IRATIKO OIHANA FURGONETAN: AEZKOA IBARRA ETA ZARAITZU IBARRA
Iratiko oihana urteko edozein garaian oso baso ederra den arren, udazkenean janzten da tonu gorri, hori eta erreez bere bidezidorretan paseatzen den oro liluratzeko. Autokarabanaz Iratiko oihanera nola iritsi kontatzen dizugu, Europako baso birjinenetako batera; non lo egin furgonetan eta zer plan egin Iratin haurrekin. Goazen!
🌲IRATIKO OIHANA FURGONETAN EDO AUTOKARABANAN
Iratiko Oihanak, Europako pagadi-izeidi handienak Oihan Beltzaren ondoren, 17.140 hektarea ditu, gehienak Zaraitzu eta Aezkoa ibarretakoak. Iparralderago dauden hegalak bakarrik dira mendiko larreak, non abeltzaintza estentsiboa egiten den. Horrela, Iratiko oihana lau komunitate historikoren artean gobernatzen da: Garazi eta Zuberoa (Euskal Herri frantsesa), iparraldean; Aezkoa eta Zaraitzu ibarrak (Nafarroa), hegoaldean.
Iratiko Oihana bisitatzeko, kanperrez zein autokarabanaz etortzen bazara, bi sarrera nagusiri erreparatu behar zaio. Jarraian aukeratzen duzun sarrera-lekuaren arabera egin ditzakezun planak azaltzen dizkigu.
.
✳NOLA IRITSI IRATIKO OIHANERA ZARAITZU IBARRETIK
Lehen aukera furgonetarekin Iruñeatik (Pamplona) Zaraitzu ibarreko Otsagabia herri nafarrera joanez sartzea da, eta 2012tik jarraitzea Tapla mendatea zeharkatu ondoren —non merezi du gelditzea eta paisaiaz eta, seguru asko, saien ikuspegiaz gozatzea—. Elurretako Andre Mariaren harrera-eremura iritsiko gara . Sarrera honetan 5€ ordaindu behar ditugun etxola aurkituko dugu, bidezidorren eta zerbitzuen kontserbaziora bideratuta.
✳IBILBIDEA ZARAITZU IBARREAN: CUBO UR-JAUZIA
Iratiko oihaneko sarrera honetatik abiatuta hainbat paseo daude egiteko, baina guri bereziki gustatu zitzaigun Urbeltza ibaiaren Senda ( SL-NA 62A). Bidezidor honek baso-bide gisa ireki zuten antzinako bide bat zeharkatzen du, non floraz gain protagonismo berezia hartzen du Cubo ur-jauziak, bidezidor honek igarotzen duen puntua. 3’3km-ko luzera du, ia desnibelik gabe, (80m) beraz haurrekin joateko ezin hobea da. Hala ere beste ibilbide batzuk bilatzen badituzue, gehiago aurki ditzakezue hemen klikatuta HEMEN .
✳AUTOKARABANAREKIN EDO KANPERREKIN LO EGITEA ZARAITZU IBARREAN
Debekatuta dago gaua parkearen barruan igarotzea, beraz onena Otsagabiara joatea eta Estación Patatera aparkalekuan aparkatzea da, Kixkia erretegi-sagardotegiaren ondoan. Ez du zerbitzurik; udalak borondate onez eta doan uzten duen espazioa da eta 12 aparkaleku inguru ditu. Zaindu dezagun!
Edo Osate kanpinean ere har daiteke plaza, ACSI txartelaren . deskontua duena.
✳ZARAITZU IBARREAN ZER EGIN JAKIN NAHI DUZU?
Asteburua gelditzen bazara eta zure kanper furgonetarekin edo autokarabanarekin Zaraitzu ibarra sakonago ezagutzeko gogoa baduzu, ibar eder hau xehetasun guztiekin bisitatzera eramaten zaituztegu. Xarma duten txokoz betetako lekua da eta Nafarroako Pirinioetako mendi-herrien arkitektura tipikoaren aurrean txundituta geratuko zarete. Gehiago kontatzen dizuegu HEMEN.
✳NOLA IRITSI IRATIKO OIHANERA AEZKOA IBARRETIK
Bigarren aukera Iruñeatik (Pamplona) Agoitzetik igaroz Aezkoa ibarreko Orbaizeta herri nafarrera joanez iristea da. Kartelek Arrazolara eramango gaituzte, Iratiko parke eta oihanaren beste atea. Bidean gora hiru aparkaleku daude ibilgailuak hartzen dituztenak, eta horietatik hainbat ibilbide abiatzen dira.
✳IBILBIDEA AEZKOA IBARREAN: IRABIAKO URTEGIARI BIRA FAMILIAN
Hainbat ibilbide daude, baina guk Irabiako urtegia inguratzen duen ibilbide klasikoa egin genuen: Irabiako urtegiari bira SL-NA 53C. Oso ibilbide erraza da, non adin oso desberdinetako pertsonak ikusi ahal izan genituen mendi-ibilaldia egiten.
Ibilbidea 10km-koa da, ia desnibelik gabe, (80m) beraz hau ere ezin hobea da familian ibiltzeko. Presaren ondoan hasten da eta berehala baso itzaltsu batean barneratzen da Irabia urtegiaren jade-koloreko urak inguratuz gidatzeko.
Zati horretan, urtegia zeharkatzen duen zubira iritsi arteko lehen hiru kilometroetan, haur txikienek eta pertsona nagusienek bideari arreta jarri behar diote, harriz, enborrez eta gure urratsen aurrean jartzen diren pagoen sustrai lodiz josita dagoelako. Hau da, zalantzarik gabe, ibilbide osoko zati ederrena eta basatiena.
Zubia zeharkatu ondoren, berehala utziko dugu basoa baso-pista zabal batekin bat egiteko. Baso betean jarraitzen dugu, baina 7 km hauetan zabalagoa da eta ez hain ikusgarria. Guri ibilbide hau izugarri gustatu zitzaigun, baina beste bat kontsultatzeko gogoa baduzue, egin dezakezue hemen klikatuta HEMEN.
✳FURGONETAREKIN EDO AUTOKARABANAREKIN LO EGITEA AEZKOA IBARREAN
Gaua igarotzeko furgonetarekin edo autokarabanarekin Arrazolako kanpatze-eremuan egin behar da, parkeko sarrera erosi behar den etxolaren metro batzuk lehenago kokatuta, Zaraitzu aldean egiten dugun bezala. Pistaren ertzean kokatzen den aparkaleku txiki honek zurezko mahaiak, iturria eta komunak ditu. Guri leku oso lasaia iruditu zitzaigun gaua igarotzeko, beste furgoneta eta autokarabana batzuekin espazioa partekatuz.
✳AEZKOA IBARREAN ZER EGIN JAKIN NAHI DUZU?
Iratiko Oihanetik Orbaizeta norabidean irtenda, bidean Merino Gaztandegia aurkituko dugu . Aezkoa ibarreko gazta erosteko leku ezin hobea da. Sinestezina dirudi, baina ingurune honetan ia 20.000 ardi ibiltzen dira larrean udan; ez alferrik gaude bi ardien ibarrean: jatorrian Irati ibaiaren eskuineko ertzeko herriek latxa-artaldeak hazten zituzten, Pirinioen beste aldean, Nafarroa Beherean, negua igarotzen zutenak. Ezkerreko ertzekoetan, berriz, rasak hazten ziren, Aezkoako Abere Bide Errealetik jaisten zirenak Ebroren erriberan negua igarotzera.
Merino gaztandegiaren artaldeak 500 ardi latxa inguru ditu, “mutur beltzak” , horrela adierazi zigun jabeak urteko eta aurreko urteko gazta, ondutuagoa, probatzen ematen zigun bitartean. Ezin izan genion eutsi Aezkoako ardi-gazta gozoa erosteari.
Orbaizetako Arma Errege Fabrika bisitatzea Irati bisitatzen baduzu alde batera utzi behar ez duzun beste plan bat da. Harrituko zarete Iratiko Oihanak iragan industriala ere izan zuela irakurtzean. Baso hau ikazkinak, arraunen, upel-oholen eta beste egurrezko pieza batzuen artisau-fabrikatzaileak eta antzeko lanbideen irakin-lekua izan zen. Gainera, zerrategiak eta burdinolak ugariak izan ziren, eta horietatik agian ezagunena XVIII. mendearen amaieran Orbaizetako arma-fabrika bihurtu zena izan zen.
Hara hurbildu ginen jakin-min handiz bere zoko ilunen artean kuxkuxeatu ahal izateko…Baina dena hesituta topatu genuen eta goiko partetik bakarrik da bisitagarria, panel informatiboekin lagunduta.
Iratiko oihana bideen bidegurutzea izan da eta iragan zalapartatsua du. Horren erakusgarri dira ibar hauetan barreiatuta aurki ditzakegun 200 trikuharri eta tumulu baino gehiago, Pirinioetako aztarna megalitikoen kontzentrazio handiena izanik. Goazen horietako batzuk ezagutzera?
Orbaizetako antzinako arma-fabrika bisitatu ondoren, NA-2032 errepidetik jo genuen, herriko plaza zeharkatuz eta 3,60 m zabaleko pista estu batetik gora igoz, Azpegiko lepora iritsi arte. Han, errepidearen ondoan, lehen harrespilak aurkitu genituen,16 harri-zirkulu. Haien funtzioa ez dago argi; bilera-lekuak edo hilobi kolektiboak izan zitezkeen. Ziurra dena da eremuaren abeltzaintza-erabileraren frogak direla gutxienez Burdin Arotik.
Ondoren Donibane Garazirantz (Saint Jean Pied de Port) jaistean beste harrespil-multzo bat aurkitu genuen; hauek, gainera, antzinako swastikak grabatuta dituzte. Leku honen misterioa, lainoak irensten duenean, hunkigarria da.
Azken batean, Iratiko Oihanetik furgonetan edo autokarabanan egindako ibilbide batek baso soil bat baino gehiago ezagutzera emango dizue. Bidaia honek Pirinioen hegaletan kokatutako ibarren ohiturak eta bizimoduak ezagutzeko aukera emango dizue. Zatoz?
