Kanper ibilbidea Cebollera mendilerroko Parke Naturalean
Asteburu honetan egunerokotik deskonektatzeko gogoa duzue? Errioxan zer ikusi erakutsiko dizugu, Cebollera mendilerroko Parke Naturalean kanper ibilbide bat eginez.
Herri xarmangarriak eta Cebollera mendilerroko mendi-ibilaldirik ederrenak dituzu zain, Errioxako hegoaldean.
❇️NON DAGO CEBOLLERA MENDILERROKO PARKE NATURALA
Cebollera mendilerroko Parke Naturala Logroñotik 50km inguru hegoaldera dago, Errioxako Cameros eskualdean. Ia 24.000 ha dituen parke txiki honen inguruan daude Villoslada, Lumbreras, San Andrés eta El Horcajo herriguneak.
Naturagune hau Parke Natural izendatu zuten 1995ean, eta Errioxako eremu oso berezi bat babesten du, haritz-, pago- eta pinu-baso zabalez betea.
❇️ ZER IKUSI CEBOLLERA MENDILERROKO PARKE NATURALEAN KANPER FURGONETAN EGINDAKO ASTEBURU BATEAN
Asteburu batez errutinatik deskonektatzeko kanper ihesaldi baten bila bazabiltza, jarraitu artikulu hau irakurtzen: Cebollera mendilerroko Parke Naturalean zer bisitatu, mendi-ibilaldirik onenak zein diren eta autokarabanaz edo kanperrean non pasatu gaua erakutsiko dizugu.
❇️ GALDU EZIN DITUZUN CEBOLLERA MENDILERROKO HERRIAK
N-111 errepideak lotuta, Errioxako hegoaldeko lekurik interesgarrienak aurkituko ditugu. Horregatik, Cebollera mendilerroko Parke Naturalean kanper furgonetan egiten dugun ibilbideak inguruko herririk interesgarrienak bisitatzera eramango gaitu:
- Villoslada dde Cameros
- Lumbreras de Cameros
- San Andrés
✔️VILLOSLADA DE CAMEROS| ABELTZAINEN ETA INDIANOEN HIRIBILDUA.
Cebollera mendilerroaren babesean dago garai batean artzain ibiltari sendoen, abeltzain nobleen, merkatari harroen eta merino artile finezko oihalik onenen egileen hiribildu oparoa izan zena. Cebollera mendilerroko Parke Naturalean kanper furgonetan ibilbide bat egiteko asmoa baduzu, ezin da falta hiribildu honetarako bisita, gaur egun mendilerroaren alderdi honetako garrantzitsuena baita.
Herriko sarrera naturala Iregua ibaiaren gaineko harrizko zubi sendo bat da, “erromatar zubia” izenekoa. Egiaz, ordea, Erdi Arokoa da, XVI. mendean eraiki baitzuten. Zeharkatzean, hiribilduko irudirik ederrenetako batez gozatuko dugu.
Kale estuek zuzen eramango gaituzte herriko muinora; seinaleei erreparatu besterik ez dago, irteerarik gabeko kalezulo batean ez sartzeko.
Gora goazela, mendialdeko etxe tipikoen multzoa ikusiko dugu: bertako harriz, adobeaz eta egurrez eraikiak, bao gutxirekin, bi solairutan eta ‘payo’ izeneko ganbara batean banatuta. Ganbara hori txerri-hilketan lortutako piezak lehortzeko erabiltzen zen.
Hainbat jauretxe ere aurkituko ditugu, bakoitza bere armarriarekin, familia batzuek beste garai batean lortutako garrantzia eta aberastasuna agerian uzten dutenak. García del Valle familiaren etxea nabarmentzen da. Etxe noble hau transhumantzian aritzen ziren eta garaiko nobleekin ezkondu ziren abeltzain garrantzitsuena izan zen. Oso deigarria da XVII. mendeko alabastrozko armarri barroko ikusgarriagatik.
Villosladako kale guztiak xarmangarriak iruditu zitzaizkigun, baina Callejón de La Panadería hiribilduan ikusiko dituzun kalerik tipiko eta ederrenetako bat da. Elizarako bidean, ogi-labearen aurrean bertan, XVI. mendeko etxe batek ematen du atentzioa bere edertasun eta antzinatasunagatik: egurrezko bilbadura du, eta egurrezko zutabeen gainean dago, benetako pasabide bat osatuz. Fray Sebastián de Villoslada erlijiosoa jaio zen etxea da.
Pasabide hau zeharkatuz Villosladako parrokia-elizara iritsiko zara, La Peña auzoan dagoenera, hiribilduko zaharrenera. Santa María de Villoslada XVI. mendekoa da, baina bataiarri batek eta harburu batzuen aztarnek XI. mendeko aurreko eraikin erromaniko bat zegoela erakusten dute. Elizaren aurreko balkoi naturalak Villosladaren eta Cebollera mendilerroaren gainean eskaintzen dituen ikuspegiez ere gozatzea aholkatzen dizuegu.
✔️ LUMBRERAS ETA FAMILIA-ARMARRIEN ONDARE BIKAINA
«Eres un lumbreras!», hau da, «Buru argia zara!». Ziur denok ezagutzen dugula esamolde hori. Baina ba al dakizue nondik datorren? Ziur batek baino gehiagok sumatzen duela latinetik datorrela: “luminaria”, «argitzen duena» esan nahi duena.
Horregatik erabiltzen da esamolde hau beren adimenagatik nabarmentzen direnak izendatzeko. Izan ere, adimen horrekin besteak argitzen dituzte.
Etimologiak alde batera utzita… Lumbreras Cebollera mendilerroko Parke Naturaleko herri ederra ere bada.
👁️🗨️Zergatik bisitatu beharko zenukete?
Lumbreras abeltzaintza-herri txikia da, iragan interesgarria duena, familia boteretsuz betea. Haiengandik etxe armarridunen benetako bilduma geratu da: Fernández de Velasco, Almarza-Lasarte, Solar Tejadaren armarria (1542), Lumbreraseko zaharrena; baita Lumbreras familiaren armarria ere, herri hau sortu zuen familiarena.
Ezagutzen duzu Lumbreras? Oraindik bisitatu ez baduzu, Calle Realetik pasatu eta haren historiaz gozatu beharko zenuke.
✔️SAN ANDRÉS: PAJARES URTEGIAREN GAINEKO BALKOI NATURALA.
38 biztanle besterik ez dituen auzo txiki honek denborari eta despopulazioari eusten die. Arkitekturari dagokionez oso desberdinak diren bi eremutan banatuta dago argi eta garbi: Barrio Bajo, non eraiki berriko etxe atxikiak ikusiko ditugun; eta Barrio Alto, harrizko eta egurrezko habez osatutako landa-etxeekin, ia guztiak iturriaren, museo etnografikoaren eta parrokia-elizaren inguruan bilduta. Eliza eraikin gotikoa da, oso erretaula bitxia duena; zabalik aurkitzeko zortea baduzue, miretsi ahal izango duzue.
Joan aurretik, begiratu handik Pajares urtegiaren gainean dauden ikuspegiei; arratsaldean argi ederra izaten du argazkiak ateratzeko.
❇️FAMILIA OSOARENTZAKO MENDI-IBILBIDEAK CEBOLLERA MENDILERROKO PARKE NATURALEAN
Cebollera mendilerroko Parke Naturala autokarabanaz zeharkatzea oso erraza da, eta asteburu baterako plan aproposa. Hala ere, parke txiki honen natura-xarma ezagutzeko egin beharko zenituzkeen hiru mendi-ibilaldi daude.
Cebollera mendilerroa ezagutzeko ibilbiderik onenak zein diren jakin nahi duzu?
Ez dugu erantzunik, baina Cebollera mendilerroko parkearen bihotzean egiteko hiru mendi-ibilbide gomendatzera ausartzen gara: haurrekin ibiltzeko eta ur-jauziez gozatzeko aproposak, pago- eta haritz-baso ederrez inguratuta.
Ba al zenekien Errioxan aurkituko duzun pinu gorrien baso bakarra Cebollera mendilerroko Parke Naturalean dagoela?
Gainera, hiru mendi-ibilbideek zailtasun-maila desberdinak dituzte. Jarraian azalduko dizkizugu, zailenetik errazenera.
👣PUENTE RAKO MENDI-IBILBIDEA (6,3km)
Cebollera mendilerroko Parke Naturaleko ibilbide interesgarri eta ezagunenetako bat Lomos de Orios ermitatik abiatzen den bidea da: lehenik antzinako artzain-saroi batera eramaten gaitu, eta ondoren Puente Rako ur-jauzien multzora. Kontuan izan parke natural hau bisitatzen baduzu, txangoaren ondoren La Blanca aisialdi-guneko mahaietan bazkaldu ahal izango duzula.
Ibilaldia zirkularra da, eta Lomos de Orios ermitatik abiatzen da.
Hasieran pista lau batetik doa, baina laster pinudi batean behera eramaten gaitu,
antzinako artzain-saroi bateraino: txabola batek eta artaldearentzako itxitura batek osatutako antzinako artzain-eraikuntza.
Pinu artean jaisten jarraitzen du, Errioxako pinu gorrien baso bakarrean. Ibaiertzetik doan bidezidor batera iritsiko gara, eta hark
Iregua ibaiko ur-jauzi ederrak erakutsiko dizkigu.
Itzulerako bide aldapatsuak berriro aparkalekura eramango gaitu.
Gure mendi-ibilbideari jarrai diezaiokezue HEMEN.
👣 LA BLANCA BIDEZIDORREKO MENDI-IBILBIDEA (2km)
Ibilbide erraza da, ia desnibelik gabea eta oso ederra, Iregua ibaiaren ondoan ibiliz parkeko flora eta fauna pixka bat ezagutzeko aukera ematen baitigu. Pagoak, gorostiak eta haginak ugariak dira, baita airearen kalitate bikaina adierazten duten liken zintzilikariak ere, multzo handietan hazten direnak.
Ibilbidea La Blanca aisialdi-gunetik abiatzen da, eta familian egiteko aproposa da, euria ari badu ere.
👣 ACHICHUELOKO BIDEZIDOR EGOKITUA (1 km)
Aniztasun funtzionala duten eta mugitzeko gurpil-aulkiaren laguntza behar duten pertsonentzako bidezidor egokitua da. Kilometro bateko luzera duen bidezidorrak Achichueloko aisialdi-gunea zeharkatzen du, ibaiaren ondoan.
Oso aproposa da haur txikiekin oinez gozatuz ibiltzeko, baita haur-kotxeekin ere.
Gomendatu dizkizuegun hiru txangoak Villoslada de Camerosetik oso gertu daude; bertan Cebollera mendilerroko Parke Naturalaren Interpretazio Etxea ere aurkituko duzu.
❇️NON PASATU GAUA AUTOKARABANAZ CEBOLLERA MENDILERROAN
🚫 Kanper ibilgailu baten erabiltzailea bazara, ziur dagoeneko badakizula arau orokor gisa parke naturalen mugen barruan EZ dagoela baimenduta autokarabanaz edo kanperrean gaua pasatzea. Beraz, parketik kanpora joan beharko dugu, Cebollera mendilerroko Parke Naturalaren Interpretazio Zentroaren ondoko aparkalekuan gaua pasatzeko.
Ikusi duzunez, Cebollera mendilerroko Parke Naturala Errioxako naturagune paregabea da, eta asteburu batean kanper furgonetan bisitatzeko helmuga bikaina. Ibilbide honek, ordea, Cebollera mendilerroaren iparraldea baino ez du hartzen. Beste kanper furgonetako ihesaldi baterako, mendilerroaren hegoaldea bisitatzea proposatzen dizuegu, Soriako Gurinaren Harana zeharkatzeko.
