LUGO KANPER FURGONETAZ
Galizia nahi bezain ondo ezagutzen ez dugun arren (hau izan da Galiziako lurretara egin dugun bigarren bidaia), eta galiziar abizenik ere ez dugun arren, bertako hiriburuetako bat, Lugo, bisitatzeko zortzi arrazoi on aurkitu ditugu.
Ezagutu nahi dituzue?
1.- ERROMATAR HARRESIA ETA ATEAK
Lugo, antzinako Lucus Augusta, Galiziako hiririk zaharrena da, K.a. 14. urte inguruan sortua.
Hirurehun urte geroago, inguruan bi kilometro baino gehiagoko harresi sendoa eraikitzen hasi ziren, 85 dorre bikain zituena. Dorre horiek harresiaren gaineko pasealekutik bi edo hiru solairu gorago altxatzen ziren.
A Mosqueiraren ikuspegia eta traktoreen elkarretaratzea.
Dorre horietatik hondar batzuk baino ez dira geratzen A Mosqueira izeneko lekuan.
Turista gehienak bertara joaten dira argazkiak ateratzera, eta handik harresiaren ikuspegirik ederrenetako bat lortzen da.
Leihoen aztarnak A Mosqueiran, San Pedro atearen ondoan.
Lugoko erromatar harresia bakarra da, bere perimetro osoa kontserbatzen duelako.
Horregatik, 2000. urtean UNESCOren Gizateriaren Ondarearen zerrendan sartu zuten.
Ziur gaude harresiaren perimetro osoak bere xarma duela, baina turismo-informazioko bulegoan Porta Miñá eta Porta San Pedro (A Mosqueira) arteko zatia gomendatu ziguten.
Zati horretan hiru ate eder nabarmentzen dira: Porta Miñá, Porta Bispo Agirre eta Porta Santiago.
Porta do Bispo Aguirre eta kanpoaldeko harresiak.
Porta de Santiago eta Praza Pio XII.
Porta Miñá eta garbitokia.
Arretaz begiratuta, aisialdirako gune bat aurkitu genuen, non turistak eta lugotarrak elkarrekin ibiltzen ziren, argazkiak ateratzen, paseatzen, kirola egiten edo txakurra paseatzera ateratzen.
Izan ere, harresiaren gaineko pasealekua hain zabala da, non jendearen joan-etorrietarako leku aparta bihurtu den.
Gainera, perimetro osoan hainbat sarbide ditu, batzuk eskaileren bidez eta beste batzuk arrapalen bidez.
Hori abantaila handia da, mugikortasun urriko pertsonentzat ere irisgarria den lekua bihurtzen baitu.
Azkenik, ez ahaztu Barrio do Miño edo Burgo Vello auzora begirada bat botatzea.
Arreta eman zigun, Erdi Aroko egitura duen auzoa delako eta etxe neoklasikoz beteta dagoelako.
Hala ere, etxe horietako asko abandonatuta zeuden.
Baina, hain zuzen ere, horrek ematen zion lekuari xarma berezia.
2.- LUGOKO SANTA MARIA KATEDRALA
Katedralaren atzealdea, Praza Pio XII.
UNESCOk eraikin berezi gisa Gizateriaren Ondare izendatutako katedrala benetako estilo artistikoen nahasketa da.
Erromanikotik hasi (nabe nagusia eta triforioa), gotikotik jarraitu (girola edo deanbulatorioa), Errenazimentutik igaro eta Barrokoarekin amaitzen da (sakristia).
Iparraldeko atearen xehetasuna: Kristo almendra mistikoan eta kapitel zintzilikaria.
Katedrala 1129an hasi ziren eraikitzen, eta mendeetan zehar hainbat eraberritze eta gehigarri izan ditu.
Gurutze latindarreko oinplanoa du, hiru naberekin, gurutzadurarekin eta bost kapera absidal dituen girolarekin.
Gainera, deanbulatorio zabala du, aldare nagusia inguratzen duen espazioa, eta bertan paseatzeak merezi du.
3.- GALIZIAKO POETAK EZAGUTZEA
Lugo aire zabaleko eskultura-museo bat da, non poeta eta idazle unibertsal ezagunenetako batzuk aurki ditzakegun, hala nola Rosalía de Castro edo Valle-Inclán.
Gainera, haien lanetako pasarte laburrak irakur daitezke.
Benetako gozamena da iraganeko literaturaren zaleentzat… eta betiko literaturaren zaleentzat ere bai, esango nuke nik.
Bilduma handi hau Bispo Aguirre kalean ikus daiteke, izen bereko atearen ondoren, baita Praza Maior plazaren albo batean ere.
4.- MUSEOAK DENON ESKURA
Lugoko hiriburuak museo ugari ditu, gehienak interes historiko, kultural eta arkeologikokoak.
Horien artean dago Museo Centro Arqueolóxico San Roque, non nekropoli baten aztarnak ikus ditzakegun.
Museo Casa dos Mosaicos delakoak erromatar domus baten hondarrak erakusten ditu.
Eta Museo Domus do Mitreo museoan, berriz, domus baten eta Mitra jainkoari eskainitako tenplu baten aztarnak ikus daitezke, bertan bertan musealizatuta.
Zerrenda osatzeko, Museo Provincial de Lugo eta Museo Interactivo da Historia de Lugo ere baditugu.
Guztiak doakoak.
Zer iruditzen zaizue?
5.- PRAZA MAIOR
Bispo Aguirre kaletik hiriko alde zaharraren erdigunera iristen gara: Plaza Nagusira.
Laukizuzen formako zabalgune batean kokatuta dago, lorategi eta aisialdirako guneekin (bankuak, kulunkak, terrazak…).
Bertan, arreta berezia merezi duten eraikin eta eskultura interesgarri ugari daude.
Hiriaren sortzaileei, Paulo Fabio Máximori eta Augusto enperadoreari, eskainitako brontzezko eskultura batek egiten digu ongietorria.
Ia leku berean, Círculo das Artes eraikin berezia ikus dezakegu, antzinako tenplu erromatarra.
Frantziskotarren komentua, gaur egun ikastetxe bihurtua.
Eskolako patioa atzealdetik ikus daiteke, harresitik.
Casa do Concello edo udaletxeak (1738) Galiziako barroko zibilaren fatxadarik ederrenetako bat erakusten du.
6.- TAPAK ETA BERTAKO PRODUKTUAK, EZ DAITEZELA FALTA!
Lugon tapak jatea tradizio bat da, bizimodu bat, eta guk ezin izan genion tentazioari eutsi.
Izan ere, inork ez luke hiria utzi behar tapak dastatzera joan gabe.
Harresien barruan, pintxo eta tapa giroko eremu nagusia Praza do Campo, Rúa Nova eta Rúa da Cruz inguruan dago.
Kontuan hartu behar da tapak jaten hasteko ordua nahiko berandu izaten dela.
Jendea 13:30ak aldera elkartzen hasten da, eta orduan betetzen dira kaleak.
Txerri-muturra, belarriak, salda, pulpo á feira, lacón…
Plazer gastronomiko txikiak dira, baina baita herri baten jakintza, kultura eta egiteko moduaren parte ere.
Aipamen berezia egin nahi diogu La Bodega San Vicente tabernari (Rúa Nova kalean).
Nortasun eta tradizio handiko establezimendua da, non bertako produktu tipiko batzuk pisuaren arabera dastatu daitezkeen, ardo goxo batekin lagunduta eta jabe atseginaren aholkuak entzunez.
Tetilla gazta eta lacón sekula ez ziren hain ondo uztartu Mencía ardo batekin!
7.- ROSALÍA DE CASTRO PARKEA
Haurrekin bidaiatzen dugunontzat, hau B plana da.
Gauzak zailtzen hasten direnean, parke bat bilatu behar izaten da!
Rosalía de Castro parkea harresietatik gertuen daudenetako bat da, eta gainera hirigunearen eta autokarabanentzako gunearen artean dago (República de Argentina kalea).
Lorategi zabala da, kulunkekin, eta oso atsegina.
Ohikoak ez diren zuhaitz-espezieak ditu, urmaelen gaineko zubitxoak eta bertan bizi den ahate-talde bat.
Ahate horiek paseatzen diren guztien arreta erakartzen dute.
Atseden hartzeko eta haurrei gustuko zerbait egiteko aukera emateko leku aproposa da.
8.- GALIZIAR IZAERA: RETRANCA
Ez genuen artikulu hau amaitu nahi galiziarren izaera aipatu gabe.
Langileak dira, beren lurrari eta ohiturei oso lotuak, eta beti oso adeitsu hartu gaituzte, etxean bezala sentiaraziz.
Hori bai, pixkanaka ohitzen ari gara retranca delakora.
Galiziako gizon-emakumeek eguneroko gaiak jorratzeko duten modu berezi hori da: umore oso berezia, sarkasmoz eta ironiaz betea.
Batzuetan, elkarrizketan galdu egiten zara, eta ez dakizu esaten ari direna serio den ala txantxetan ari diren…
Gure ustez, Lugo bisitatzeko pisuzko zortzi arrazoi dira.
Ez al zaizue hala iruditzen?
Bada, orduan filosofo ospetsu baten esaldi bat maileguan hartuko dugu, eta hau ere esango dugu:
«Bihotzak baditu arrazoiak, arrazoimenak ezagutzen ez dituenak».
BIDAIAKO INFORMAZIOA
Lugoko autokarabanentzako gunea
