BULGARIA CAMPERREAN: aholkuak, mapa eta ibilbideak

Bulgaria camperrean zeharkatzea kontrastez eta abenturaz betetako etengabeko ikasbidea izan da; mosaikoen eta amaigabeko mendien artean galtzetik, isiltasunez inguratutako monasterioekin, errepidean kilometro asko egin ondoren ilunabarrean Itsaso Beltzeko haizea sentitzera.

Bulgariak xarma basati, benetako eta abegitsua du, Europan ia geratzen ez den horietakoa. Turismoa oraindik iritsi ez den lekuak ditu, baita bizitza modu xume eta lasaian ulertzeko era bat ere. Horregatik, gure camper bidaien blogean ezin ziren falta Bulgariara egindako bidaia eta gida hau. Bertan, gure esperientzia kontatzen dizugu: zer ikusi Bulgarian camperrean, nola iritsi eta non igaro gaua camperrean edo autokarabanan.

Goazen Bulgaria camperrean ezagutzera?

✴BULGARIARA CAMPERREAN EDO AUTOKARABANAN BIDAIATZEKO AHOLKUAK

💠DOKUMENTAZIOA

Bulgarian sartzeko nahikoa litzateke nortasun-agiria, baina gure ibilbideak Serbia ere zeharkatzen duenez, egokiena pasaportea eramatea da, muga guztiak zeharkatzeko balio duen dokumentua baita.

Gidatzeko, zure ohiko gidabaimena, zirkulazio-baimena eta karta berdea beharko dituzu. Azken hori zure aseguru-etxean eskatu behar duzu; doakoa da eta urtebeteko balioa du, ematen den egunetik aurrera.

Bulgarian ez dago hesi fisikoak dituzten ordainlekurik, baina autobideetan eta errepide nagusietan ibiltzeko, hau da, herrialde osoan zehar zirkulatzeko, nahitaezko bineta elektronikoaren (e-Vignette) sistema erabiltzen da.
Kontuz pisuarekin: Bulgarian, camper eta autokarabana guztiek (M1 kategoria) turismo baten moduan ordaintzen dute e-Vignette bidez, 3,5 tona baino gehiago edo gutxiago pisatzen duten kontuan hartu gabe.
Atoia badaramazu eta multzoak (camperra + atoia) 3,5 tona gainditzen baditu, atoirako bigarren bineta osagarri bat erosi beharko duzu. Guk egin genuen bezala, online erostea gomendatzen dizugu, BGTOLL webgune ofizialean (bgtoll.bg). Baina moldatzen ez bazara, herrialdean sartu bezain laster ikusiko dituzun makina automatikoetan eros dezakezu. Iraupenari dagokionez, hainbat aukera daude: asteburukoa, astebetekoa, hilabetekoa, hiru hilabetekoa edo urtebetekoa. Ibilgailuen kontrola automatizatuta dago; hau da, matrikulak kameren bidez irakurtzen dituzte. Beraz, arauak betetzea eta bineta erostea gomendatzen dizugu, isunak saihesteko.

Beste herrialde batzuetan binetak erosteari buruzko informazioa behar baduzu, begiratu Europako binetei buruzko gure gida interaktiboa; informazio laburtua eta oso erabilgarria aurkituko duzu bertan.

💠GIDATZEA ETA ERREPIDEEN EGOERA

Bulgariara camperrean, autoz edo autokarabanan bidaiatzea pentsatzen ari bazara, kontuan hartu herrialdeko zirkulazio-arauak, poliziak gertutik zaintzen baititu errepideak eta bideak, bereziki Itsaso Beltzeko kostaldea zeharkatzen duena. Jarraian, isunik ez jasotzeko alderdirik garrantzitsuenak aipatzen ditugu:

• Eguneko argiak nahitaezkoak dira: Argi laburrak edo eguneko zirkulazio-argiak piztuta eraman behar dituzu eguneko 24 orduetan, urte osoan zehar, ez neguan bakarrik.
• Alkohol-tasa: Legezko muga %0,05 da. Gidatu behar baduzu, seguruena alkoholik ez edatea da.
• Ibilgailuan eraman beharreko ekipamendua: Legez nahitaezkoa da larrialdi-triangelua eta txaleko islatzailea eramatea —errepidean ibilgailutik jaisten den edonorentzat—, baita lehen sorospenetarako botikina eta berrikusitako su-itzalgailua ere.
• Ohiko abiadura-mugak:
◦ Hiriguneetan: 50 km/h.
◦ Landa-errepideetan eta bigarren mailako errepideetan: 90 km/h.
◦ Autobideetan: 120 edo 130 km/h (erreparatu seinaleei).

Errepideen egoera eta bertakoen gidatzeko modua edozein camper bidaiatan kezkatzen gaituzten alderdiak dira, eta Bulgarian garrantzi berezia hartzen dute. Azpiegituren artean kontraste nabarmena dago: autobide nagusiak, Sofía eta Burgas lotzen dituena adibidez, egoera onean daude; bigarren mailako errepideak, ordea, oso egoera txarrean daude, eta zulo, kolpe eta deformatutako asfalto ugari aurkitu ditugu… Gainera, landa-eremuetan ohikoa da asfaltatu gabeko bideak edo lurrezko pistak aurkitzea. Abiadura moteltzea gomendatzen dizugu, zure camperraren esekidura ez kaltetzeko. Guk esekidura pneumatikoa dugu, eta asko erabiltzen dugu horrelako bidaietan.

Bertakoen gidatzeko modua: Oro har, bulgariarrak errespetuzko eta pazientzia handiko gidariak dira, eta nahiko lasai gidatzen dute. Horri esker, Bulgarian autokarabanaz bidaiatzea lasaia da, ezusteko handirik gabea.
• Kontuz ezustekoekin: Egia esan, hainbeste patxada dute —nire herrian oso esamolde ezaguna da—, ezen errepideko bazterbidean edozer aurki baitezakezu, batez ere landa-eremuetan gidatzean. Guk ontzi bat ere ikusi genuen bazterbidean, nahiz eta ohikoagoa den animaliek tiratutako gurdiren bat, islatzailerik gabeko oinezkoak edo errepidea zeharkatzen ari diren abereak aurkitzea. Erreparatu bereziki faunari, eta batez ere lurreko dortokei. Dortoka txiki bati errepidea zeharkatzen laguntzeko gelditu behar izan genuen. Gure gomendioa da helmugara beti egun-argiz iristea eta gauez ez gidatzea.

💠KONEKTIBITATEA ETA NABIGAZIOA

4G/5G estaldura ona da autobideetan eta hirietan, baina Ródope mendiak eta Trigrad arroila bezalako mendialdeetan konexioa joan-etorrian dabil. Horregatik, Maps.Me aplikazioa eta Bulgariako mapa deskargatzea gomendatzen dizugu. Horrelako egoeretarako eskura izatea oso lagungarria da. Gainerakoan, Google Maps bidezko nabigazioa ongi ibiltzen da oro har.

💠BULGARIARA SEGURU BIDAIATZEA

Bulgariara bidaiatzeko, Europako Osasun Txartelak estaldura ematen dizu bi herrialdeen arteko hitzarmenean jasotako arloetan. Hala ere, Europan egiten ditugun ia camper bidaia guztietan bezala, zure bidaia-asegurua ere eramatea gomendatzen dizugu. Inoiz ez dakigu zer gerta daitekeen, eta merezi du estaldura ona izatea. Prezioak gure afiliatu-estekan kontsulta ditzakezu eta, gure irakurlea izateagatik, %10eko deskontua izan zure bidaia-aseguruan.

💠MONETA ETA BIZI-MAILA

Bulgaria Europar Batasuneko kidea da, eta 2026ko urtarrilean Bulgariako leva (BGN) erabiltzeari utzi zion, eurogunean sartzeko. Beraz, Bulgarian autokarabanaz bidaiatzeko asmoa baduzu, buruhauste bat gutxiago izango duzu, eurotan ordaindu ahal izango baituzu.

Bizi-mailak gora egin du 2018an, Turkiara egindako bidaian, bidean bisitatu genuenetik, baina herrialde merkea izaten jarraitzen du Europako gainerako prezioekin alderatuta. Museoetako eta kulturaguneetako sarrerek askotan ez dute 6€-ra iristen; jatetxe batean jateak 12 eta 15€ artean balio dezake, eta T- Market batean erosketa-orga betetzea, haragia, ardoak eta garagardoa barne, 80€ inguru izango da.

💠HIZKUNTZA

 Turismoguneetan eta kostaldean bada ingelesez hitz egiten duenik, baina, oro har, ez ezazu hori ziurtzat jo. Gainera, barnealdeko herrietan zailagoa izan daiteke komunikatzea. Bulgariako bizimoduan pixkanaka murgiltzeko, translator aplikazioa deskargatzea gomendatzen dizugu; hainbat hizkuntzatarako balio du eta ahozko nahiz idatzizko testuak itzultzen ditu. Aldi berean, saiatu alfabetoko letrak ikasten. Komunak, jatetxea, farmazia… bezalako ohiko kartelak irakurtzen lagunduko dizute. Ausartu “dover den” (egun on), “globuderia” (eskerrik asko), molla (mesedez)… esatera. Herrialdearekiko gutxieneko adeitasun-keinua da. Ikasketa horrek denbora eskatzen duenez, guk etengabe erabili genuen Google Lens ere, Google bilatzaileak dakarren tresna bat. Kamerarekin enfokatze hutsarekin kartelak, supermerkatuko paketeen edo poteen etiketak, jatetxeetako menuak —ez daude denak ingelesez— eta errepideko seinaleak itzultzen lagunduko dizu. Guretzat ezinbesteko tresna izan zen Bulgarian camperrean egindako ibilbide osoan.

💠NON LORTU URA BULGARIAN CAMPERRAREN DEPOSITUA BETETZEKO

Bulgaria cheshma izeneko iturri naturalez beteta dago, eta ura edangarria eta doakoa da. Uretan aberatsa den herrialdea da, eta horrek asko erraztu du Bulgarian camperrean egin dugun bidaia. Ur natural eta edangarriko iturriak dituzte nonahi; errepideko seinaleei erreparatu besterik ez duzu egin behar. Autokarabanaren edo camperraren depositua non bete adierazteaz gain, atsedenlekuak ere izan ohi dira, normalean egurrezko mahaia eta paperontziak izaten baitituzte.

💠CAMPING GAS BONBONAK BULGARIAN: sugarra itzaltzen zaizunean

Campin gas bonbonen banaketa-sare ofiziala —R901, R904 edo R907 bonbona urdin klasikoena— ia ez da existitzen Bulgarian eta Balkanetako zati handi batean. Kontatu beharra genuen. Beraz, guri bezala gasa amaitzen bazaizu eta Camping Gas bonbona urdina erabiltzen baduzu, sentitzen dut esatea, baina estu ibiliko zara. Gure kasuan, kartutxoekin funtzionatzen duen kanpoko sukalde txiki batekin moldatu ginen, kartutxo horiek ere amaitu ziren arte. Orduan, kanpin batean galdetuta, gasolindegi independente baten berri eman ziguten; erregaia saltzeaz gain, gas-bonbonak ere betetzen zituzten bertan. Kontatuko dizut:

GLPa (Autogas/газ) oso erregai erabilia da Bulgarian. Horregatik, oso ohikoa da ia edozein ontzi betetzen duten gasolindegi independenteak edo gasa kargatzeko tailerrak (газостанция / автогаз) aurkitzea.

Bulgarian gasa betetzeko kontuan hartu beharreko alderdiak:

• Gure kasuan, bertako langileak hainbat aho-egokigailu zituen, eta banan-banan probatu zituen gure bonbonara egokitzen zena aurkitu arte. Egokiena M16x1.5 / W21.8 haritik GLP (Dish) konektorera egokitzeko moldagailu bat eramatea da, bonbona urdinaren balbula hornigailura lotzeko.
• Betetzean, makina batean betetako litroak eta prezioa kalkulatzen zituztela ikusi genuen. Azkenean, 4€ ordaindu genituen 2 litroko bonbona betetzeagatik.
• Diskrezioa: Nahiko ohikoa iruditu zitzaigun arren, kate handietako gasolindegi askotan —Shell, OMV edo Petrol bezalakoetan— langileek ez dizute beteko, barne-araudiagatik. Normalean, errepideko gasolindegi independenteetan edo bertako gas-tailerrretan bakarrik eskaintzen dute zerbitzua eragozpenik gabe. Horregatik, egoera horretan aurkitzen bazara, guri zerbitzua eman zigun gasolindegia geolokalizatu dugu Bulgarian camperrean bidaiatzeko gure mapa interaktiboan. Hurrengo paragrafoetan hitz egingo dizugu mapari buruz.

✴NOLA IRITSI BULGARIARA CAMPERREAN: gomendatutako ibilbidea

Hauek dira Iberiar penintsulatik Sofíara iristeko bi aukerak. Lehenengo aukeran Lyoneraino gidatu behar dugu, eta ondoren Alpeak Frejus tuneletik zeharkatu. Guk hori aukeratu behar izan genuen, gure bidaia egin genuenean trafiko handia eta zirkulazio-arazoak baitzeuden Costa Azulen (Frantzia).

Hau izango zen bidaiarako berezko aukera, zirkulazio-arazorik egon izan ez balitz. Frejus tunela ordaintzea saihesten duzu, eta zertxobait laburragoa da.

Bulgariara errepidez iristeko 5 herrialde zeharkatu beharko dituzu: Frantzia, Italia, Eslovenia, Kroazia eta Serbia. Bide luzea da, eta arauak asko aldatzen dira herrialde batetik bestera. Horregatik, hurrengo lerroetan laburbilduko dizugu Bulgariara camperrean iritsi arte bidean kontuan hartu beharreko guztia:

Frantzia: beti bezala, autobide-zati garestiak ditu, baina atseden hartzeko azpiegitura onak. Guk Costa Azul zeharkatzea saihestu genuen, gure bidaia egin genuenean trafikoa izugarri handitu baitzen han. Horregatik, Frantziatik Italiara Frejus tuneletik igaro ginen. Europako ingeniaritza-lan garrantzitsuenetako bat da, eta Alpeak zeharkatzen dituen garraiorako funtsezko merkataritza-ardatza. Frantzia eta Italia zuzenean lotzen ditu mendebaldeko Alpeen azpitik, eta kontuz, ordaindu egin behar baita eta oso garestia baita (73,40€, joaneko bidea bakarrik).
Ia 13 kilometroak segurtasunez zeharkatzeko, arauak oso zorrotzak dira:
• Abiadura: baimendutako gehieneko abiadura 70 km/h da, eta gutxienekoa 50 km/h.
• Segurtasun-tartea: nahitaezkoa da aurreko ibilgailuarekiko gutxienez 150 metroko tartea mantentzea.

Italia: Trafiko handia izan genuen A4 autobidean, Turín eta Venecia artean, kamioi ugarirekin (2026ko uztaila). Aurrez antolatu erregai-horniketa Italian gelditu beharrik ez izateko, zeharkatu genituen herrialde guztien artean erregaiaren prezioa garestien duen herrialdea baita.

Eslovenia: Errepide onak izateaz gain, autobidetik igarotzea oso azkarra izan zen, bineta ordaindu ondoren. Guk hilabeteko bineta ordaindu genuen, itzuleran ere Esloveniatik igarotzeko asmoa baikenuen.

Kroazia: Herrialdea zeharkatzen duen A3 autobideko eskuineko erreia adabaki eta zulo ugariz beteta dago. Kontuz Serbiako mugara arteko tartearekin, Lipovacen.
Kroazian, gaua libreki igarotzea edo “wild camping” egitea erabat debekatuta dago legez, eta isun handiak ezartzen dira, batez ere mugen eta autobideen inguruan. Hala ere, guk gaua igaro behar genuen, eta Lipovacen egin genuen —Serbiako muga zeharkatu aurretik A3 autobidean dagoen azken herri kroaziarra—, baimendutako lekua baita. Serbiara bidean, A3 autobideko INA gasolindegia (Spačva-Lubanj) da aukerarik praktikoena Kroazia eta Serbia arteko muga zeharkatu aurretik. Ibilbidetik desbideratu gabe atseden hartzeko aukera ematen digu. Beraz, eremu berean dagoen mugako poliziaren bulegoaren aurrean aparkatu genuen. Zaintzapeko leku segurua da, eta camper bidaiarien artean ezaguna; izan ere, camper italiar baten eta turkiar baten ondoan egin genuen lo. Kroazia eta Serbia arteko muga zeharkatzea uste baino arinagoa izan zen, ilara handirik gabe eta camperra ireki behar izan gabe. Serbian sartzea Kroaziatik ateratzea baino azkarragoa izan zen.

Serbia: muga zeharkatu ondoren, A3 ordainpeko autobidea hartu genuen, Belgrado zeharkatuz Bulgariako mugaraino eramaten gaituena. Errepidea bikaina da, eta mahaiak, itzala eta komun kimikoak dituzten atsedenleku ugari daude. Serbia herrialde lasaia da gidatzeko, trafiko handirik gabea. Hala ere, Serbiako muga zeharkatzean bi konturekin ibili behar da adi:
1.- Mugikorra eta datuak: datu mugikorren prezioa izugarri igotzen da muga zeharkatzean. Ezustekorik ez izateko, egokiena muga igaro aurretik datu mugikorrak desaktibatzea eta Bulgarian berriz aktibatzea da.
Nola nabigatu genuen, orduan? Bidaia hasi aurretik, MAPS. ME aplikazioa eta Serbiako mapa deskargatu genituen; oso gomendagarriak dira daturik gabe nabigatzeko.
2.-Ibilgailuaren karta berdea, berrikusi zure estaldurak. Gure kasuan, Serbia da aseguru-etxeak eremuaren araberako mugak ezarrita estaltzen dituen herrialdeetako bat.

Bulgariara autokarabanaz iristea odisea hutsa da. Merezi izango ote du? 😉

✴BULGARIAN AUTOKARABANAZ BIDAIATZEKO MAPA ETA CAMPER IBILBIDEAK (25-30 egun)

Batzuetan, bidaiarik onenak ezagutzeko lekuz betetako mapa bati begira antolatzen dituzunak dira, azkenean espero ez zenituen milaka istorio oparitzen dizkizutenak.

Bulgaria Europako bihotzean ezkutatutako benetako altxorra da: bere erritmoan bizi den herrialdea, turista-oldetik, auto-ilaratik eta leku faltatik urrun. Camperrean bidaiatzeko jende gutxiko leku baten bila bazabiltza, hemen aurkituko duzu, oraingoz.

Bulgarian zeharreko camper ibilbide handi honen hasieran harrituta geratu ginen Belogradnicheko harkaitz-formazioekin, Sofíatik igaro diren zibilizazioen nahasketarekin eta mendiek babestutako Rilako monasterioaren isiltasunarekin. Monasterio gehiago eta Bulgariako arkitektura nazionalaren erreserba diren herri txikiak gehituko zaizkio gure ibilbideari, eta hegoaldera iritsiko gara Ródope mendietako arroiletan barrena ibiltzeko. Erdialdean, Plovdiv da bidaia honetako ezinbesteko harribitxia. Europan etengabe biztanleak izan dituen hiririk zaharrenak nonahi sakabanatutako erromatar aztarna bikainak zaintzen ditu. Hala ere, herrialde honetako biztanlerik zaharrenak traziarrak izan ziren, Indiana Jhonesen sagakoak diruditen hainbat hilobi utzi zituen tribua. Leihoa ireki dugu freskatzen ote duen ikusteko, bidaia 30 eta 35 gradu arteko uda bero batean egiten ari baikara, eta bat-batean arrosa-usaina sartu zaigu barrura. Bulgariak zerbaiten usaina badu, arrosena da. Kazanlank haranean arrosa-petaloen destilaziotik lortutako olioekin egindako kosmetikaren historia ezagutu dugu; artea, historia eta tradizioak ezkutatzen dira Bulgariako kremen atzean. Norabidea aldatu dugu, eta itsaso-usainak dena hartu du. Itsaso Beltzeko kostaldea Varna eta bertako arkeologia-museo bikaina bisitatuz hasi dugu, Bulgariako bere motako onena. Kostaldeko herririk ederrenek eta hondartzarik politenek lasaitzeko uneak eta hainbat egunez kanpatzeko aukera eskaintzen dituzte. Horrela eman diogu amaiera 26 egunez hunkitu gaituen bidaia bati, eta emozio hori da lerro hauen bidez helarazi nahi dizuguna.

💠BULGARIAN CAMPERREAN BIDAIATZEAN EZINBESTEKOAK DIREN LEKUAK

-Rilako monasterioa.

-Rilako 7 lakuetara txangoa

-Melnik eta Bulgariako ardoen dastaketa

-Plovdiv

-Devetashka haitzuloa

-Hisarya, ur termalak eta aztarnategi arkeologikoa.

-Sveshtari hilobi traziarra

-Varnako arkeologia-museoa

-Nessebar eta Sozopol

-Itsaso Beltzeko hondartzak (Furgobidaiaken hautaketa)

Jarraian erakutsiko dizugu nola banatu dugun gure bidaia, eta zein ibilbide gomendatzen ditugun Bulgarian camperrean edo autokarabanan bidaiatzeko eta herrialde osoa, edo ia osoa, ezagutzeko.

✴BULGARIA CAMPERREAN EDO AUTOKARABANAN EZAGUTZEKO GOMENDATUTAKO IBILBIDEAK

Bulgaria herrialde nahiko handia da, eta helmuga interesgarri guztiak bisitatzen saiatu garen arren, badakigu beti geratuko zaigula zerbait ikusteko. Hala ere, ziur gaude gure bidaia oso osatua dela, Bulgariako turismoguneak eta hain turistikoak ez diren eremuak biltzen baititu, axolagabe utziko ez zaituzten 4 ibilbide handitan banatuta. (Osorik irakurri ahal izango dituzu 2026ko udazkenean).

Oraingoz, Bulgariara bidaiatzeko gure gida interaktiboa eskura dezakezu. Mapa interaktibo bat dauka, interesgune guztiekin, zehaztutako lau ibilbideekin eta camperrentzako 30 aparkaleku eta gaua igarotzeko leku baino gehiagorekin, klik bakarrean geolokalizatuta. Gainera, klik bakarrean eskura izango dituzu bai artikulu hau, bai Bulgariari buruz argitaratzen ditugun guztiak. Begiratu hurrengo estekan.

📌BULGARIAKO MENDEBALDEKO IBILBIDEA: Belogradnich, Sofía eta Rilako mendiak camperrean

Bidaiaren lehenengo zatian Bulgariako mendebaldea zeharkatuko dugu camperrean. Belogradnicheko harkaitz-formazioen paisaia ikusgarriarekin hasiko gara, askotariko formazioak dituzten haitzuloak eta familiako upategiak bisitatuz, herrialdeko hiriburua den Sofía ezagutzeko geldialdia egin aurretik. Azkenik, Rilako monasterio bikainera joango gara, eta handik oso gertu, Rilako Parke Nazionalaren bihotzean, Rilako 7 lakuetara doan mendi-ibilbide oso gomendagarria egingo dugu.

📌BULGARIAKO HEGOALDEKO IBILBIDEA: Pirín mendietatik Ródope mendietara camperrean

Melnik, Greziako mugatik kilometro gutxira, Bulgariako hiririk txikiena izateaz harro dago, eta galdu ezin dituzun helmuga horietako bat da. “Lurrezko piramide” ikusgarrien artean gidatuko dugu, Pirín mendietako gailur zorrotzekin kontrastea egiten duten paisaietan. Bulgariako hegoaldean camperrean egingo dugun ibilbideak benetako mendiko herriak ezagutzera eramango gaitu, hala nola Kovachevitsa eta Leshten, Ródope mendien mendebaldean, Trigrad arroilara iritsi arte.

📌BULGARIAKO ERDIALDEKO IBILBIDEA: Plovdiv eta Erdialdeko Balkanak camperrean

Artikulu honetan Bulgariaren arima ezagutzera eramango zaituen camper ibilbide bat proposatzen dizugu, hirietako historia bizia eta mendietako natura basatia uztartuz. Hirsaya eta haren erromatar iragana bisitatuz hasiko gara, Bulgariako Balkanetako harribitxia den Plovdiv askotarikoa ezagutzera iristeko. Arrosen harana zeharkatuko dugu, arrosa-olioaren ekoizpenaren historia eta tradizioak ezagutzeko. Ondoren, iparralderantz joko dugu, Lovech eta Veliko Tarnovon geldialdiak eginez, Rusenski Low parke naturalean barneratu eta Ivannoveko haitzean landutako elizak ezagutu arte. Ez gara sartuko Danubiora begira dagoen Ruse hiri dotorean, baina Itsaso Beltzerako bidean soro artean galdutako leku batera iritsiko gara, bisita daitekeen jatorrizko hilobi traziar bakarra ezagutzeko: Sveshtari.

📌BULGARIAKO ITSASO BELTZEKO KOSTALDEAN BARRENA CAMPERREAN

Bulgarian gomendatzen dugun azken camper ibilbideak ondare izendatutako hirien, kostaldeko herri xarmagarrien eta camperrean iristeko Itsaso Beltzeko hondartzarik onenen artean eramango gaitu. Ez galdu gure azalpenak, eta gozatu camperrean askatasunez egindako bidaia batez, autokarabanazale guztiok amesten ditugun horietako batez.

✴BULGARIAN GAUA IGAROTZEA ETA KANPATZEA

Bulgarian kanpatze librea legez debekatuta dago, baina ez dirudi hala denik…

Alde batetik, legeak dio kanpin ofizialetatik kanpo kanpatzea —toldoa, aulkiak eta mahaiak ateratzea— debekatuta dagoela, edo oso mugatuta babestutako eremuetan. Hala ere, ibilgailu barruan gaua igarotzea, kanpoko elementurik zabaldu gabe, onartu egin ohi da landa- eta mendi-eremu askotan, berariaz debekatzen duen seinalerik ez badago.

Bulgarian ia hilabetez egindako bidaiak erakutsi digu, eta oro har hala sentitu dugu, legea ez dela hain zorrotz aplikatzen. Bulgariarrak beraiek naturan kanpatzen ikusi ditugu, bai mendian, bai kostaldean.

Itsaso Beltzeko kostaldean kanpatzea: legea ez da espero genuen bezain zorrotza. Oro har, ingurunea errespetatuz —likidorik bota gabe, zaratarik egin gabe eta hondakinik utzi gabe— gaua igarotzea eta kanpatzea posible da, eta onartu egiten da. Bulgariarrek hondartzen aurrean libreki kanpatzen dute, askok karabanekin eta kanpin-dendekin.

Babes handiagoa duten eremuetan, Rila eta Pirin parke nazionaletan adibidez, camperrak aparkatzeko eta kanpatzeko berariazko debeku-kartelak aurkitu ditugu. Halakoetan, eremutik urrundu gara.

Kanpinak Bulgarian: Bulgariak ez du autokarabanentzako gune-sarerik, baina bai gero eta handiagoa den kanpin-sarea. Batzuk familiakoak dira, eta beste batzuk turismo-konplexu handietan daude, hotel eta spa guneetan adibidez. Gure mapa interaktiboan zerbitzurik onenak eskaintzen dituzten kanpinetako batzuk geolokalizatu ditugu.

✴BULGARIAN ZER EROSTEA MEREZI DUEN

Denoi gustatzen zaigu bidaietatik zerbait ekartzea, zertarako ukatu? Horregatik, aspalditik gure camper bidaien kontakizunetan sartzen ditugu, gure ustez, beste herrialde batetik ekartzea merezi duten gauzak. Ez da erraza zerbait gomendatzea globalizazio garai hauetan, munduaren beste muturretik edozer 24 ordutan etxeko atera iristen zaigunean, baina… guk beti aurkitzen ditugu Amazonen ikusiko ez dituzun gauzak 🙂 Orduan, zer erosi Bulgarian? Zalantzarik gabe, bertako produktu tipikoak eta artisautza dira herrialdearen indarguneak. Bere mugetatik kanpo aurkitzea zaila den produktu bereziak ditu, eta horiek dira camperrean sartu eta etxera ekarri beharko zenituzkeenak:

💠ARTISAUTZA-PIEZAK

Bulgariako herrixkek herriaren espiritua eta tradizioak gordetzen dituzte, mendeetako ohiturak eta herri-jakinduriaz betetako folklorea. Horregatik, artisautza-piezak erosi nahi badituzu, jo herrixka txikietara eta urrundu hiri handietako bazar eta azoketatik. Buztingintza, ehungintza, egur-tailaketa, labangintza eta urregintza oraindik herrixken bihotzean gordetzen diren lanbideak dira.

Troyango zeramika tradizionala da herrialdean ezagunena, baina Bulgariako ia herrixka guztietan aurki ditzakezu zeramika-pieza ederrak saltzen dituzten dendak. Kontuan hartu ia herri bulgariar guztiek dituztela beren buztingintza-maisuak, eta pieza bakarrak eta errepikaezinak sortzen dituztela. Gainera, herrialdeko eremu bakoitzean apaindura desberdina da, antzinako maisuen tradizioei jarraituz. Herrialde osoan hainbat artisautza-gune daude, eta aukera zabala aurkituko duzu bertan: Etara, Staria Dobrich, Sopoteko Artisautza Zentroa, Zlatorograd eta Samovodska Charshia dira ezagunenetako batzuk. Erostean, begiratu arretaz, eta maisuaren sinadura aurkituko duzu zeramika-piezan. Guk ur-pitxer bat erosi genuen, bidaia hasi aurretik hautsi baitzitzaigun urte luzez erabiltzen genuen bat.

Alfonbrarik ospetsuenak Sofíaren iparraldean dagoen Chiprovchi mendiko herrian ehundutakoak dira. Lanbidea belaunaldiz belaunaldi transmititzeko tradizio sendoa dute, eta alfonbra bakoitza pieza bakarra da. Bertako artisau ehuleengatik eta alfonbren marrazki zoragarriengatik, Chiprovchiko ehunak UNESCOren Kultura Ondare Immaterialaren zerrendan daude 2014tik.

💠BULGARIAKO ARDOAK

Bulgarian ardogintza traziarren garaitik dator, eta gaur egun herrialdeak gutxienez 10 ardo-ibilbide ditu. Horien bidez, askotariko ardoen usainak, upategi zaharrak eta ardoa egiteko sustraitutako ohiturari eusten dioten familiako upategiak ezagut daitezke.

Horregatik, Bulgarian camperrean egin dugun ibilbidean interesgarriak iruditu zaizkigun bertako ekoizleen upategiak bisitatzeko geldialdiak ere aurkituko dituzu. Bisita horiek guztiak Struma haranean egin genituen.

💠ARROSA-OLIOAREKIN EGINDAKO KOSMETIKA

Bulgarian, bereziki Kazanlak haranean, olio esentzialak ateratzeko eta erabiltzeko tradizioak gorde dira. Arrosen Haranean arrosak biltzea ez da gaur egun folklore-tradizioko erritual bat bakarrik, mundu osoan ezaguna den herri baten nortasun-ikurra ere bada. Kazanlank eta Karlovo eskualdeetan ekoizten da Bulgarian lortzen den arrosa-olioaren %80. Arrosak maiatza eta ekaina artean biltzen dira, egunsenti aurretik, petaloetako ihintz-tantak eguzkiak oraindik lurrundu ez dituenean.

Nire kasuan, kosmetiko gutxi erabiltzen dituen emakumea naiz, baina ekoizpen horren inguruko erritualak liluratu egin ninduen. Otorduak, jantziak eta dantzak bata bestearen atzetik datoz ekitaldi honetan, Kazanlankeko Arrosaren Museoan ikus daitekeenez, bilketa-hilabeteetatik kanpo bidaiatuz gero. Familiako destilategiren bat bisitatzea ere gomendatzen dizugu, hala nola Lema Kazanlank. Bertan kalitatezko produktuak eros ditzakezu, prezio onean eta zuzenean familiako negozio bati.

💠BULGARIAKO EZTIA

Bulgarian eztia ia txoko guztietan aurkituko duzu, eta belardietan erlauntzak maiz ikusiko dituzu. Horrek hasieratik erakutsi zigun ezti asko ekoizten eta kontsumitzen dutela. Hala ere, benetan gustatu ez zitzaiguna izan zen salgai zeuden ezti-pote ia guztiek, supermerkatuetakoak izan ezik, inolako informaziorik ez zutela ikustea. Ni bezala gosaltzeko egunero eztia jaten duen norbaitentzat Bulgaria paradisua da, baina ez nengoen guztiz lasai, horrek zalantza handiak sortu baitzizkidan non erosi erabakitzerakoan. Azkenean, nik egin nuen bezala, monasterioetako dendetan erostea gomendatzen dizuet —etiketarik gabe ere, baina bestelako konfiantzarekin—, baita supermerkatuetan ere. Han kalitate bikaineko eztia aurki dezakezu, erlezainaren etiketa eta sinadurarekin, eta benetan prezio merkean.

✴GASTRONOMIA: BULGARIARA CAMPERREAN BIDAIATUZ GERO PROBATU BEHAR DITUZUN PLATER TIPIKOAK

Bulgaria ezkutuko paradisua da ongi jatea maite dutenentzat. Bertako sukaldaritzak ezin hobeki uztartzen ditu Mediterraneoko freskotasuna eta Balkanetako plater sendoak. Platerak presarik gabe prestatzen dira, aparteko kalitateko barazkiekin, haragi samurrekin eta munduan parekorik ez duten esnekiekin. Bulgariara camperrean bidaiatzen baduzu, zure ahosabaiak zapore biziak, goxoak eta tradizioz beteak ezagutuko ditu.

Zein gustatu zitzaizkigun gehien?

Banitsa: Filo orez egindako pastel kurruskaria, sirenez —gatzunetan dagoen gazta zuria— eta arrautzez betea. Herrialdeko gosaririk bereizgarriena dela diote, baina eguneko edozein ordutan jaten dute mokadu gisa.

Shopska entsalada: Xumea baina ikusgarria. Tomate helduak, pepino gordinak, piperrak, tipulak eta gainean sirene gazta birrindu pila bat ditu.

Tarator: Udarako zopa hotz ezin hobea. Bulgariako jogurt ospetsuarekin, pepinoarekin, baratxuriarekin, intxaurrekin, anetarekin eta ur pixka batekin egiten da. Ia jatetxe eta mehana guztietan zerbitzatzen dute lehen plater gisa.

Meshana Skara: Haragizaleentzako oturuntza. Parrillada misto handi bat da, oso onduak dauden kyufte —haragi-bolak— eta kebabche —forma luzeko haragi xehatua— biltzen dituena.

Kavarma: Buztinezko kazola batean (gyuvech) su motelean prestatutako gisatu tradizionala. Txerri- edo oilasko-haragia eta barazki ugari ditu.

Itsaso Beltzeko kostaldean txitxarro txikiak eta txipiroi frijituak ere probatu genituen, baita ezagutzen ez genuen sarrerako plater bat ere: Tarama Javyar / Salata de icre. Kostaldean oso ezaguna den pate krematsu bat da. Arrain-arrautzak —normalean karparenak, bakailaoarenak edo lutxoarenak— olioarekin, limoi-zukuarekin eta ogi-mamiarekin edo patatarekin emultsionatzen dira, zabaltzeko saltsa leun bat lortzeko.

Ez genituen postre asko probatu, eta ez zitzaigun iruditu tipiko asko eskaintzen zituztenik behintzat. Hala ere, herrialde osoan eros daitezke baklavak, camperrean edo nahi duzun lekuan jateko.

BULGARIA, ANTZINAKO ZIBILIZAZIOEN BIDEGURUTZEA

Bulgaria benetako bidegurutzea izan da eta da, zalantzarik gabe. Zerbait desberdina bilatzen baduzu, antzinako zibilizazioak elkartzen diren herrialde askotariko bat ezagutuko duzu: traziarrak, erromatarrak, bulgariarrak, otomandarrak, bizantziarrak eta eslaviarrak igaro dira bertako lurretatik, aztarna ikusgarriak utziz. Bulgaria askotan arpilatu dute, baina beti berpiztu da bizirik jarraitzeko. “Ekialdeko Atea” deitzen diote, eta museo-hiriak, hondakinak, hiri modernoak, hondar fineko hondartzak, mendiak eta monasterioak elkarrekin bizi diren lekua da. Bertako monasterio xume baina lasaiek edertasun handiko freskoak gorde dituzte, eta aldi berean bulgariar nortasunaren babesle izan dira otomandarren setio-garaietan. Ezin ditugu lerro hauek amaitu bertako naturaguneak eta ongi kontserbatutako naturaren paisaiak aipatu gabe. Bulgaria arrosen, eztiaren eta jogurtaren herrialdea da; jende abegitsu eta atseginarena, egunero Bulgarian camperrean egindako gure bidaia benetako gozamena izatea lortu duena.

Horregatik guztiagatik: Благодаря !