane Lohizuneko sekreturik ondoen gordea.

Goiz edo arratsalde erdi bat Donibane Lohizuneko azokarik eta dendarik benetakoenak bisitatzen eta ezagutzen ematea proposatzen dizuegu. Udaberrian Iparraldez gozatzeko ihesaldi batean galdu ezin duzuen plan horietako bat da.

💢 DONIBANE LOHIZUNEKO AZOKAK: AZOKA ESTALIA, EUSKAL KOSTALDEKO AZOKA ETA ARTISAUEN AZOKA

Donibane Lohizunek Iparraldeko kostaldeko azokarik onenetako batzuk ditu, kalitate handiko bertako ekoizle ugari elkartzen baitira bertan. Zalantzarik gabe, Donibane Lohizunera egindako bisita bat ez litzateke osoa izango azoka horietatik igaro gabe. Ezagutu nahi al duzue Donibane Lohizuneko ekoizleen benetako izaera ezagutzeko gure denda-ibilbidea?

Lehenik, herriko azoka estalira joaten gara, La Halle izenez ezaguna. Barruan bertako azoka tradizional bateko ohiko postuak aurkituko ditugu: frutak, barazkiak, loreak, haragia, eskualdeko gazten aukera zabala eta Donibane Lohizuneko edo Getariako portuetatik zuzenean ekarritako arrain ugari. Urte osoan 07:00etatik 13:00etara irekitzen da.

Azoka estalitik atera behar da, La Halle inguruan egiten den Euskal Kostaldeko ekoizleen azoka bisitatzeko. Iparraldeko handienetako bat da, eta mota guztietako elikagaiak aurkituko ditugu bertan. Oso gustuko ditugun produktuak erosteko leku aproposa da, hala nola gazta eta ogia, gainera gure ekoizle gogokoenek egindakoak. Urteko astearte eta ostiral guztietan, ekoizleekin hizketan aritzeko eta maitasunez egindako produktuak erosteko topagune bikaina da.

Azkenik, azoka estaliaren inguruan bertan, Donibane Lohizuneko Le Marché des Créateurs aurkituko dugu, igandero 10:00etatik 18:00etara. Bertan artisautza-lan eta objektu paregabeak aurki daitezke: egurrez zizelkatutako mahai-jokoak, ile-orratzak, kakoak eta ilea apaintzeko era guztietako osagarriak; ehungintzako produktuak, hala nola estutxeak, nezeserrak eta poltsak… Aire zabaleko artisautza-tailerrik handienetako bat dirudi, salmenta zuzenarekin, bilatzen ari zaren opari berezi hori aurkitzeko leku ezin hobea.

💢 DAM É DRÔLES ESPADRILLES: ESPARTINEN TAILERRA ETA MUNDUA

Dam é Drôles Espadrilles proiektua Valérie, Maria eta Josianeren arteko adiskidetasun sendoari esker sortu zen. Iparraldez maitemindutako hiru emakume horiek indarrak batzea eta euskal espartinak egiteko negozio hau sortzea erabaki zuten.

Donibane Lohizuneko Victor Hugo bulebarrean dagoen denda-tailer txiki honetan espartinen inguruko mundu txiki baina handi bat aurkitzen dugu. Mota eta material guztietako espartinak daude, zola latzarekin uztartzeko moduko ehunekin. Harrituta geratuko zara hainbeste forma, kolore eta ehun desberdinetako espartinak ikustean. Hala ere, hasieratik, Dam é Drôlesek aurreko belaunaldietako euskal espartingintzaren tradizioa errespetatzen duen ekoizpenaren alde egin du, pieza bakoitza eskuz josiz, Mauleko edo Irungo espartin-zolak erabiliz eta material nobleak aukeratuz, hala nola Sarako bildotsen artilea edo Iparraldeko larrutegi ederrenetako batean hautatutako larruak.

Hori gutxi balitz, espartinen denda bikain honetaz gain, duela gutxi zure espartina josten eta egiten ikasteko tailer bat jarri dute martxan. Animatzen zara?

Espartinak egiteko tailer aberasgarri batean parte hartzeko aukera izango duzu, giltzatako gisa eraman ahal izango duzun espartin txiki bat josten ikasiz. Goiz oso entretenigarria igaroko duzu mozten, zulatzen eta puntu berezi batekin josten ikasten, espartinak egiteko prozesua bertatik bertara ezagutuz. Jakina, Valérie, Maria eta Josiane zure ondoan izango dituzu, beren laguntza eta jakintza guztia eskainiz prozesu zirraragarri honetan. Ikusi nahi al duzu guri nola joan zitzaigun?

Idatzi jarduera hau zure zerrendan, udaberrian Iparraldez gozatzeko planik politen eta desberdinenetako bat baita, baita urteko beste edozein garaitan ere. Tailerrak 14 euro balio du pertsonako, eta esperientzia oso aberasgarria da. Gero, gainera, zein harro erakusten duzun zeuk egindako espartina! Animatzen zara?

💢 PIERRE OTEIZA DENDA: KINTOA URDAIAZPIKOA

Iparraldera egindako aurreko bidaian Aldudeko haran berde eta oparoa bisitatu genuen, Pierre Oteizaren etxaldean Kintoa txerriaren hazkuntza ezagutzeko. Zentzumenentzat oroitzapen zoragarria utzi zigun bisita hark: postal batekoak ziruditen paisaiak, urdaiazpiko-dastaketa bikaina eta Pierre Oteizarekin igarotako bazkalondoko solasaldi ahaztezina.

Kintoa Jatorri Deitura Babestuko urdaiazpikoa Aldudeko lehortegi naturalean heltzen da 18 eta 22 hilabete artean. Salies-de-Béarneko gatzarekin gazitzen da eta, azkenik, Ezpeletako piperraren hautsarekin ontzen da. Kintoa txerria berreskuratzeko urteetako ahaleginak eta eguneroko hazkuntza- zein ekoizpen-lanak aitortza jaso dute. Kintoa produktuak 2023ko Concours Général Agricole lehiaketan saritu zituzten, Frantziako produktu eta animalia onenen kalitatea saritzen duen lehiaketan: urrezko domina Kintoa urdaiazpikoarentzat eta zilarrezko dominak Kintoa saltxitxoientzat eta saltxitxa lehorretan egindako produktuengatik.

Euskal produktu honen kalitatea ezagututa, oraingoan Kintoa urdaiazpiko pixka bat etxera eraman nahi genuen. Horregatik, zalantzarik gabe, Donibane Lohizuneko Pierre Oteiza dendara jo genuen, Rue de la République kaleko 10. zenbakira. Paradisua existitzen bada, lehen pausoa txerriaren produktu delicatessenetan espezializatutako denda honetan sartzea da.

💢 MAISON ADAM ETA DONIBANE LOHIZUNEKO JATORRIZKO MACARONA

Gazitik gozora igarotzen gara, eta Donibane Lohizuneko gozokirik tradizionalenetako bat erosteko gogoa pizten zaigu: macaronak. Forma biribileko gozokiak dira, gaileta bat gogorarazten digutenak, baina benetan ez direnak. Merengearen eta almendraren nahasketaz egiten dira, kanpotik kurruskari eta barrutik samur geratzen direnak.

Historiak dioenez, Luis XIV.a eta Espainiako Maria Teresaren ezkontza zela eta, Adam jaunak macaron-erretilu bat bidali zien errege-erreginei. Hainbeste gustatu zitzaizkien gozoki horiek, non Frantziako gorteko errezeten parte bihurtu baitziren. Gaur egun, Miguel eta Andoni Telleriak familiako negozioaren lekukoa hartu dute, gozogintza-lanbide honen buru den hamahirugarren belaunaldia izanik, baita macaronen errezeta sekretuaren zaindariak ere.

Gure iritzi pertsonala jakin nahi baduzue, Frantziako hainbat lekutan probatu ditugu macaronak, baina Maison Adamekoak dira jan ditugun naturalenak eta benetakoenak. Guk ezin izan genion tentazioari eutsi. Eta zuk?

💢 LA CIVETTE LABAN-DENDA: EUSKAL LABANAK

Poltsikoko labanarik onenak suitzarrak badira, labanik onenak euskaldunak dira. Eta oraindik hala pentsatzen ez baduzu, ziur gaude La Civette laban-dendara egindako bisitak iritziz aldatuko zaituela.

Duela 36 urtetik, Urchoegia familiak, labanak egiteko zaletasun handia duenak, diseinu eta inspirazio propioko eskuz egindako labanen aukera zabala eskaintzen du La Civetten. Bereziki harritu gintuen Kaskarot labanak, «Donibane Lohizuneko labana» izenez ezagunak. Kortsoek erabiltzen zituzten labanen antza du, eta itsas bizimoduari erreferentzia zuzena egiten dio. Gainera, euskal yatagan ospetsua ere ikusi ahal izan genuen, euskal labana tradizionala.

Ikusten duzuenez, euskal produktu tradizionalak eta kalitatezkoak gustatzen bazaizkizue, Donibane Lohizunek gainditzeko zaila den eskaintza dauka. Nik ez nuke zalantzarik izango udaberrian Iparraldez gozatzeko plan hauek guztiak zerrendan sartzeko.

❇ ZIBURU ETA SOKOAKO GOTORLEKUA

Ziburu Urdazuri ibaiaren bokalearen beste aldean dagoen arrantzale-herri txiki bat da. Bere erakargarritasun handienetako bat Sokoa auzo berezian paseatzea da, eta Ziburuko porturako sarrera defendatzeko Henrike XVI.ak eraikitzeko agindu zuen antzinako gotorlekuraino iristea.

Baina, egia esan, ez gara paseatzera bakarrik etorri, udaberrian Iparraldez gozatzeko plan gastronomikorik onenetako bat gauzatzera baizik: ttoro arrain-zopa tradizionala dastatzera. Ezagutzen al duzue?

ARRAINA JATETXEA ETA TTORO ARRAIN-ZOPA TRADIZIONALA

Sokoako portuan dagoen Arraina jatetxea ttoro arrain-zopa jateko lekuetako bat da, Iparraldeko kostaldeko espezialitatea eta plater tradizionala baita. Ezagutzen al zenuten?

«Amaren arrain-zoparen» oroitzapena beti daramat nirekin, eta joaten naizen leku guztietan probatzen ditudan zopekin alderatzen dut. Ziurtatzen dizuet hau dastatu dudan onenetako bat dela.

Itsaski eta arrain nahasketa ikusgarria duen zopa mamitsua da: txirlak, muskuiluak, legatza, zapoa, otarrainxkak, zigalatxoren bat… Ogi berezia erabiltzeak testura lodia ematen dio, eta Ezpeletako piperrek ukitu pikantea gehitzen diote.

Antzina, plater hau itsasontzietan prestatzen zen, itsaso zabalean, saltzeko baztertzen ziren arrainekin. Arrantzaleen etxeetan, berriz, emakumeek eguneko arrantzan sobratutako arrainekin egiten zuten.

Kontuz! Ikusiko duzuenez, ez dizute platerkada bat bakarrik ateratzen: eltze osoa ekartzen dizute, nahi adina zerbitza dezazun.
33 euro balio du, eta bi pertsonarentzat eskatzea gomendatzen dizuegu. Guri bezainbeste gustatzen al zaizue arrain-zopa?

❇ LAPURDIN AUTOKARABANAZ GAUA PASATZEA: KANPERRENTZAKO GUNEAK

Lapurdira kanper furgonetaz edo autokarabanaz bidaiatu nahi baduzu, baina non lo egin ez badakizu, inguruko kanpinak eta autokarabanentzako guneak gomendatzen dizkizugu. Horrela, plan hauek guztiak errazago egin ahal izango dituzu, eta udaberrian Iparraldez gozatu.

Muga berriro zeharkatzen dugu Iparraldera itzultzeko, osatu gabeko puzzle baten ezinbesteko pieza baita guretzat. Berriro ere euskal sustraiez, estilo bereziez, plater tradizionalez eta ohitura ugariz ari gara. Horiek guztiak beharrezko osagaiak dira Euskal Herriko txoko hau berriro ezagutzeko eta udaberrian Iparraldez gozatzeko, plan original ugariren bidez. Animatzen zara?

Asteburu bikaina izan da Iparraldeko euskal kostaldea berriro ezagutzen: artisauak, ongizate-esperientziak eta bertako merkataritza bizia.
Eskerrik asko Iñaki Makazaga, Hendaye Tourisme et Commerce, Cambo-les-Bains Tourisme eta Saint-Jean-de-Luz Tourismeri, berriro ere gurekin kontatu izanagatik.
Eskerrik asko nire bidaia-lagun eta kazetariei ere: Xabier eta Elena.