OMA, BASOAK BEGIAK DITUENEAN

Batzuetan, errealitatea fantasia bera baino askoz misteriotsuagoa, intrigaz betea eta exotikoagoa izan daiteke. Horixe gertatzen da Omako basoan: margotutako pinuen artean paseatzeak antzinako mundu magiko bat gogorarazten digu, ihes egin ezin dugula dirudien mundu bat. Begiratzen ari zaizkigula ere sentitu dugu… Hauxe da Oma, begiak dituen basoa.

Omako baso margotua Agustín Ibarrola margolari eta eskultore ospetsuaren obra da. Omako haran lasaian dago, Kortezubin (Bizkaia), Urdaibaiko Biosfera Erreserbaren barruan.

Zer da zehazki Omako basoa?

Margotutako eta apaindutako bostehun bat pinuz osatutako artelana da; hortik datorkio izena. Hala ere, gure ustez, ez da margotutako baso bat soilik, baizik eta aire zabaleko benetako museo bat. Bertan, naturarekin harremanetan egoteaz, arteaz eta obrak basoarekin elkarreraginean sortzen duen mistizismoaz gozatu daiteke. Bai, elkarreraginean, artelanaren pieza bakoitza behar bezala ikusteko mugitu, kokapen egokia bilatu eta arretaz begiratu behar baita… Eta egiten dugunaren arabera, basoak ikuspegi bat edo beste eskainiko digu.

Obrak osotasunean ikustea komeni da, ez banaka. Gainera, oso interesgarria da irudiak zatituta behatzea eta ikuspegi egokia ematen diguten puntuak bilatzea. Lurrean aurkituko ditugu, zenbakiekin eta triangelu itxurarekin markatuta. Ondoren, irudiak elkartuta ikusi, argazkiak atera…

Oro har, esan dugun bezala, artelanen multzoei urrutitik begiratu behar zaie. Horrela bakarrik lortuko dugu aurrean dugunari zentzua ematea. Nahiz eta, jakina, bakoitzak bere “begiratzeko modua” duen.

Zerk inspiratu zuen artista?

Agian hau da jakin-min handiena piztu digun galdera, eta pinudi koloretsuan sartu ginenean geure buruari egin geniona… Badakigu Ibarrolak denbora asko eman zuela baso honetan paseatzen eta hausnartzen, obra egin aurretik eta egiten ari zen bitartean. Izan ere, kontuan hartu behar da 1982tik 1998ra bitartean “margotu zuela basoa”. Egunero igotzen zen eta hainbat ordu ematen zituen bertan, gorputza eta burua naturarekin harremanetan jarriz. Hotza egin edo beroa egin, euria, txingorra edo eguzkia izan. Horregatik, basoaren natura bera, harreman hain primitibo hori, izan zen ziurrenik haren lehen inspirazio-iturria. Horren erakusgarri dira bere artelanetako batzuk, ortzadarra eta tximista esaterako, naturako bi elementu enigmatiko.

Inguruko Santimamiñeko kobazuloak, Bizkaiko Paleolitoko labar-pinturarik garrantzitsuenak gordetzen dituztenak, beste inspirazio-iturri handi bat izan ziren artistarentzat. Sinboloak, marrak… Gizaki primitiboaren beldurrak, desioak eta baita fantasiak ere adierazteko modu horiek Omako basoan ere islatu dira.

Eta begiak?

Bada, gure ustez, begiak basoarenak dira. Ideiak jatorri mitologikoa du: zuhaitz bakoitzak begiratzen digu, zaintzen gaitu, babesten gaitu… Izan ere, euskal mitologian eta antzinako sinesmenetan zuhaitzak izaki sakratuak ziren, gurtzen zirenak, eta babeserako ahalmen bereziak egozten zitzaizkien.

Ibilaldia egiteko, furgoneta edo autokarabana Santimamiñeko kobazuloetarako sarbidearen ondoan dagoen atsedenlekuan edo Lezika jatetxeko aparkalekuan utz daiteke. Sei kilometro inguruko ibilbideak (basoaren barruan egiten den bidea kontuan hartu gabe) pinudi zabalen artean malda leunean gora egiten du, Omara iritsi arte. Ez da ibilbide egokitua, ezta haurren orgatxoekin egiteko aproposa ere. Gainera, euria egin badu, lokaztuta egon daiteke, eta garrantzitsua da biderako oinetako egokiak eramatea.

Itzulerako bidea pista eta errepide batetik doa. Bertan, Bizkaiko inguru honetako baserrien handitasunaz gozatzeko aukera dugu: egurrezko habe ederrak, harrizko fatxadak eta erdi-puntuko arku itxurako sarrera zabalak dituzte.

Eta horrela itzuli ginen, leku magiko bat ezagutu izanaren sentsazioarekin. Furgonetara sartu aurreko azken urratsetan ere basoaren begirada sumatzen genuen, babesten gaituen basoarena, begiak dituen basoarena.

BIDAIAKO INFORMAZIOA:
http://www.bosquedeoma.com/recorrido/