SIERRA DE GATA FURGONETAN : IBILBIDEA HERRI POLITENETAN BARRENA

Sierra de Gatako herri politenetan barrena kanper-furgonetan edo autokarabanan egindako ibilbide honek ezusteko handiz eskualde bat deskubritu digu paisaia eder eta basatiz pintatua, non haritzak, gaztainondoak eta pinudi handiak batzuetan exotikoki ikusten diren txunbereraz zipriztinduta; eta tarteka, olibondoen hedadura handiak. Ez dira falta iturriak ezta putzuak ere bere ibaietan, non norbaitek udako egunetan freskatu nahi izan dezakeen. Baina batez ere, ibilbide honek bidean gelditzera gonbidatzen du eskualdeko herri autentiko eta pintoreskoenak bisitatzeko; hainbesteraino, non haietako batzuetan oraindik A Fala erromantze zaharra hitz egiten entzuten den.

Ibilbidera zatoz Cáceres Furgonetan ezagutzeko?

❇ IBILBIDEA SIERRA DE GATAN BARRENA KANPER-FURGONETAN-5 EGUN CÁCERESKO IPARRALDEAN BARRENA.

Cáceresko iparraldea zeharkatzen dugu kanper-furgonetan 5 egunez Sierra de Gatako herri politenak ezagutzeko.

❇ ZER IKUSI SIERRA DE GATAN BARRENA IBILBIDE BATEAN AUTOKARABANAN EDO KANPERREAN

➡ ARKITEKTURA HERRIKOI MENDITARRA

Ibilbide honen trazadurak arkitektura herrikoi menditarraren adibide zoragarriak deskubritzen uzten digu, arbelezko eta lokatzezko eraikuntzek bereizten dutena gaztainondo-egurrez egindako egitura-sarearekin, urrats bakoitzean txoko paregabeak eta autentikoak oparituz.

➡ ZEIN HERRI IKUSI SIERRA DE GATAN AUTOKARABANAREKIN

Ibilbide honetarako aukeratutako zazpi herrietatik bost Multzo Historiko Artistiko izendatuta daude. Bere kaletxoak bisitatuz berriz pezetatan pentsatu dezakegu edo Erdi Aroraino bidaiatu bere gaztelu eta eliza ikusgarrietan.

-Robledillo de Gata

-Gata

-Hoyos

-Trevejo

-San Martín de Trevejo

Gune honetakoak ospetsuak dira bolilloen parpaila landuak, Aceboan, edo San Martín de trevejoko saskigintza, oraindik bere ohitura errotuak irauten dutenaren erakusgarri.

➡ PAISAIAK ETA GASTRONOMIA

Esaten dute udazkenean bere paisaiak koloreez tindatzen direla udak haritzez, pinuz, gaztainondoz eta olibondoz berdez pintatzen duen han… Sierra de Gata benetako paradisu mikologiko bihurtzen den momentua da, oso estimatua den eta guneko gastronomian erabiltzen den produktua. Eta jate onaz hitz egiten badugu, ez gara etsita joaten. Eskualdean ekoizten den oliba-olioa Extremadurako onenetako bat da. Gainera, ez dira falta hestebete gozoak, etxeko urdaiazpikoak, edo ahuntz-gazta eta jatetxeen kartetan, antxumearekin eta arkumearekin prestatutako platerak ugari dira. Ardoak gutxi daude, baina izugarri gustatu zitzaizkigun “Habla de la Tierra” eta “Habla del Silencio” . Nahiz eta, garagardo bat hartu behar badugu hura Cerex bat izango den, gereziz edo gaztainaz.

➡ NON BAINATU SIERRA DE GATAN? IGERILEKUAK ETA IBAI-HONDARTZAK

Ibilbidea udan egiten dugunez, beti geldialdi bat egingo dugu Sierra de Gatako ibaiek harrotzen dituzten igerileku naturaletako batean, izan ere Cáceresko iparraldea ur argi, garbi eta arraintxoz beterikoz gainezka dago 🙂 Non bainatu Sierra de Gatan kontatzen dizugu, zure kanperraz eta freskatzeko lekurik onenez gozatu dezazun. Umeei izugarri gustatuko zaie!

➡ IZARREZ BETERIKO ZERU BAT: ASTROTURISMOA SIERRA DE GATAN

Astroturismoa, izarren behaketa errazagoa den lekuetara bidaiatzea eta joatea, gaueko argazkigintza egitea edo besterik gabe etzatea eta izarrez beteriko zeru baten azpian lo egitea dira Sierra de Gatan barrena furgonetan ibilbide honetan gozatu daitezkeen zoragarri horietako batzuk. Ikusiko duzue nola gure kanperra mila izarreko hotel bihurtzen den.

❇ROBLEDILLO DE GATA

Nahiz eta herri hau nahiko iparraldean geratzen den eta ibilbidearen gainerakotik zerbait zintzilik, haraino iristera ausartzen gara. Xarma duten txokoz beteriko kaletxoen labirinto txiki bat da eta haiek Arrago ibaiak eta noizbehinkako zubitxo oso fotogeniko batek zeharkatuta ikusten dira. Bere arkitektura tipiko menditarra da bere erakargarritasun handiena, lokatzez, arbelez eta egurrez eraikitako etxe-multzo on bat eta haiek iraganera garraiatzen gaituzte. Beroak estutzen duenean, izotzekin kafe batez gozatzen dugu ibaiaren ondoan La Bodega del Marquésen, nahiz eta sukaldetik ateratzen ziren plateretatik leku aproposa zirudien parrilan haragi on bat dastatzeko.

Herriaren beheko aldean, ibaiaren ondoan, dago Olioaren Museoa Molino del Medio, jatorri ertaroko errota bat (XI-XII. m.) eta hura bisitatzen da eta Gata – Hurdes J.D. duen olioa erosteko aukera ere eskaintzen digu bere dendan.

Aparkatzeko, gure 6 m-ko kanperrarekin, nahiko zailtasunez egin genuen ibai-hondartzaren gunean, eta hura Covid-aren uda honetan osasun-arrazoiengatik ez zegoen irekita. Horregatik, gomendatzen dizuegu herriko sarreran saiatzea hain ibilgailu handi batekin bazoazte.

❇TORRE DE DON MIGUEL

Torre de Don Miguelez esaten dute balkoien arteko herri bat dela, eta ez da harritzekoa, izan ere bere arkitekturaren elementu nabarmenena hain zuzen balkoiak dira. Bere eraikinetan oso presente dagoen beste elementu bat armarriak dira, Harlanduzko harrian zizelkatutako armarriek Torre de Don Miguel Sierra de Gatako herri bakarra bihurtzen dute non pieza hauek ateetan ate-buru gisa erabiltzen diren. Torre de Don Migueleko kaletxoetan barrena oinez ibilbide bat da egokiena bere jatorri ertaro, noble eta heraldikoak ematen dioten aire eta izaera berezi hori dastatzeko.

Hiri honen ohiturei eta tradizio oliogile luzeari buruz gehiago ezagutzeko gogoa baduzue, gomendatzen dizuegu Errotetako Parkearen ibilbidea, egurrezko kartel batez adierazita dago eta Torre de Don Migueletik bere igerileku naturalera garamatza antzinako erroten aztarnak erakutsiz, baita berritu eta berreskuratutako batzuk ere. Los Lucasen errota, Tío Perfectoren errota eta Domingoren errota dira libreki bisita ditzakezuenetako batzuk.

Uretara jauzi bat egiteko aisialdi gunearen eta Los Molinos igerileku naturalaren gunea da leku aproposa. Aparkaleku zabala du eta aniztasun funtzionala duten pertsonentzat ere egokituta dago, baina aurten osasun-arrazoiengatik urik gabe zegoen, bere auzokide Descargamaríaren igerileku natural bikainaren antzera. Horien guztien alternatiba gisa freskatzera Los Pilares ibai-hondartzara joaten gara, Cadalson. Mugikortasun murriztua duten pertsonentzat ere egokituta.

Autokarabanan edo kanperrean bidaiatzen baduzue, gomendatzen dizuegu gaua egitea Torre de Don Miguelek eskaintzen digun autokarabana-arean, uren aldaketarako leku bat du eta egurrezko mahaiak dituen eta zuhaiztua den beste espazio bat non atseden hartu eta erabateko lasaitasunean gaua egin.

❇GATA, SIERRA DE GATAKO HERRI PINTORESKOENA KANPER-FURGONETAN

Humilladero kaletik gora igotzen gara, Constitución Plazara iritsi arte, hiriaren erdigune neuralgikoa, jatetxeen terrazak auzokide egiten diren plaza arkupedun bat. Zerbait jateko gogoa baduzue, gomendatzen dizuegu Los Portales Gastrobarraren etxeko kroketak .

Oso gertu, izkinan, Del Chorro iturria topatzen dugu.Harlanduzko hiru pilare dituen ur-kanoi bat da, eta honen gainean Karlos V.aren armarria harrian eta erliebe altuan zizelkatuta. Herrian guztiek dakite Karlos V.ak bere armak eman zizkiela gerretan zehar leial izan zitzaizkion hiri horiei. Eta horrela hiri honek orduan hartu zituen, bereak haiengatik ordezkatuz: Alcántarako ordenaren gurutze bat duen katu-eme bat. Hala ere, katu-emearen sinboloa bere biztanleen artean nolabaiteko zeloz gorde da, izan ere bere kaleak zipriztinduz “bere katu-emeari” aipamena egiten dioten kartel eta figura ugari topatzen ditugu.

Kalean gora kaleak korritzen baditugu, landarez estalitako txoko ederrak, leiho ernedunak eta armarri ugari dituzten eraikinak deskubritzen joango gara, baina arreta gehien deitu zigun gauza harrizko horman grabatu judu dituzten ateen segida bat topatzea izan zen.

XVI. mendeko Humilladeroko Ermita Gata zeharkatzen duen errepidearen ondoan dago Torre de San Miguel norabidean. Gaua iristean misterio-aire bat hartzen du eta honetatik oso gertu dago Gatako Zedroa (Cedrus Atlántica) zuhaitz berezi bat da, jatorriz lorategi pribatu batean landatua eta gaur Gata herriaren enblema da. 200 urteko adina du eta Extremadurako zuhaitz ezagunena da. Niri pertsonalki apur bat etsipena eman zidan, izan ere ez du bizirik egotearen itxura.

Jatetxe baten gogoa baduzue, gu afaltzeko orduan El Secreto Del Bodegónen lehorreratu ginen eta hark jangela oso atsegina eta zerbitzu arretatsua izateaz gain, platerak gozoak, originalak eta prezioan neurtuak iruditu zitzaizkigun. Zer afaldu genuen?

1.-Gata-Hurdes Entsalada: laranja- eta limoi-ohe bat arrautza frijitu batekin eta txorizo-txinparta batzuekin, hori guztia La Verako pimentoiz eta tipula frijituz hautsez estalita. Agian aspaldi luzean probatu dudan plater exotikoena…

2.-Arrautza hautsiak urdaiazpikoarekin eta onddoekin, patata frijituez lagunduta.

3.- Odolkiaren nahaskia sagar karamelizatuarekin. Gozoa gaziarekin modu honetan nahastea, janari arabiarra asko oroitarazten dit.

4. Arkume-saiheskiak. Guneko haragian oinarritutako omenaldi bat egin nahi genion gure buruari. Gozoak izan ziren, baina etxean hartzen ohitu garenak baino lehorragoak.

Noski, ez gara Gatatik joaten bere Puente de La Huerta igerileku naturala ezagutu gabe. Igerileku naturala Gatatik kilometro batzuetara dago, La Huerta zubiaren azpian kokatua. Eskailera-ilara batek ibairaino garamatza.

❇HOYOS, MULTZO HISTORIKO ARTISTIKOA

Eskualdearen zentro administratiboa da eta Multzo Historiko Artistiko izendapena izan arren eta aurrez kontsultatu genituen artikulu guztietan Sierra de Gatako herri politenetako bat gisa agertu arren, guri pertsonalki, interesgarri gutxien iruditu zitzaigun herria izan zen. Eraikin gutxi batzuek besterik ez digute arreta deitzen oinezko ibilbidean, hala nola Casa de Las Conchasek, herriko Plaza Nagusiaren alboko etxe-jauregiek eta Nuestra Señora del Buen Varón elizak, eta hark XIII. mendeko atari erromaniko bat gordetzen du erdi-puntuko arkuarekin eta kapitel landuekin.

PTSS!Nahi duzue Hoyosetik izugarri gustatu zitzaiguna kontatzea?

Herritik oso gertu dago bere Rivera de Acebo igerileku naturala, aparkaleku handi batek aurretik, non gaua egin eta gau pare batez atseden hartu ahal izan genuen gure kanper-furgonetarekin.

Igerilekua sarbide errazekoa da, baita mugikortasun murriztuko pertsonentzat ere. Ur argiak eta arraintxoz beterikoak ditu, aproposa familian gozatzeko.

❇ACEBO

Aceboraino hurbiltzen gara jakin-minagatik soilik, begi hutsez eraikin interesgarri pare bat besterik ez duen herri bat. Baina zein izan zen gure ezustekoa juduerri txiki eta erakargarri bat duela jakitean, Nuestra Señora de Los Ángeles elizaren atzean bertan kokatua. La Torritaren gunea, horrela deitzen zaio Aceboren zati zaharrari, benetan juduerria da, eta hartaz herri-esamesek kontatzen dute sinagoga bat existitu zela. Nahiz eta orain arte ez den inolako aztarnarik topatu. Aceboren zati honetan barrena gure ibilaldian asko gozatu genuen txoko loratu txikiez eta etxeetako xehetasunez, baita fatxada batean jatorri zeltako aurpegi zizelkatu pare bat ere topatu genuen. Bisita amaitzeko, urrats batera dago Plaza Nagusia, non atseden hartu eta garagardo pitxertxo izoztu bat hartu dezakezuen edo animatzen bazarete, bere Carreciá igerileku naturalean freskatu zaitezkete.

❇TREVEJO, SIERRA DE GATAKO HERRI AUTENTIKOA-KANPER-FURGONETAN

Harrizko etxeen eta arbelezko teilatuen zurrunbilo txiki bat besterik ez da kuzkurtzen haitz baten goienean, non XV. mendeko gaztelua eta San Juan Bautista eliza nagusitzen diren. Gazteluaren Ibilbidean barrena ibilaldi labur batek ermitaraino garamatza lehenik. Gazteluaren defentsen gainean jarrita dago eta arreta gehien deitzen duena bere kolore grisilun biziko granitozko dorre-kanpai-horma da. Elizaren inguruan ibiliz hainbat hilobi antropomorfo topatzen ditugu, ia oina sartzen dugu konturatu gabe…Eta egia da lekuaren bakartia eta mistikoa dena norbera bere pentsamenduetan gal dadin eragiten duela. Gaztelua, gaur egun aurrietan, XII. mendearen aurreko jatorri musulmanekoa da, nahiz eta gotorlekuaren aurriak XV. eta XVI. mendeen artean eraiki ziren. Bere historian zehar, esku musulmanetatik ordena erlijiosoetara pasatu da eta baita bidelapurren bizileku izan zen.

Ibilbidean atseden hartu behar baduzue, Trevejora iritsi aurretxoan atseden-gune txiki batek itzalean aparkatzeko espazioa, egurrezko mahaiak eta bista izugarriak ditu.

Ez galdu Villamiél eta Trevejo arteko errepide paisajistikoaren zatia, ezta Villamiél eta San Martín de Trevejo arteko errepide paisajistikoaren zatia ere, ibilbide honetako gure azken geldialdia.

❇SAN MARTIN DE TREVEJO

Sierra de Gatan barrena kanper-furgonetan ibilbide honetako herri autentikoenetako bat da. Izango da tozonen gainean bermatutako bere harrizko fatxada zainduengatik, begiratzen duzun han errekasto batetik etengabe korritzen duen uragatik edo A Falan haizera ihes egiten duten hitzengatik. Izan dena izan, San Martín de Trevejok xarma paregabe bat du eta oso ongi jakin du hura gordetzen, izan ere agian hemen da non arkitektura herrikoiak bibratzen eta indar gehien hartzen duen.

San Martín de Trevejoko eraikin ia guztiek solairu pare bat dute , lehena harrizko fatxadarekin eta egurrezko ate lodiekin zabalduak, batzuetan koloretan pintatuta. Lehen solairu honen gainean beste bat iristen da irtendako eta tozon deitutako egurrezko habe oso berezi batzuetan bermatzen den fatxada batekin, batzuk apainduta ere ikusten dira. Eraikinen goiko solairuek badirudi buztin egosizko piezak egurrezko habeekin elkarlotzen dituztela eta haiek simetria desberdinak marrazten dituzte.

Bere kaletxo erakargarrienetan barrena ibilaldi batek benetan polita den herri bat deskubritzen digu.arraitzen dugu tarte batez kaleak korrituz, 84 urteko gizon baten ondoan gelditzen garenean eta hark kontatzen digu bere gaztaro osoa Frantzian pasatu zuela geroago bere herrira itzultzeko, Trevejo de San Martín. Elkarrizketan geunden andre pare bat batu zitzaigunean eta haiek Mañeruz hitz egiten hasi ziren, A falaren aldaera bat, galizieraren eta portugesaren arteko nahasketa bat eta bailararen zati honetan soilik gordetzen dena.

Plaza Nagusira iritsi aurretxoan produktu tipikoen denda eta taberna dena batean La Boiga deitutako bat topatzen dugu, izan daitekeen bezain pintoreskoa. Itxita dago, baina tarte on batez geratzen gara bere kartelak mañeruz begira. Apur bat aurrerago La Boiga du vinek argazki batzuk lapurtzen digu berriro herriko plaza nagusira iritsi arte.

Plaza Nagusian arreta gehien deitzen diguna kanpandorrea da eta hura geroago eraiki ziren gainerako eraikinek itxita geratu da. Hemen da non garagardo izoztu batzuk hartzea eta gure bisitatik atseden hartzea erabakitzen dugun, ez galdu herri honek duen bizia!

❇IZARREN BEHAKETA SIERRA DE GATAN

Honaino iritsi bazarete Sierra de Gatan barrena gure ibilbidea jarraituz, Cáceresko mendilerro ezezagunenetako bat kanper-furgonetan, jada behatu izango duzue bere paisaia natural ederrengatik, txoko paregabez beteriko herriengatik eta gastronomia berezi eta gozoarengatik harritzen duen eskualde bat dela. Baina oraindik arrazoi bat gehiago eman dezaket eskualde extremar xarmagarri hau bisitatzeko: izarren behaketa.
Lurralde cacerestar hau osatzen duten udalerriak urriak dira biztanleetan, eta horrek argi-kutsadura ia nulua izatea eragiten du. Geografia honen lau edo bost puntu gomendatzen dira izarren behaketarako, haien artean: Gatako Almenara, Trevejoko gaztelua edo Rivera de Gatako Urtegia. Nahiz eta zintzoak bagara, ia edozein puntutik gozatuko duzuen arnasa mozten duen izarrez beteriko zeru ilun batez. Ez pentsatu gehiago, utzi izarrekin amets egiteari eta zatozte haiek Sierra de Gatara ikustera.

❇ BESTE IBILBIDE BATZUK CÁCERES AUTOKARABANAN EDO KANPER-FURGONETAN EZAGUTZEKO

Irakurtzen duzuena gustatzen bazaizue eta bidaian jarraitu nahi baduzue Cáceresko beste gune batzuk ezagutuz, gomendatzen dizuegu La Verarantz norabidea jartzea bere putzu natural onenak, xarma duten herriak eta gastronomia hoberena ezagutzeko.

Ikusten duzuen bezala, pisu handiko arrazoiak daude Sierra de Gata bisitatzea erabakitzeko , turismoak gutxi saturatutako eta autentikoa den Extremadurako gune bat erakusten duen eskualde bat.

Animatzen zaituztegu Sierra de Gatako herri politenetan barrena ibilbide hau egitera, Cáceres kanper-furgonetan, autokarabanan, nahi duzun bezala ezagutzeko…Zeren zain zaude?