SIERRA DE GUARA FURGONETA KANPERREAN | Igerileku natural onenen ibilbidea
Huescan autokarabanan egiteko ibilbide autentiko bat bilatzen duzu? Ibilbide berezi bat proposatzen dizugu Guarako Mendilerroa eta Arroilak furgoneta kanperrean edo autokarabanan ezagutzeko.
Geratu artikulu honetan Sierra de Guarako igerileku natural politenetatik egin genuen kanper-ibilbidea, bere arroilak eta galdu ezin dituzun familiarentzako txango batzuk ezagutzeko.
Sierra de Guarako Natur Parkea autokarabanan edo furgoneta kanperrean ezagutzea plan bikaina da, naturan bizi daitezkeen esperientzien maitaleak bazarete. Ibilbide autentiko bat proposatzen dizuegu putzu natural onenetatik, bere arroila handietan barrena mendi-ibilaldiak eginez, familia osoarentzako plan bereziak eta esperientzia bakarrak, hala nola Somontanoko Ardo Ibilbidearen upategietan lo egitea España Discobery autokarabanismo-sistemaren eskutik. Ongi dirudi, ezta?
Goazen Sierra de Guara autokarabanan edo kanperrean ezagutzera, izoztuta utziko zaituen igerileku naturalen ibilbide batean.
💢 NON DAGO GUARAKO ARROILEN ETA MENDILERROAREN NATUR PARKEA?
Sierra de Guara Pirinioaurreko mendi-kate bat da eta bere ekialdean dago Guarako Mendilerroaren eta Arroilen natur parkea. Bere orografiari esker Sierra de Guara leku ezin hobea da arroila-jaitsierak eta eskalada egiteko, nahiz eta mendi-ibilaldiez ere izugarri gozatu dezakezun. 1990eko abenduaren 27an izendatu zuten natur parke, eta bere haitzuloek eta aterpe historiaurrekoek, benetako santutegitzat hartzen direnek, balio handiko sinboloak eta grabatuak gordetzen dituzte.
💢SIERRA DE GUARAN FURGONETA KANPERREAN EGINDAKO IBILBIDEAREN MAPA
Mapa honetan Sierra de Guarako Natur Parkean furgoneta kanperrean 10 egunetan egin genuen ibilbidea adierazten dizugu, freskatzeko igerileku natural onenak, non lo egin autokarabanarekin eta familian gozatzeko galdu ezin diren planak.
💢GUARAKO MENDILERROAREN ETA ARROILEN BADINA ETA IGERILEKU NATURAL ONENAK
Sierra de Guarara autokarabanan, kanperrean edo autoz bidaiatzen baduzu udan, ziur igerileku natural onenetan bainatzeko gogoa izango duzula, edo, Huescan deitzen dieten bezala, “badina” edo “azud”-etan.
Jarraitu gure kanper-ibilbidea zure autokarabanarekin eta freskatu zaitez ur-jauzi ikusgarrietan eta jade-koloreko putzuetan; Guarako Mendilerroaren eta Arroilen Natur Parkeko naturaz gozatzeko modurik onenetako bat da.
Sierra de Guarako igerileku natural edo badina onenak (Gure ustez)
💠 BELSUÉKO PUTZU NATURALAK
💠FORMIGA ARROILAREN PUTZUAK
💠 BADINA DO ESTAÑERO
💠 VERO IBAIAREN PUTZUAK ETA PASABIDEAK
💠 PEDRUELGO ZUBIAREN PUTZU NATURALAK
💠MASCÚN ARROILAREN IGERILEKU NATURALAK
💠LECINAKO BADINA: PUTZU NATURAL SEKRETUA VERO IBAIAN
💠 SALTO DEL BIERGE
💠POZÁN DE VEROKO UR-JAUZIA
💦 BELSUÉKO PUTZU NATURALAK
Belsuéko putzuak Flumen ibaiaren lekurik magikoenetako bat dira, Guarako Mendilerroaren eta Arroilen Natur Parkeko mendebaldekoena.
Hasieran aparkaleku zabal bat dago aparkatzeko, eta ibaia pare bat aldiz zeharkatu ondoren, horietako bat zubi esekidun ikusgarri batetik, berehala iristen gara lehen putzuetara. Guretzat leku ezin hobea izan zen arratsalde atsegin bat igarotzeko, eta are gehiago praktikan bakarrik geratu ginenean bere jade-koloreko ur ederretan, denak Barçaren partidua ikustera alde egiten zutelako🤭
💦 FORMIGA ARROILAREN PUTZUAK
Putzu zoragarri honetara iristeko, non benetako abenturazale sentitu ginen amaiera distiratsu batekin, gutxi ibili behar da eta paisaia xarmagarri batean barrena.
Gure ibilbidea Formiga arroilaren aparkalekutik hasten da eta berehala mendiaren hegala igotzen hasten gara, pinuz inguratutako bidezidor eder batean barneratzeko. 15 bat minututan lehen putzu batera iristen da, eta han gelditu ginen bainu bat hartzera (azken argazkia) (ezin izan genion eutsi).
“Badina polita” ibaian gora eginez aurkitzen da, 300 bat metrotan, ur-jauzi xarmagarri bat duen erdi-haitzulo moduko hartara iritsi arte.
📝GOMENDIOAK FORMIGA ARROILA ETA BERE IGERILEKU NATURALA BISITATZEKO
▪️Hobe da arratsaldez joatea, goizean aparkalekua arroila-jaitsiera egitera datozenez betetzen baita.
▪️Ez ahaztu ur-zapatilak. Guztiz beharrezkoak ibaian gora egiteko.
▪️Arratsaldeko azken ordura arte geratzen bazarete, putzuaz zuek bakarrik gozatuko duzue😉
Ez dago basoan familian paseo bat ematea eta Guarako putzu onenetako batean bainu freskagarri bat hartzea bezalakorik.
💦 BADINA DO ESTAÑERO
Ezer baino lehen jakin behar duzu Badina Do Estañerora iristeko 8 bat km-ko ibilbide bat egin behar dela (joan-etorria). Gu Nocito herritik abiatu ginen eta la Pillera arroilan barneratu ginen. Han lehenik putzu natural batzuk aurkitu genituen eta gero Badina D’o Estañero.
Putzu natural bikain honek ur izoztuak ditu; beraz, ez harritu ia denak belaunetaraino bakarrik sartzen direla ikustean. Gure semea izan ezik, bere uretan urpekaritza egiten tematu zena. 🥶
📝GOMENDIOAK BADINA DO ESTAÑERO BISITATZEKO
▪️Bidean zehar ibaia 10 bat aldiz zeharkatu behar izan dugu eta hormatxoak dituzten hainbat tarte gainditu.
▪️Urerako zapatilak eta ordezkoak eraman behar dira.
▪️Bidea nahiko nekagarria da, bidezidor-tarteak oso harritsu diren besteekin tartekatzen ditu.
▪️Ur ugari eraman behar da.
▪️Putzuen inguruan itzal nahikoa dago.
▪️2 km aurreztu ditzakezue furgoa bigarren aparkaleku batera eramanez.
💦 VERO IBAIAREN PASABIDEAK ETA BERE PUTZU NATURAL ONENAK
Vero ibaiaren pasabideak, Sierra de Guarako ibilbide ezagunenetako eta jendetsuenetako bat izan arren, 3 km-ko luzera eta 180 m-ko metatutako desnibela duen mendi-ibilbidea dira.
👣 IBILBIDEA 3 ZATITAN BANATZEN DA
1️⃣ Alquezar herritik La Fuente arroilatik behera jaisten da ibai-oheraino (1,2 km). Han jada freskatu ahal izan genuen eta S. Martin haitzuloa bisitatu. Lehen zati hau, mugikortasun murriztua duten pertsonentzat EZ GOMENDAGARRIA, aldapan doa harkaitz labainkorren eta oso okertuta dauden pasabideen artean.
2️⃣ Bigarren zatiak (1. ARGAZKIA) ibaiaren ibilgutik begiratokiraino garamatza. Hemen bidezidor-tarteak eta pasabideak txandakatzen dira eta ibilbidea errazagoa eta dibertigarriagoa bihurtzen da. Gelditu ginen freskatzera Veroko azudaren putzu ederrean (ARGAZKIA) eta beroaren ondoren onera etortzera.
3️⃣ Begiratokitik Alquezarrera (1 km) igoera etengabean ibili ginen oso harritsua eta ia itzalik gabeko bidezidor batetik.
📝GOMENDIOAK VERO IBAIAREN AZUDA ETA PASABIDEAK BISITATZEKO
▪️ Txanoa eta ibaian ibiltzeko oinetakoak eraman.
▪️ Gutxienez 2 ur-botila, bat azken zatirako gordeta.
▪️ Ordutegia ongi aukeratu jarduerarako: goizeko lehen orduak edo arratsaldeko azkenak.
Guk 5 ordu behar izan genituen ibilbidea osatzeko, bainatzera eta ogitarteko batzuk jatera gelditzen. Egun bikaina igaro genuen.
Guarako Mendilerroaren eta Arroilen Natur Parkean furgoneta kanperrean edo autokarabanan bidaiatzen baduzu, ikusiko duzu goian dauden aparkalekuak, begiratokiaren ondoan, oso politak direla Alquezarretik gertu lo egiteko, eta egia esan guri tentagarria iruditu zitzaigun. Hala ere, seinale bat dago espresuki adierazten duena autokarabanarekin gaua igarotzea debekatuta dagoela. Horregatik, guk EZ dugu gomendatzen lo egiten eta isun bat jasotzen arriskatzea. Gaua Camping Alquezarren igarotzea aholkatzen dizuegu, kanpin familiar bat, gainera freskatzeko igerileku txiki bat duena.
💦 RODELLAR ETA MASCÚN ARROILAREN IGERILEKU NATURALAK
Arroila ikusgarri batean paseo bat egin eta bainu izoztu batekin amaitu nahi duzue? Mascún arroilako ibilbide honek eskalada behatzeko edo egiteko eszenatoki onenetara garamatza leku bakar batean, eta arroilaren paisaia ikusgarriak eta bere putzuetan bainu bat eskaintzen dizkizu.
Gure mendi-ibilbidea Rodellarreko elizaren atzeko aldetik hasten da eta, La Hoguera auzora iritsi ondoren, aukeratu beharko dugu arroilarako 10 minutuko jaitsiera arrapaladan egin edo 30 bat minutuz ibiltzera eramango gaituen beste bidezidor bat hartu.
Mascún arroilan egindako gure mendi-ibilbideak (4 km joan-etorria) ibaiaren iturburura garamatza. Lehenik, arroilaren begiratokira igotzen da eta gero bide harritsu batetik ibai-oheraino jaisten da.
Tarte batez gelditu ginen eskalatzaileak “El Delfín” izeneko harkaitz-formazioan beren saioak egiten ikusteko eta iturbururaino jarraitu genuen, non merezitako bainu bat hartzen dugu. Horrek bai, ura izoztuta zegoen eta guztiz fresko-fresko utzi gintuen.
Itzuleran, Rodellarren, bidean geldialdi bat egitea eta Kalandraka aterpetxeko gastronomiaz gozatzea gomendatzen dizuegu.
🍽️ KALANDRAKA ATERPETXEA
Badira lekuak non gastronomiak eta paisaiek protagonismoa partekatzen duten, eta Refugio Kalandraka horietako bat da. Rodellarreko jatetxe-taberna bat, zeinak… Bere chill out giroagatik izango da, eskalada-egun baten ondoren arratsaldeko azken orduak igarotzera iristen diren eskalatzailez betea. Mascún arroilaren gaineko bere talaia bikainagatik izango da, non XXL kroketa batzuk eta somontano ardo bat hartzeak zazpigarren zerura igotzen zaituen (azken argazkia). Bere zurezko mahai alaiengatik izango da, non afari goxo-goxo batez gozatu…
… Dena den, guk gomendatzen dizuegu hain berezia den leku hau ez galtzea, non guk afari bikain honetaz gozatzea aukeratu genuen.
📌Bere ziazerba eta pinaziz egindako XXL kroketak. (ia ez dira argazkian sartzen🤭)
📌Radiqueroko ahuntz-gazta
📌Barazki-lasaña (etxeko espezialitatea)
📌Broto ibarreko haragi ziurtatuaren entrekota.
📌Gerezi-browniea laranjadun txokolate-izozkiarekin lagunduta.
🍷12 Lunas, Cabernet Sauvignon, zyrah, Merlot eta Tempranilllo barietateetako ardo beltz fruitutsua.
(Kontuz, errazioak izugarriak dira)
Ibilaldi on baten ondoren saririk onena izaten da, ez al zaizue iruditzen?
💤 LO EGIN DAITEKE RODELLARREKO APARKALEKUAN?
Lagun eskalatzaileengatik badakigu Rodellarreko aparkalekua pare bat urte arte gaua salbatzeko erabiltzen zela, hau da, gau bat edo bi furgoarekin lo egin eta bidean jarraitzeko. Hala ere, gure lagunak, gainera Huescakoa denak, gaia argitu zigun: Gaur egun aparkalekuaren erabilera araututa dago eta egunez aparkatzea baimenduta dagoen arren (08:00etatik 23:00etara) gauez kanpin batera erretiratu behar duzu isuna jaso nahi ez baduzu.
Guk aparkalekuan aparkatu besterik ez genuen egin Kalandraka aterpetxera afaltzera joateko eta gero El Puente kanpinean igaro genuen gaua.
💦 PEDRUELGO ZUBIAREN BAINU NATURALAK
Sierra de Guarako igerileku natural onenetatik furgoneta kanperrean egindako ibilbide honetan hiru bainu-gune natural izugarri daude: Pedruelgo Erdi Aroko zubiaren ondoan daudenak, Alcanadre ibaian. Sarbidea oso erraza da:
El Puente kanpinaren ondoan dago Pedruelgo harrizko zubi bikaina, eta zubitik abiatzen da gure ibilbidea, ozta-ozta 500 m-ko ibilbidean 3 bainu-gune ikusgarritara garamatzana.
Gu bezala El Puente kanpinean furgoarekin lo egiten geratzen bazara (Rodellar), ez duzu mugitu behar haurrei izugarri gustatuko zaien hurrengo txangoa egiteko. Nola?
1️⃣ Zubia zeharkatuz eskuinera ateratzen den bidezidorra hartzen dugu eta bidezidor labur bat egin ondoren ibaiaren ertzera iristen gara. Aukeratu behar da harrizko pasabidetik jarraitzen dugun edo ibaian metro batzuk gora egiten dugun. Berehala iritsiko gara putzu urdin handi bat osatzen den puntura. Barrasíl arroila eta Mascúnekoa elkartzen diren puntua da.
2️⃣ Zubira itzultzean, eskuinaldera iristean jada, harkaitzak dituen bainu-gune eder bat dugu, non eskuoihalak utzi edo lasai-lasai eserita egon daitekeen.
3️⃣ Kanpinetik beretik eskailera-maila batzuek bidezidor labur batera eramaten gaituzte, ibai-oheraino daramana. Bainu-leku familiarrena da eta haurrei gehien gustatzen zaiena. Gainera, zubiaren bista ederrak daude atzealdean.
💦 LECINAKO BADINA: VERO IBAIAREN IGERILEKU SEKRETUA
24
Ibilbidea Lecina kanpinaren langa zeharkatuz hasten da, izen bereko herritik oso gertu. Vero ibaiaren ohe lehorra zeharkatzen dugu eta ezponda txiki bat gora eginez marka zuri eta horiz seinaleztatutako bide batekin lotzen gara. Tarte batez baso-soilgune zabal batean barrena ibiliko gara. Fuente Lecinaren ondotik pasatuko gara, Vero ibaiaren iturburutik, eta laster igerileku-lana egiten duen presa txiki batera iritsiko gara.
Ura kristalinoa da, baina ohartarazten dizuegu izoztuta dagoela. Leku oso berezia iruditu zitzaigun, Vero ibaiaz jendetzatik urrun gozatzeko ezin hobea.
Lecina kanpinean gaua igarotzea gomendatzen dizugu, baina kontuz! Kanpina 06/01etik 09/30era eta Aste Santuan bakarrik egoten da irekita.
💦 SALTO DEL BIERGE
Diote Biergeko ur-jauzia, udalak kudeatzen duenetik, jada ez dela lehen zena; hala ere, guk leku ezin hobea aurkitu genuen erlaxatzeko arratsalde bat igarotzeko.
Momentu handia iritsi zen nire SAGAR KRASH botilatxoarekin ibaiaren ertzean eseri nintzenean eta gaztetxo batzuk urera salto egiten ikusi nituenean, txankletak eta guzti 😱 Jakina, azalera atera zirenean tarte luze bat igarotzen zuten haiek bilatzen. Salto de Biergeraino etorri behar izan dut ikuskizun hau ikusteko eta barre batzuk egiteko. 🤭😂😂
Bide batez, Petritegi sagardotegiko nire SAGAR KRASH botilatxoa gertu eseritako frantses batzuen miresmena izan zen. Ez da garagardoa, ez da limonada, sagardoaren eta sagar- edo limoi-zukuaren nahasketa bat da. Sagardoaren Lurraldean berritzen ari diren gauza goxoak. (Astigarraga-Euskal Herria😉)
Eta hala joan zitzaigun arratsaldea, Biergeren ertzean freskatzen, eta Sagar Krash zurrutada batetik bestera barre batzuk eginez.
📝GOMENDIOAK SALTO DEL BIERGE BISITATZEKO
▪️ Edukiera dago: 50 sarrera online saltzen dira eta beste 140 bertan.
▪️ 3,50€ kostatzen da helduentzat eta 7 urtera arteko haurrak doan.
▪️ Ez da jaitsi ahal ur-jauziaren zatira. Beraz, sare sozialetan ikusten dituzun argazki horiek guztiak urte batzuk dituzte, ez dira udako denboraldian edo baimenik gabe sartu dira.
▪️ Ez dira sartu ahal flotagailuak, adarbakarrak ez koltxonetak ibaiaren gunean.
▪️ Ezkerreko ertzera ezkerreko bidezidorretik sartzea debekatuta dago. Ibaia oinez zeharkatu behar da tramankulu guztiak ongi helduta, eta ohartarazten dizugu gerriraino iristen dela (1,70 m-ko niri).
💦 POZÁN DE VEROKO UR-JAUZIA
Hau da, beharbada, aurkitzen gehien kostatu zitzaigun igerileku naturaletako bat, Pozán de Veroko ur-jauzia seinaleztatuta ez dagoelako. Bertakoek arretaz gordetzen dute bere kokapena, eta Google Mapsen errepideari erreparatuz miatzeak bakarrik lagundu zigun bainu-putzua eta beharbada Sierra de Guarako sekreturik hoberen gordea aurkitzen. Pozandik Castillazuelora doan errepidean aurkituko duzue.
Pozan de Veroko ur-jauzia, egiaz, Vero ibaiko ur-jauzi bat da, antzinako azud edo harrizko horma bat eraiki ondoren sortu zena, ura jaso eta San Marcos ubidetik desbideratzeko erabili zena Castillazuelo eta Barbastroko soroak ureztatzeko eta ibaian behera kokatutako hainbat errotaren funtzionamendurako. Ur-jauziaren oinetan (udan lehorra edo ur-hari batekin aurkituko duzue) dago inguruko herrietako bizilagunak freskatzera eta bainu bat hartzera joaten diren putzu edo badina handia.
Furgoneta kanperra aparkatzeko puntu zehatza gure ibilbide-mapan kontsultatu dezakezue. Errepidearen ondoko bihurgune bat da, eta handik oinez pare bat minututan iristen gara putzura .
📝PLANAK HAURREKIN SIERRA DE GUARAN FURGONETA KANPERREAN
Putzuz putzu freskatzeaz gain, Sierra de Guarak jarduera eta esperientzia asko eskaintzen ditu naturaz familian gozatzeko. Jakin nahi duzue zer ikusi eta zer egin Guarako Mendilerroan eta Arroiletan haurrekin?
🔅 LACUNIACHA: PIRINIOETAKO PARKE FAUNISTIKOA
Lacuniacha Tena ibarrean dago, Aragoiko Pirinioaren bihotz-bihotzean, Piedrafita de Jaca herri txikian. Sierra de Guaratik oso gertu kokatuta dago; beraz, merezi zuela pentsatu genuen gure furgoneta kanperreko ibilbidean sartzea.
Baso handi baten hegalak hartzen du Lacuniachako Parke Faunistikoa; beraz, bisitaren noranzkoak hegala gora garamatza begiratoki batera iritsi arte eta berriro parkearen sarrerara jaisten da. Bidean 15 animalia-espezie baino gehiago ikus ditzakegu erdi-askatasunean: hartzak, otsoak, gamoak, muflonak, basurdeak… Katamotzak ere. Hala ere, gehien harritu gintuena Przewalski zaldiak han aurkitzea izan zen, 5 milioi urte dela Asia Erdialdean etxekotu ziren aleen ondorengoak. Behin bakarrik ikusi genituen aurretik: gure Poloniara furgoneta kanperrean egindako bidaian.
Ibilbidean zehar flora eta faunari buruzko kartel informatiboak daude, animalien kasuan aztarnen molde batekin eta bideoak ikusteko eta informazioa lortzeko QR batekin lagunduta.
Zeure buruari zer ikusi Guarako Mendilerroan eta Arroiletan familian galdetzen badiozu, guk ziurtatzen dizugu ezin duzula galdu naturaren parke bikain honetara egindako bisita. Hartu gure gomendioen oharra bisitarako 😉
📝GOMENDIOAK LACUNIACHA BISITATZEKO
▪️ Sarrerak 18€ kostatzen dira helduak / 14€ haurrak. Nahiko garestia iruditzen zaigu, nahiz eta esan behar dugu goiz bikaina igaro genuela eta paseoa ederra dela.
▪️ Zure janaria eta edaria motxila batean eraman ditzakezu; hala ere, nahiago baduzu, jatetxe-puntuak daude parkearen barruan.
▪️ Ez da beharrezkoa prismatikoak eramatea, animalia ia guztiak begi hutsez ikusten dira.
▪️ Ez ahaztu oinetako erosoak eramatea, mendiko bidezidor naturaletan egiten den paseoa da.
▪️ Ibilbidea 4,5 bat km-koa da eta 2-3 ordutan erraz egin daiteke.
▪️ Haurtxoekin joaten bazara, haurrak eramateko motxila bat erabiltzea gomendatzen dizugu ibilbiderako.
Autokarabanarekin Sabiñánigoko autokarabana-eremuan gaua igarotzea gomendatzen dizugu.
🔅SANTA CILIA DE PANZANO ETA LA CASA DE LOS BUITRES INTERPRETAZIO ZENTROA EZAGUTZEA
Santa Cilia de Panzano herri txikia ia oharkabean pasatu zitzaigun Sierra de Guaran furgoan egindako ibilbide honetan. Hala ere, beti erakarri gaitu ornitologiak eta bere Saien Interpretazio Zentroaren berri izan genuenean, ez genuen galdu nahi izan saien bizitza gertutik ezagutzeko aukera.
La Casa de los Buitres Interpretazio Zentroak sala txiki bat hartzen du, non argi- eta soinu-jokoak dituzten erakusleiho handien bidez Sierra de Guaran habitata duten hegaztiak aurkezten dizkiguten. Interesgarria da bisita honek ematen duen informazio guztia, baina batez ere leku honek jakin-min handi bat gordetzen du:
Bazenekiten La Casa de Los Buitres Santa Cilia de Panzanoko Elizaren kanpandorrean kokatzen dela?
Gainera, interpretazio-zentrotik metro gutxira begiratoki bikain batez gozatu daiteke, zeinetik saien eta beste hegazti harraparien hegaldia behatu dezakegun, inguruko hegaztien janlekua delako.
Cañones de Guara Formiga kanpinean gaua igarotzea gomendatzen dizugu. Oso lasaia den kanpin bat.
🔅 RADIQUEROKO GAZTA-FABRIKA BISITATZEA
Sierra de Guaran furgoneta kanperrean egindako gure ibilbidea erabat bat dator Somontanoko Ardo Ibilbidearekin eta… Zein da ardoaren bikote onena? Asmatu duzu: gazta on bat.
Sevil Mendilerroaren bihotzean egiten dira Radiqueroko benetako ahuntz-gazta artisauak: Río Vero, Los Meleses, San Pelegrín, Coronas de Trufa…
Gazta bigunak edo gaziak, ezkaiarekin, boilur naturalarekin, lizun zuriarekin edo lizun urdinarekin… Bisita-dastaketa batean probatu genituen Radiqueroko gazta-fabrikan, Alquezarrera daraman errepidean, Adahuescan.
Zalantzarik gabe, hau da Sierra de Guaran autokarabanan egindako zure bidaian falta ezin den geldialdi gastronomikoa. Ezin hobea izan zen inguruko produktu tipiko eta artisaua dastatzeko eta gazta batzuk furgora eramateko, hala ekonomia lokala, familia-negozioak eta gure balioekin bat egiten duen turismo-eredu arduratsu bat lagunduz.
🔅 ADAHUESCA ETA SOMONTANOKO KONDAIREN ETA TRADIZIOEN INTERPRETAZIO ZENTROA.
Adahuesca herri xarmagarria da. Somontanoko hirigune politenetako bat du. Guk gomendatzen dizugu paseo bat ematea bere kaletxoetan eta bere oinetxe enblematikoenetako batzuk deskubritzea, hala nola Casa Loscertales edo Casa Molina.
Baina Somontano eremuko arkitektura tipikoa miresteaz gain, Adahuescan Somontanoko Kondairen eta Tradizioen Interpretazio Zentroa bisitatu behar duzu. Bere atea zeharkatuz kondairen, mitoen eta tradizioen mundu magiko batean sartuko zara.
Adahuescako Kondairen eta Tradizioen Interpretazio Zentroak bere arbasoen ahozko testigantza biltzen du, orain erakusketa handi bihurtuta. Zentroak hartzen gaitu (3€ helduak) Adahuescako historiari eta kondairei buruzko bideo azalpen batekin, non protagonista gisa agertzen diren Vero ibaiaren ura, Alodia eta Nunilo santuak eta baita sorginak ere, sineskera herrikoi guztietan hainbeste buruko min ematen dutenak. Erakusketaren ibilbidearen bigarren zatiak panel azaltzaileen bidez garamatza eta xehetasun handiz kontatzen digu sineskera eta errito herrikoi batzuei buruz. Han aurkezten dizkigute fadak, uretako emakumeak, gure lamiak euskaldunen izenkideak. Izugarri gustatu zitzaigun sorginen ahalmenaz ezagutzea, sineskeren arabera ekaitzak antolatzen dituztenak. Horregatik, espantabruixas-ak sortu zituzten: etxeen tximinien gainean jartzen diren irudi txikiak, hitzak berak azaltzen duen bezala sorginak eta haien ekaitzak uxatzeko eginkizunarekin.
Sineskerei eta mitologiari buruzko interpretazio-zentro honen zoragarriak kontatzen jarraitu nezake, baina onena da zeuk bisitatzea, merezi du.
📞 Hitzordua adostu edo bisita erreserbatu daiteke hurrengo telefonoan: 630367593 Argazkia
Adahuescan egindako gure ibilbidea ixteko, ez ahaztu interpretazio-zentrotik gertu dagoen begiratokiak eskaintzen dizkigun Sevil Mendilerroaren gaineko bista bikainez gozatzea.
💤 Furgoneta kanperrarekin gaua igarotzeko gure España Discobery autokarabanisten gida erabili genuen eta Alodia upategiak bisitatu eta ardo-botilatxo batzuk erosi ondoren, bere lursail pribatuetan lo egiten geratu ginen.
DO Somontanoko familia-upategi txiki bat da, nagusiki barietate autoktonoak berreskuratzera eta haietatik ardo bereziak egitera dedikatua: Alcañón, Parraleta eta Moristel.
España Discovery autokarabanisten gida ezagutu edo erosi nahi baduzu, egin klik hurrengo estekan eta eman begiratu bat.
🔅COLUNGO ETA LABAR ARTEAREN ZENTROA BISITATZEA
Colungoko Labar Artearen Zentroak Vero Ibaiaren Kultur Parkearen Historiaurrera garraiatzen gaitu. Han hainbat sala girotu eta ikus-entzunezkoen bidez ikus dezakegu nolakoa zen eremu honetako lehen biztanleen bizitza.
Bisitaren ondoren denbora geratzen bazaizu, Destilería Aguardientes y Licores Colungotik pasa zaitezke eta pattar on bat dastatu, edo orujo-botilatxo bat erosi, jakinik hau dela Alto Aragoiko destilazio-tradizioa hoberen gorde den destileria.
🔅VERO IBAIAREN KULTUR PARKEKO ATERPEAK EZAGUTZEA
Historiaurrean hainbat kultura erakarri zituen leku honek, eta horregatik inguruan margotutako aterpe ugari dago. Paraje ikusgarri honetan, zeinetik Vero eta Choca ibaien arroilak menderatzen diren, daude Tozal de Mallatako itsaslabarrak eta aterpeak.
Nahiz eta arte eskematikoa (zeinu linealak, zirkularrak eta gurutze-formakoak) ugariena izan Vero ibaiaren eremu honetan, bai Mallata 1-en bai Mallata B-n animaliak muturretik lotuta daramatzaten pertsona-taldeen eszenak ikusten dira: oreinak eta basurde bat edo beste.
Gu furgoneta kanperrarekin Portiacha arroilaren aparkalekuraino iritsi ginen, non hasten den ozta-ozta 1 km-ko oinezko ibilbidea Mallata B-ko aterpeetara iristeko.
📝GOMENDIOAK MALLATAKO ATERPEAK BISITATZEKO
▪️ Nahiz eta bideak zailtasunik ez izan eta aterpeetara gidari baten beharrik gabe sartu ahal izan, guk gomendatzen dizuegu Colungoko Labar Artearen Interpretazio Zentroan izena ematea bisita gidatua egiteko eta hala lehen eskutik informazio osoa izan ahal izateko.
🔅LECINAKO MILAKA URTEKO ARTERA PASEOAN JOATEA
Lecina lasaitasun erabatekoan bizi zen herri txiki bat zen, bere artea (edo carrasca, han deitzen dioten bezala) “2021eko Europako Zuhaitza” izenburuaren hautagai gisa aurkeztu zuten arte. Orduz geroztik turistek estututa bizi dira, zuhaitz handiak izenburua eraman baitzuen.
Artea, 16 m-ko altuera eta adaburuan 28 m-ko diametroa duen milaka urteko carrasca bat, herritik metro gutxira dago. Aparkalekutik arteraino ♿ ikurrarentzat Egokitutako bide bat dago, baina baita braillezko informazioa duten panelak ere. Paseo labur hau jarraituz bere itzal handira iritsiko gara udako berotik aterpe hartzeko.
Agure jakintsu honen ondoan tipi-tipi sentitzen gara, hain neurrian non hunkidurak uzkurtzen gaituen. Jakin behar duzu Lecinako carrascak bisita ongi merezi duela, nahiz eta gure Guarako kanper-ibilbidetik kanpo egon.
LECINAKO ARTEA BISITATZERA BAZOAZ, JAKIN BEHAR DUZU:
➡️Colungo eta Lecina arteko errepidea (A2205) estua eta bihurria da. Lecinako artea leku urrun batean dago, eta hara sartzeko errepideak ilea tente jartzen dizu ibilbide osoan.
➡️Aparkalekutik (zabala autokarabana handientzat ere) arteraino paseoa Egokituta dago (200 m)
➡️Merezi du herria bisitatzea. Erreparatu bere tximiniei! Espantabruixas deituriko irudi antropomorfoak erakusten dituzte👁️
Joango zinatekete bisitatzera hala ere? Gure ondorioa izan zen Lecinako carrascak bisita ongi merezi zuela. Zuri zer iruditzen zaizu? Joaten bazarete, iruzkinetan irakurtzen zaituztegu.
🔅NAVALGO GATZAGAK: SIERRA DE GUARAN FURGONETA KANPERREAN EGINDAKO IBILBIDE HONETAKO BAINU GAZIENA
Navaleko hiribildua, batez ere, bere buztingintza-tradizio bizia dela ezaguna, jatorri ertaroko eta moriskokoa. Buztinaren sekretuak deskubritzeko lekurik onenak artisauen tailerrak eta Buztingintzaren Zentroa dira. Harantz jo genuen Obradores kaletik, zeinaren izenak bertan instalatuta zeuden buztingintza-tailerrez hitz egiten digun.
Funtzionatzen jarraitzen duten tailer gutxietako bat bisitatu genuen, non buztingilearekin zuzenean hitz egin eta gosaltzeko katilu batzuk eros ditzakegun.
Buztingintzarekin batera Erdi Aroan merkaturatzen zen beste artikulua gatza da, navaldarrei lana eman zien produktua, haien lurrak ez baitziren egokiak laborantzarako. Gatz-iturburuen existentzia eta gatzagen ustiapena gure egunetara iritsi da, izan ere azkenaldian gatza erauzteko jarduerarekin paraleloan oso proiektu originala jarri da martxan, turismo- eta aisia-jarduerara bideratua.
El salinar de Navalek gatzagen ondoan ur gaziko 5 igerilekuren multzo bat jarri du martxan, non erlaxatu eta azala zaindu daiteke. Guk gomendatzen dizugu egun erdi bat lekuaz gozatzen igarotzea, bainatzea, erlaxatzea eta eguzkitan lehortzea. Jatetxe bat dago, baina guk nahiago izan genuen pikniko-guneko mahai bat alokatu eta furgoneta kanperretik ekarritako gure janaria jatea.
Navaletik gertu aldahara upategian igaro genuen gaua, berriro ere gure España Discobery autokarabanismo-gida erabiliz. Aldahara upategia bisitatu genuen eta bere lursail pribatuetan gaua igarotzen geratu ginen.
Aldahara Upategia, Estadillan kokatua, Carrodilla Mendilerroaren oinetan, familia-enpresa bat da, Chardonnay, Merlot eta Cabernet Sauvignon ekoizteari dedikatua. Bere ardoak bisita gidatu batean edo bere dendatik pasatuz ezagutu ditzakezu.
🔅SOMOS UPATEGIA ETA SOMONTANOKO ARDOAK
Guarako Mendilerroan eta Arroiletan furgoneta kanperrean egindako gure ibilbidea amaitzeko brotxe ezin hobea Somos upategira egindako bisita izan zen, non bere upategia bisitatu eta bazkari bikain batez gozatu genuen bere jatetxean.
Jakin nahi duzu zer barne hartzen zuen gure 35€-ko dastaketa-menuak?
➡️Salmorejoa sardina ketuarekin eta barazki fresko xehatuekin.
➡️Arroz beltza etxeko ali-oliarekin.
➡️Bakailaoa gatz-puntuan tomate-kontserbarekin eta pestoarekin.
➡️Presa iberikoa tenperatura baxuan egosia bere zukuan eta estragoiarekin.
➡️Txokolate-pastatxoa eta crema brûlée.
➡️Limoi-sorbetea kavarekin. Bururatzen zaizue modu hoberik Guarako Arroilen eta Mendilerroaren Natur Parkeko ibilbidea amaitzeko?
💤 SIERRA DE GUARAREN BARRUAN AUTOKARABANAN EDO FURGONETA KANPERREAN LO EGITEARI BURUZKO ARAUDIA
Beharbada gogoratzen hasi behar da kanpin librea debekatuta dagoela Aragoiko lurralde osoan. Araudiak, gainera, debekatzen du bai lo egitea bai kanpatzea autokarabana edo kanper batekin Guarako Mendilerroaren eta Arroilen natur parkearen mugen barruan.
Horregatik, Sierra de Guaran kanperrean egindako gure ibilbidearen lehen egunean basozain batekin hizketan egon ginen, eta oso atseginki adierazi zigun zein zen parkearen mugetatik kanpo gaua igarotzeko herri hurbilena, berandu egiten baitzitzaigun eta apuntatuta geneukan kanpina kalkulatu genuena baino urrunago zegoen.
Gauza bera gertatzen da Sierra de Guaran aparkatu nahi baduzu. Horretarako gaitutako aparkalekuetan aparkatu behar da. Inolaz ere ez aparkalekuetatik kanpo, basoan edo bideen ertzetan.
NON LO EGIN AUTOKARABANAN EDO FURGONETA KANPERREAN SIERRA DE GUARAN
Sierra de Guaran autokarabanarekin edo furgoarekin gaua igaro nahi baduzu, hiru aukera dituzu:
1.- Natur parkearen mugetatik irtetea hirigune hurbilenera. (Ziurtatu han debekuaren seinaleak ez daudela)
2.- Jo kanpin batera lo egiteko zure furgoneta kanperrarekin edo autokarabanarekin.
3.- Erabili España Discobery autokarabanismo-sistema autokarabanarekin edo kanperrarekin lursail pribatuetan gaua igarotzeko, hala nola jatetxe, baserri edo upategietan.
Artikulu honetan partekatu dizkizuegu Sierra de Guarako ibilbide osoan zehar furgoneta kanperrarekin lo egin dugun kanpinak eta lursail pribatuak (upategiak). Garrantzitsua da arauak betetzea natura kontserbatzeko. Guri, pertsonalki, oso ongi iruditzen zaigu mugak jartzea La Sierra eta Guarako Arroilak bezain leku ikusgarriak babestu ahal izateko.
Espero dugu gustatu izan zaizuela Guarako Mendilerroan eta Arroiletan furgoneta kanperrean, edo nahiago baduzu autokarabanan, egindako putzu eta igerileku naturalen gure ibilbidea. Familian gozatzeko ibilbide bat, bere arroiletan txangorik onenak eginez eta, noizean behin, bainu freskagarri batzuez gozatuz. Gogoa ematen du, ezta? Iruzkinetan irakurtzen zaituztegu.
