BALTIKOKO IBILBIDEA: DUNEN, BASOEN ETA ITSASOAREN ARTEAN

Baltikoko Ibilbidea, Polonian egingo dugun lehen ibilbidea, Itsaso Baltikoaren ertzean dauden herri eta parke naturaletatik igaroko da. Edertasun handiko leku horiek dunen, basoen eta itsasoaren artean eramango gaituzte. Gainera, bertako kulturan murgilduko gara, eta Poloniako iparraldeko lurralde honetako antzinako biztanle diren kasubiarrei buruz asko ikasiko dugu. Azkenik, ez dugu ahaztuko Baltikoko harribitxia bisitatzea: Gdansk, hiri ikusgarria. Bazatoz Baltikoko Ibilbidea egitera?

Berlinetik eta Alemaniako mugatik hurbildu ginen Poloniara, 11. autobidetik, Poloniako A6 hartzeko. Izugarria izan zen, errepidea eraikitzen ari baitziren, autobide bihurtzeko. Muga zeharkatu ondoren, bost orduko bide luze eta neketsua genuen oraindik aurretik, Lebara eta gure helmuga nagusira, Slowinski Parke Nazionalera, iritsi arte.

LEBA

Turismo-herri bizia da, tabernaz, jatetxez, dendaz eta hondartzako tabernatxoz betea. Bertara joateko arrazoi bakarra 41. zenbakiko Ambre kanpinean ostatu hartzea izan zen. Lau izarreko kanpina da, poloniarrak eta alemaniarrak hartzak eztira bezala erakartzen dituen duna eta hondartzaren aurreko pinudian kokatua. Hiru eguneko bidaiaren ondoren, atseden hartu behar genuen, izapide batzuk egiteko wifi-estaldura ona izan eta Kantor batean euroak zloty poloniarretara aldatu. Gutxienez, hori guztia Leban egin ahal izan genuela esan dezakegu. Eta iritsi da Poloniako janaria lehen aldiz dastatzeko unea. Lebska Chata jatetxea gomendatzen dizuegu, itxurakeriarik gabeko lekua, zerbitzu atsegina eta errazio gozo eta oparoak dituena.

SLOWINSKI PARKE NAZIONALA

1977tik Biosfera Erreserba izendatuta dagoen parkea 33 km-tan hedatzen da, Leba eta Rowy kostaldeko herrien artean, bi aintzira handiren inguruan: Lebsko eta Gardno. Parkeko errepideetan furgonetaz ibiltzea ikuskizun hutsa izan zen, paisaiak etengabe aldatzen baitziren: zerealez landutako belardiak, pinudi zabal eta hostotsuak, dunak… itsasertzeraino iritsi arte. Baina hemengo elementurik berezienak dunak dira, mugitzen diren dunak, urtean 2 eta 10 metro artean lekualdatzen direnak. Gure bisitan ikusi ahal izan genuen nola mendi zuri eder horiek basoa ezinbestean irensten duten.

Wydma Lacka, parkeko dunarik altuena, 35 metro ingurukoa, benetako ikuskizuna da. Horregatik, naturagune honetan bisitatu genuen lehen lekua izan zen. Lebatik furgonetaz Rabkako aparkalekura iristen da lehenik (7 ZL/ordu), behaketa-dorrearen eta parkeko interpretazio-zentroaren ondoan. Ondoren, parkera sartu eta pertsonako 5 ZL-ko sarrera sinbolikoa ordaindu behar da.

Handik dunaraino beste 5 km daude, eta basoan zehar paseo ikusgarri bat eginez, bizikletaz edo Ecotaxiz (82 ZL bi heldu eta haur batentzat, joan-etorria) egin daitezke. Guk denbora aurreztu eta dunara igotzeko eta hartaz gozatzeko indarrak gorde nahi genituen. Horregatik, ecotaxia aukeratu genuen, eta 15 minutuan hareazko mendi handiaren aurrean utzi gintuen.

Zer da duna honetako gauzarik ikusgarriena? Duna basoaren gainera nola erortzen den ikustea hunkigarria da, eta hareak itota bizi diren zuhaitzen artean paseatzeak naturaren edertasun tristearen beste aurpegi hori erakusten digu. Hala ere, esan beharra dugu paisaia mota hau ez zaigula ezezaguna, etxetik gertu, Frantziako Landetan, beste behin Europako dunarik altuena den Pylateko duna bisitatu baikenuen.

Zer egin genuen han? Oinak harea zurian hondoratzeaz gain, argazkiak atera genituen, korrika egin eta geure burua lurrera botatzen utzi genuen, harean harrapatuta zeuden zuhaitzak ikusi genituen, kroketak bezala maldan behera biraka ibili ginen, harearen barrutik ateratzen ziren kakalardoak ikusi genituen eta, dunaz duna, itsasoraino iritsi ginen.

Bisitan hiru ordu inguru eman genituen; beraz, onena biderako gailetak eta behar adina ur eramatea da. Rabkako aparkalekuan bertan, esan zigutenez, autokarabanei eta kanperrei gaua pasatzen uzten diete, gaueko 40 ZL = 10 € ordainduta.

Koordenadak: N54º 45′ 12.2″ E17º 31′ 3.2″

Czerwona Szopa hondartza

Slowinski Parke Nazionaleko alderik basatiena bisitatzeko eta Baltikoan hondartzako egun batez gozatzeko, Czolpino aldera abiatu ginen. Lehenik, hondartzako aparkalekuan aparkatu genuen, eta, pinudi eder bat zeharkatuz kilometro bat oinez egin ondoren, Poloniako hondartzarik ederrenetako batera iritsi ginen. Harrituta geratu ginen, Baltikoko harea zuria eta fina baita. Hondartza duna-sistemak babesten du eta haizetsua da. Horregatik, poloniarrak, Portugalgo kostaldean gertatzen den bezala, haize-babes handien atzean babesten dira. Itsasoko ura nahiko epel zegoen, eta oso bitxia da itsasoa ez dela sakona: hainbat metro egin daitezke itsasorantz oinez, ura belaunetaraino baino iritsi gabe.

Jende gutxi zegoen bainatzen, baina guk Baltikoan bainua hartu genuen eta arratsaldeaz haurrak bezala gozatu genuen. Hondartzatik irtetean bertan taberna bat dago, eta bertan edariak eta janaria eskaintzen dituzte zuhaitzen azpian dauden egurrezko mahai atseginetan. Han amaitu genuen hondartzako egonaldia, kafe bat hartuz.

Hondartzako aparkalekua: N54º 42′ 50.4″ E17º 13′ 36.7″

Arratsaldea amaitu aurretik, aparkalekuz aldatzea erabaki genuen, eta furgoneta Czolphinoko aparkalekuan utzi genuen. Bertan dago parkeko beste sarreretako bat (18 € kobratzen dute). Handik Czolphinoko itsasargia, Latarnia Morska, bisitatzera abiatu ginen, aparkalekutik 1.800 metroko ibilaldira. Merezi du berriro Slowinski Parke Nazionalaren bihotzean paseatzea eta ondoren itsasargira igotzea (4 ZL pertsonako), handik Baltikoko kostaldearen, Wydma Czolpinska dunaren eta basoaren ikuspegi zoragarriak ikusteko.

Czolpinska aparkalekuan gaua parkearen barruan pasatzen utzi ziguten 🙂

Koordenadak:

Itsasargiko aparkalekua: N54º 42′ 34.7″ E17º 14′ 30.5″

KLUKI

Kondairak dio erraldoiek sortu zutela Kasubia eskualdea, eta haien oinatzek moldatu zituztela bertako paisaiako muinoak eta aintzirak. Kasubia Gdansketik 100 km hego-mendebaldera hedatzen da, eta erabat landatarra izateagatik bereizten da.

Baina nor dira kasubiarrak? Polonia handiaren barruan beren nortasuna eta hizkuntza gorde dituzten herri eslaviarretako bat. Kasubieraz oraindik 50.000 pertsona inguruk hitz egiten dute, eta esaten dute poloniarrek nekez ulertzen dutela… Kultura hau ezagutzeko Klukira hurbildu ginen, Lebsko aintziraren ertzeko herrixka batera. Bertan gure lehen skansen, herri-kulturaren aire zabaleko museoa, bisitatu genuen.

Bertan, leiho koloretsuak eta lastozko teilatuak dituzten etxe tipikoak ikusi ahal izan genituen, baita duela mende bat eskas nola bizi ziren ere. Kale erdian dagoen postu txiki batean ogia eta pastelak saltzen dituzte. Gu bezala gozozaleak bazarete, ezin izango diozue eutsi benetako kasubiar ogi biribila eta sagar-pastel gozo batzuk dastatzeko tentazioari.

Baina ezin genuen Kluki utzi Lebsko aintzirari begiratu bat eman gabe. Horregatik, herritik 1.800 metro ingurura dagoen aparkaleku batera joan ginen, azken aldiz Wydma Lacka duna, Lebsko aintzira eta basoa egurrezko behatoki-dorre ikusgarri batetik ikusteko.

HEL

Helera iristeko, Gdanskeko iparraldean dagoen penintsula estuaren 35 km-ak egin genituen. Errepidea kostaldearekiko paralelo doa, trenbidearen eta bidegorri baten artean estututa, eta, gutxienez udako joan-etorri handiko garai hartan, auto-ilara izugarri luzeak zeuden. Antzinako arrantzale-herri hau penintsularen muturrik urrunenean dago. Gaur egun, ul. Wiejska kalean jatorrizko eraikin batzuk gordetzen dituen arren, hala nola XIX. mendeko arrantzale baten etxea, Izba Kaszubska kartelaren atzean aurkituko duzuena, turismoak erabat irentsi du, eta kontsumismoaren adierazgarri bihurtu da. Zer egiten genuen guk han?

Helgo focariuma ezagutzeko jakin-minak eraman gintuen hara. Bertan, Baltikoko itsas txakur grisak ikusi ahal izan genituen, dozena erdi ale inguru dituzten hiru igerilekutan. Egia esan, ez da zoo bat, baizik eta espezie mota horiek babestera, itsas hondoa kontserbatzera eta ikerketara bideratutako zentroa. Hala ere, hondartzaren ondo-ondoan dagoenez, turismo-erakargarri bihurtu da, eta bildutako dirua finantzaketa lortzeko erabiltzen dute. Sarrerak 5 PLN balio du, eta arratsaldearen amaieran bisitatzea merezi du, orduan egoten baita jende gutxien.

Galdu nahi ez genuen beste bisita bat Arrantzaren Museoa izan zen. XV. mendearen hasierako eliza gotiko protestante ikusgarri baten barruan dago, Helgo eraikinik zaharrenean. Hiru solairutan banatuta dago, eta igogailuz irits daiteke guztietara.

Lehen solairuan kasubiar kulturari, haien ontziei eta arrantzarako erabiltzen zituzten tresnei buruz ikasten jarraitu genuen… Bigarren solairuan, berriz, denbora atsegina igaro genuen hainbat joko interaktiborekin eta baita kanpoko motor baten simulagailuarekin ere. Joan aurretik, dorrera igo ginen portuaren eta hondartzaren ikuspegi ederrak ikusteko.

Helgo udan aparkatzea zaila dirudi. Horregatik, fokariumeko aparkalekua (1. aparkalekua) ordaintzea erabaki genuen, erdigunetik oso gertu baitago. Gauez hustu egiten da, eta aparkalekuaren arduradunak bertan gaua doan pasatzeko baimena eman zigun.

Fokariumeko aparkalekua (1): N 54º 36′ 36.2″ E 18º 48′ 0.2″

Aparkaleku horretan geratzerik izan ez bagenu, Jastarniako portuko aparkalekua genuen begiz jota, han hainbat autokarabana aparkatuta ikusi baikenituen.

GDANSK

Gdansk nortasun bereziko hiria da, bi aldiz independentea izan izanaz harro dagoena, irekia, bizia eta eraikin dotorez betea. Gdansk, gainera, anbararen hiria da. Anbarra landare-erretxinen fosilizazioaren bidez sortzen den harri erdibitxia da, Baltikoko kostaldeko herrietan ohikoa. Ez litzateke gauza bera izango bertako kaleetan paseatzea naturaren bitxikeria hori saltzen duten postu eta dendekin topo egin gabe.

Gdanskeko alderik ederrena, eta guk arreta handienaz bisitatu genuena, Hiri Nagusia edo Glówne Miasto da. Bigarren Mundu Gerraren ondoren zaharberritu zuten, eta esan daiteke ia 400 urte lehenagoko dotorezia berreskuratu zuela. Arratsalde bat nahikoa da hiriko giro biziaz liluratzeko eta bertako txokorik ederrenetako batzuk ezagutzeko.

Gdanskeko erakargarritasun ia guztiak Errege Bidearen inguruan biltzen dira. Bide hori Kale Luzeak (Dluga) eta Merkatu Luzeak (Dlugi Targ) osatzen dute.

Urrezko Atetik (Zlota Brama) sartzen gara Errege Bidera, eta ez zitzaizkigun oharkabean pasatu arkua apaintzen duten 8 estatua alegorikoak. Ondoren Dluga kalean paseatzea ikuskizun hutsa da: eraikinen aurrean gelditzea eta liluratuta begiratzea, mila argazki ateratzea eta haien aberastasun arkitektonikoaz harritzea saihestezina da, agian Polonia osoko kalerik ederrenean gaudela kontuan hartuta.

Kolore gorrixka, okre edo berdeko eraikin lirain eta dotoreak bata bestearen atzetik agertzen dira Merkatu Luzera iritsi arte. Plaza bizi hori hiriko biztanleen bilgune nagusietako bat da, eta bertan dago Neptunoren iturri zoragarria, udaletxearen ondo-ondoan.

Kontatzen dutenez, iturri horretatik behin Goldwasser isuri zen. Alemanez “urrezko ura” esan nahi du, eta horrela deitzen zaio Gdanskeko likore tipikoari. Kontua da gau hartan Neptuno mozkorti mordoa inguratu zela, zein zortedunak ziren sinetsi ezinik, eta agian horregatik ikusten dugu gaur egun iturria burdinazko hesi batez inguratuta. Aurrean mila maniki izan gabe iturriari argazkia ateratzea ezinezko misioa da, baina plazako edozein tabernatan bertako garagardo goxo bat hartu eta iturriaren irudia mirets dezakezue. Hori izan zen gure plana.

Ate Berdetik irten ginen, hiriko kaian zehar paseatzen jarraitzeko. Inguru horrek oso bizia izaten jarraitzen du, eta ez dira falta kaleko musikariak eta anbarra saltzen duten postu ugari. Kaietan, beste ertzetik, Gdanskeko Garabiaren edo Zuraw izenekoaren eraikin handia ikusi ahal izan genuen. XV. mendeko tresna bat da, itsasontzietan salgaiak kargatzeko erabiltzen zena. Nonbait irakurri dugu 2.000 kg arte altxa zitzakeela. Sekulakoa! Bigarren Mundu Gerraren ondoren ere zaharberritu zuten, eta gaur egun bakarra da munduan.

Gdanskeko paseoa amaitzeko, ulica Mariacka ikusgarria bisitatu genuen, berehala liluratu gintuen kale xarmagarria. Ez da harritzekoa: gerraren ondoren berreraiki zuten, dokumentu eta argazkietan oinarrituta, eta hondakinen azpian aurkitutako elementu guztiak gorde zituzten zaharberritzeko. Terrazei irekitzen zaizkien atariz betetako kale dotorea bihurtu da, eta sotoetan anbar-artisauen tailerrak daude, beren sorkuntzak kalean bertan saltzen dituztenak. Gure ustez, Gdanskeko bisita honetan ezinbesteko lekua da.

Oraingoan ez dugu aparkalekuaren koordenadarik utziko, hiri handia izateko nahiko erraza egin baitzitzaigun Errege Bidetik ehunka metro gutxira aparkatzea, aparkaleku ugarietako batean.

Ikusi duzue nolakoa izan den Poloniako kostaldean barrena egindako gure Baltikoko Ibilbidea, herrialde hartan igarotako lehen egunak eta lehen hartu-emana… Baina oraindik bide luzea dugu aurretik. Jarraituko diguzue? 😉