CILENTO KANPERREAN | Campaniako harribitxi ezkutuan barrena

Italiara autokarabanaz bidaiatzean, helmuga liluragarrien artean aukeratu behar izaten dugu: Dolomitas Parke Nazionala, La Tosanaren erromantizismoa edota Cinque Terreko kolorez betetako herri erakargarriak. Oraingoan, ordea, turismoz gainezka dauden helmugetatik urrundu gara, Cilentoko Parke Nazionalera camperrean bidaiatzeko eta Campania eskualdeko harribitxi ezkutuetako bat ezagutzeko.

Bidaia honetan ez dira faltako natura-paisaia zoragarriak, antzinako Greziako aztarna arkeologikoak eta Mediterraneoko bizimoduaren funtsa helaraziko diguten kostaldeko herri eder ugari.

Goazen Cilentora camperrean!

💢ZER IKUSI CILENTOKO PARKE NAZIONALEAN CAMPERREAN: Galdu ezin dituzun lekuak

Cilento, Valle de Diano eta Alburnos Parke Nazionala Campania eskualdearen hegoaldean dago. Paisaia-aniztasun handiko lekua da: Mediterraneoko ur urdinetatik abiatuta, haitzartez, kobazuloz eta ibaiz betetako haranetara eramaten gaitu, Cervati mendiko gailurretan amaitzeko. Erdi Aroko kutsua duten herriek Italiako alderdi ezezaguneneko benetako bizimodua erakusten dute, bizipen autentikoak eta turismo-jendetzarik gabeko bidaia bermatuz.

💢CILENTORA CAMPERREAN BIDAIATZEKO MAPA INTERAKTIBOA: Aparkalekuak, autokarabanaz gaua pasatzeko lekuak eta interesguneak

Cilento Campaniako hegoaldeko naturagunea da, eta turista-andanak ez dira oraindik bertara iritsi. Leku autentikoa da, patxadaz bidaiatzeko eta kalitatezko bizipenak izateko. Cilentoko Parke Nazionalean camperrean egindako bidaian, ordea, autokarabanentzako gune publikoen falta nabari da; horregatik, bigarren aukera erakargarrienaren alde egin dugu: camperrentzako gune hornituak, askotan hondartzara zuzenean irteteko aukera dutenak. Gainera, egiaztatu dugu, oro har, gaua pasatzea onartzen dela: errespetuz bidaiatuz, kanpatu gabe eta gehienez 24 orduz aparkatuta egonez, ez dugu arazorik izan inon. Kanpinak, oro har, garestiak iruditu zaizkigu eskaintzen dituzten zerbitzuak kontuan hartuta, eta horregatik ere gusturago egon gara camperrentzako gune hornituetan.

Bidaian bildutako informazio guztiarekin mapa interaktibo bat sortu dugu, zuen eskura jartzeko. Cilentora camperrean edo autokarabanaz bidaiatzeko bereziki diseinatutako mapa interaktibo honetan, Cilento, Valle de Diano eta Alburni Parke Nazionalean bisitatzeko interesgune guztiak erakusten ditugu, Campaniako benetako harribitxi ezkutua ezagutzeko. Maparekin, Cilento autokarabanaz edo camperrean ezagutzeko helmuga onenak biltzen dituzten 2 ibilbidez gozatu ahal izango duzu: naturaguneak, hondartzak eta xarma handiko herriak. Gainera, ibilbideak argi bereizita daude, honako hauek bisitatu ahal izateko:

1.- Cilentoko Parke Nazionalaren barnealdeko ibilbidea.

2.- Cilentoko Parke Nazionalaren kostaldeko ibilbidea.

Bi ibilbideak Campania eskualdearen hegoaldeko natura- eta kultura-interesguneen inguruan antolatuta daude; alderdi hori ez da hain ezaguna, eta turismoarentzat oraindik ezagutzeko dago. Gainera, mapak 25 aparkaleku eta camperrean gaua seguru pasatzeko leku baino gehiago biltzen ditu, klik bakar batekin eta aplikaziorik deskargatu beharrik gabe edozein lekutara irits zaitezen. Ezinbesteko tresna da Cilentora zure bidaia antolatzeko.

Ziurtatzen dizugu Cilento camperrean ezagutzeko bidaia hau liluragarria bezain ezezaguna dela, baita italiarrentzat ere. Campaniako hegoaldea inoiz imajinatuko ez zenuen bezala ezagutzera gonbidatzen zaitugu.

💢CILENTOKO BARNEALDEAN BARRENA CAMPERREAN

💠GROTTA CASTEL CIVITA ETA BERE LURPEKO PAISAIA HARRIGARRIAK

Cilentoko Parke Nazionalaren barnealdean dauden Castelcivitako kobazuloek 4800 metro inguruko luzera dute. Lurpeko barrunbe multzo batek osatzen ditu, eta sarrera 94 m-ko altitudean dago, Calore ibaiaren ertzen eta Alburni mendien hego-mendebaldeko magalaren artean. Italiako hegoaldeko multzo espeleologiko handienetako bat dira, eta bisitan lurpeko paisaia harrigarriak eskaintzen dituzte. Higadura karstikoaren indar handiak Goi Kretazeoko kareharrian —dinosauroak desagertu ziren garaikoan— landutako formek natura txundigarriko ingurunea erakusten digute.

Ohiko bisita gidatuak, Ibilbide turistikoa izenekoak (12€), tunel, ganbera, pasabide estu eta putzuz osatutako sare batean barrena eramaten gaitu. Horiek guztiek forma paregabeak sortzen dituzte, Gazteluaren Aretoan, Krokodiloen Aretoan, Barazkien Aretoan eta Pagodan ikus daitekeen bezala. Ibilbide horrez gain, Amater Ibilbidea eta Ibilbide espeleologikoa ere egin daitezke, kobazuloa hiru zailtasun-mailatan banatu baitute.

Beste hiru pertsonarekin egin genuen bisita; horrek dagoeneko erakusten du inguruko turismo-jendetzaren maila. Lekuak ordainpeko aparkalekua du, gure mapa interaktiboan adierazita.

💠ISCHIA DI PIETRATONDA ETA CALORE IBAIKO HONDARTZA

Ischia di Pietratonda piknikgune pribatua da. Bai, ondo irakurri duzu. Italian piknikgune pribatu asko daude, eta, beraz, ordainpekoak dira. Gu ohituta gaude udalenak eta doakoak izatera, baina Italian horrelako gutxi daude. Orokorrean, eguna pasatzeko dira, baina hemen erakusten dizugun hau Cilenton camperrean egindako bidaian gaua pasatzeko erabili genuen lekuetako bat izan zen.

Egun hartako aparkalekua eta gaua pasatzea ordaindu genituen, baita bazkaltzeko erabil daitekeen zurezko mahaia ere (7€). Gainera, guneak komunak eta dutxak ditu, camperrentzat gordetako eremu bat aparkatzeko, kanpatzeko eta gaua pasatzeko, zabor-bilketa eta edariak zein janaria eskaintzen dituzten bi txiringito. Pauso batera dago ibaiko bainugunea; arratsalde osoa eman genuen han, egun hartako 35 graduei aurre egiten.

Azkenean, eskaintzen zituen zerbitzu guztiak baloratuta eta ibaiaz hainbeste gozatu ondoren, leku benetan atsegina eta gomendagarria iruditu zitzaigun. Horregatik, kokapen zehatza klik bakar batekin aurkituko duzue Cilenton camperrean bidaiatzeko gure mapa interaktiboan.

💠GROTTA PERTUSA-AULETTA, CILENTOKO KOBAZULO NABIGAGARRIA

Alburni mendien mendigunean kokatutako Pertosa-Aulettako kobazuloak “Cilento” Geoparkeko geoguneetako bat dira, eta bi ezaugarri paregabe dituzte:
• Italian lurpeko ibai batean, Negro ibaian, nabigatzeko aukera ematen duten kobazulo bakarrak dira;
• gainera, Europan Kristo aurreko II. milurteko palafito-herri baten aztarnak gordetzen dituzten bakarrak dira.
Bisita eskuz mugitutako txalupa batean hasten da; berehala iraganera eramaten gaitu, Mirarien Aretoan sartuz. Txalupan jarraitzen dugu Sarrera Handira arte, eta oinez Tronuaren Aretora eta 24 metroko altuera duen Areto Handi dotore eta ikusgarrira.
Harrigarria da lurpeko ur-jauzi bat aurkitzea, baita kareharrizko formazioen aberastasuna ere: estalaktitak, estalagmitak, errezelak edo zutabeak… Paisaia liluragarria osatzen dute, eta formak zein pertsonaiak irudikatzera gonbidatzen gaituzte.
Cilentoko Parke Nazionalean galdu ezin duzun bisita da.

💠TEGGIANO, 13 ELIZEN HERRIA

Diano haranaren muturrean dagoen Teggiano Erdi Aroko hiri gotortua da, artez, historiaz eta kulturaz aberatsa. UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen, biltzen dituen altxor ugariengatik: besteak beste, Macchiaroli gaztelua, non baroiek Fernando de Aragón Napoliko erregearen aurkako konspirazioa prestatu zuten; edota Teggianon bisita daitezkeen 13 elizak. Gida hemen kontsulta dezakezue.

Gainera, hiriaren alde historikoa, Sanseverino familiak eraikitako gazteluarekin eta erromatar oppidumaren trazadura gordeta, hiriko historia politiko eta militarraren lekukoa da.

Bisita osoa egiteko, gure urratsei jarraitzea gomendatzen dizuegu: alde historikoan paseatu eta Piazza San Conoko kafetegietako batean kafe-krema izoztu bat dastatu; Santa María La Maggioreko ateak eta marmolean landutako hilobiak miretsi; Elizbarrutiko Museora eta San Agustín parrokiara oinez joan, Teggianoko goialdean, Diano haranaren gaineko benetako balkoi natural batera hurbiltzeko. Han ikusiko duzu Teggiano talaia bikaina ere badela, Cilento, Valle de Diano eta Alburni Parke Nazionaleko ikuspegi ederrenez gozatzeko.

Ba al zenekien…
hiriak Diano izena zuela K.o. V. mendetik, eta Diano izan zela inguruko eremuari izena eman ziona?

💠SANT ANGELO, ALBURNOS MENDIEN KRISTAU IKUR DEN KOBAZULO-SANTUTEGIA

San Migel Goiaingeruaren kobazuloa UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen, Cilento, Valle de Diano eta Alburni Parke Nazionalaren barruan. Harkaitzezko horma baten oinean dago, Sant’Angelo a Fasanella herritik gertu.

Santutegia benetako artelana da, naturaren eta giza asmamenaren arteko uztarketa. Lurrean sakabanatutako estalagmitak ikus daitezke, momifikatutako giza aztarnak agerian uzten dituzten antzinako hilobi-muinoak eta, lurretik bost bat metrora, harkaitzean kokatutako santutegi estali bat. Lekuak organo bat, Sortzez Garbiari eskainitako XVII. mendeko aldare baliotsu bat eta XIV. mendeko Napoliko eskolari egotzitako Ama Birjinaren eta Haurraren eskultura bat ere baditu.

Ikerketa arkeologikoen arabera, kobazulo hau babesleku gisa erabili zen historiaurretik, eta oso goiz bihurtu zen uraren gurtzari eskainitako lekua. Oraindik ikus daitezke emakumeek beren burua garbitzeko uretan murgiltzen ziren putzuetako ur-mailen aztarnak. San Migelen santutegi bihurtu izana kondaira batekin lotuta dago; bertako protagonistak eta kobazuloaren “aurkitzaileak” Manfredo de Fasanella printzea eta haren belatza dira.

Kondairak dioenez…

Manfredo printzea bere belatzarekin ehizan zebilela, belatza doinu zerutiar bat irteten zen arrakala batean sartu zen. Itzultzen ez zela ikusita, printzea kobazuloan sartu zen, eta aldare bat aurkitu zuen; haren atzean, San Migel Goiaingeruaren hegoak grabatuta zituen horma bat zegoen. Gaur egun kobazuloaren hormetako batean ikus daitezkeen hego berak dira.

Gehien liluratu gintuena bakarrik bisitatzeko aukera izan zen. Telefonoz deitu genuen, eta Francesco Scalak, ingurumen-gidari eta santutegiko egungo zaindariak, harrera egin zigun, ateak ireki eta leku enigmatiko honen sekretuak ezagutzera gonbidatu gintuen.

Bisita hau edo inguruko edozein txango gidatu egin nahi baduzu, Francesco pozik egongo da zuri bidea erakutsi eta laguntzeko, gurekin egin zuen bezala, beti irribarrez. Zenbaki honetan jar zaitezke harekin harremanetan:

338 9777 775 2

Herriko zurezko mahaietan geratu ginen bazkaltzen, itzalaz gozatuz eta furgoneta aldamenean aparkatuta. Leku honen kokapena gure mapa interaktiboan adierazten dizugu, Cilenton camperrean bidaiatzeko.

💠ROSCIGNO VECCHIA, CILENTOKO HERRI ABANDONATUA

Herri txiki hau denboran izoztuta geratu da Cilentoko Parke Nazionalaren baso trinkoan. Gaur egun ia hutsik dago, biztanle bakarra geratzen baita: Giuseppe Espagnuolo, harrizko etxeetako batean arropak haizean zintzilik erakusten dituena.

Roscino Vecchiari “XX. mendeko Pompeya” deitu zioten, eta haren historiak, aldeak alde, beren etxeak utzi behar izan zituzten herritar batzuen istorio mingotsa kontatzen du, herria dagoen muinoa pixkanaka hondoratzen ari zelako.

Roscigno Vecchiaren erakargarritasun nagusia herri-arkitektura eta jatorrizko eraikinak gorde izana da, XX. mendeko Italiako landa-herrien garapenaren eta gizartearen lekuko leial gisa. Horregatik, leku honetaz gozatzeko modurik onena paseatzea da: harrizko etxeen xarma, iturria eta elizaren zein eraikin nagusien handitasuna behatzea, ez denborak ez abandonuak ez baitituzte ezabatu.

Herrira autokarabanaz irits daiteke zailtasunik gabe. Cilenton camperrean edo autokarabanaz bidaiatzeko gure mapa interaktiboan adierazten dizugu non aparkatu.

💠CALORE IBAIKO HAITZARTEETAN KAYAKEZ

Calore ibaiko haitzarteetan —Gole del fiume Calore— aire zabaleko hainbat jardueraz gozatu ahal izango duzu, hala nola arroila-jaitsieraz, piraguismoaz, kayakaz eta mendi-ibilaldiez. Gainera, imajinatu ere egingo ez zenituen leku historiko eta naturalak ezagutu ahal izango dituzu. Guk ibilbide labur bat egin genuen kayakez Calore ibaiko haitzarteetan, pertsonako 5€ ordainduta. Tarte laburra baina oso ederra da, eta kayak bikoitzean haur txikiekin egiteko ere egokia. Bainu bat ere hartu genuen, baina bakarrak izan ginen, ura hotza baitzegoen eta beste inor ez baitzen animatu.
Calore ibaiko haitzarteak Cilentoko Parke Nazionaleko natura-mirarietako bat dira. Hemen, ibaia harkaitzezko hormen eta zuzenean ibai-oheraino jaisten diren malda malkartsuen artean doa. Aldapa asfaltatu piko batek ibaiertzera eramaten du; han jatetxe bat, kanpin-dendekin kanpatzeko gune bat eta barbakoak, zurezko mahaiak eta komun publikoak dituen aisialdi-eremu bat daude.

Camperrean sartzea debekatuta dago, baina gure mapa interaktiboan inguruko leku bat adierazten dizuegu gaua pasatzeko, atseden hartzeko eta Caloreko haitzarteak bisitatzeko.

💢CILENTOKO KOSTALDEAN BARRENA CAMPERREAN

💠PAESTUM, UNESCOREN ONDARE DEN AZTARNATEGI ARKEOLOGIKOA

Paestumeko eremu arkeologikoa munduko garrantzitsuenetako bat da, eta Unescok Gizateriaren Ondare izendatu du. Ospetsua da oso ondo kontserbatutako antzinako greziar tenpluengatik, munduan parekorik ez dutenengatik, eta erromatar hondakinengatik. Multzo osoak greziar eta erromatar historiaren ikuspegi paregabea eskaintzen du.

Antzinako Poseidonia Sibaris eta Trecenetik etorritako greziarrek sortu zuten K.a. 600. urtean, eta Magna Greciako hiri garrantzitsu bihurtu zen, kultura-, merkataritza- eta politika-gune handia garatuz. Horren erakusgarri dira aztarnategian gordetzen diren hiru tenplu doriko bikainak: Herari eskainitako tenplua, Atenearen tenplua eta Neptunorena.

Hiria erromanizatu eta Paestum izenez berrizendatu zutenean, termak, erromatar foroa eta anfiteatroa gehitu zizkioten, beren arkitektura-estiloa lehendik zeuden greziar eraikinekin uztartuz. Horregatik, Paestumeko aztarnategiak greziar eta erromatar arkitekturaren nahasketa bitxia gordetzen du gaur egun, batez ere erromatar foroan ikus daitekeena.

Erdi Arotik aurrera, hiria ahanzturan erori zen, XVIII. mendean errepide bat eraikitzearen ondorioz berriro aurkitu zuten arte. Aztarnategia bisitatu ondoren, errepide horretatik ibili ginen gure camperrarekin, txundituta. Esparrutik kanpo ere antzinako aztarnak daude oraindik errepidearen bi aldeetan, eta ibilgailuak antzinako hiri baten erditik igarotzen dira.

Aztarnategi arkeologikoa bisitatzeaz gain, ezinbestekoa da museo arkeologikoa ere bisitatzea, sarreran barne baitago. Antzinako greziar hiriko tresnen erakusketa zabala eta eguneroko bizitzako eszenak irudikatzen dituzten Urpekariaren Hilobiko fresko apartak eskaintzen ditu.

*PAESTUM BISITATZEKO GOMENDIOAK

Sarrerak 15€ balio du, baina hilabete bakoitzeko lehen igandean Paestum doan bisita daiteke. Guri egun horretan egokitu zitzaigun, eta sorpresa ederra izan zen.

Paestum udan bisitatzen baduzu, aukeratu goizeko lehen orduak edo eguneko azkenak, bero-kolpeak saihesteko. Esparruan zuhaitz asko daude itzalean esertzeko, baina ez dira nahikoak izango beroa arintzeko. Gainera, ez ahaztu ur-botilatxo bat: esparruan ez dago jatetxerik ez tabernarik, ohiko aztarnategi arkeologikoa da.

Eraman arropa eta oinetako erosoak, eta ez ahaztu argazki-kamera eta angelu zabaleko objektibo on bat, eraikin handiei argazkiak ateratzeko.

Paestum autokarabanaz bisita daiteke. Cilentora camperrean bidaiatzeko mapa interaktiboan zure autokarabana aparkatzeko lekurik hurbilena adierazten dizugu.

*PAESTUMEKO HONDARTZAK

Paestum inguruko hondartzek badute berezitasun bat: pinudi zabalek babesten dituzte, eta harea finekoak dira. Han aurkitu genuen camperrean gaua pasatzeko gure leku ezin hobea: hondartza libre batera, hau da, pribatizatu gabeko eremu batera, zuzenean irteteko aukera duen gune hornitu bat. Kokapen zehatza gure bidaia-mapa interaktiboan adierazten dugu; bidaia honi jarraitzeko tresna da, kokapenak zure nabigatzailean erabiltzeko.

💠AGROPOLIKO BORGO ANTICO

Agropoli herriak  antzinako alde historikoa eta harresien zati bat gordetzen ditu, Borgo Antico izenekoa. Herrira sartzeko,  alde historikora sartzeko atea  zeharkatu eta “scaloni” izeneko maila baxu eta zabaleko eskaileretan gora igo behar da. Eskailerak  harresi batek babesten ditu , eta kostaldeko ikuspegi zoragarriak eskaintzen dituzte.

Sarrerako atearen goialdean Monti Sanfelice dukeen armarria dago; Agropoli haien feudoan egon zen azken dukeak izan ziren. Atea ikusgarria da, eta zeharkatu bezain laster Agropoliko zatirik zaharrenean eta nortasun handienekoan sartuko zara. Ez ahaztu ezkerrean aurkituko duzun balkoira hurbiltzea, ilunabarreko ikuspegi bikainez eta alde historiko txiki honetako txoko ederrez gozatzeko.

Onena ilunabarrean igotzea da, harresietatik ikuspegi bikainez eta eguzki-sartzeaz gozatzeko. Alde zahar txikiaren barrualdean zuzeneko musika duten taberna gutxi batzuek giroa alaitzen dute.

💠SANTA MARIA DE CASTELLABATE

Santa María de Castellabate hondartza ederrak dituen arrantzale-herri pintoreskoa da.
Camperrean zirkulatzea debekatuta dago, eta, nahi gabe, egiaztatu ahal izan genuen kale estuen labirintoa dela, ibilgailu handientzat sarbide zaila duena. Gure mapa interaktiboan aparkatzeko eta gaua pasatzeko leku bat gomendatzen dizugu, ondoren kostaldeko herri eder hau oinez bisitatzeko. 

Herri honen interes nagusia hondartzetan dago. Ezagunenak Spiaggia di Punta dell’Inferno eta Marina Piccola badira ere, itsas pasealekuan ibiltzean kostaldean bata bestearen atzetik agertzen diren hondartza askotarikoak aurkituko dituzu: hareazkoak, harkaitzezkoak, kai-muturren gainekoak eta itsasoaren gainean jarritako plataformak dituztenak ere bai. Guk goiz eder bat eman genuen Marina Piccola hondartzan, harrizko eraikin ederren artean bildutako hondartzan, non Torre Perroti nabarmentzen den. Ondoan Porto delle Gatte aurkituko duzu: Santa Maria herrixkako portu txikia, XII. mendeko arku-egitura bereizgarritik izena hartzen duena. Itsasoaren gainean nagusitzen da; gauez, arkupe argiztatuek katu-begiak dirudite, eta hortik datorkio izena.

Afaltzeko pizza goxo bat, antxoa marinatuak edota eguneko arrain freskoaren platerak jan nahi badituzu, Ci vediamo Da Mario jatetxe-pizzeria gomendatzen dizugu. Gogoratu prestatutako antxoei italieraz “alici” esaten zaiela 😉

💠CASTELLABATE ETA KOSTALDEAREN GAINEKO BEGIRATOKI BIKAINA

Santa María de Castellabatetik furgonetaz 15 minutura, muino baten gainean, Castellabateko hiri gotortua dago. Hiria Costabile Gentilcore Cava dei Tirreniko abadeak 1123an piratengandik babesteko eraikitako gazteluaren inguruan sortu zen. Alde historikoa harrizko etxez, arkuz, pasabidez eta plaza txikiz beteta dago, eta turismoari begira bizi den herri baten giroa nabari da. Horregatik, ez da harritzekoa “Italiako herririk ederrenak” zerrendan egotea. Gainera, Erdi Aroko alde historiko zaharra XVIII. mendeko etxez eta kapera noblez beteta dago; Castellabate Sanseverino, Caracciolo eta beste familia noble batzuen feudo izan zeneko iragan ospetsuaren lekuko dira. UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatutako arkitektura-multzoa da.

Ilunabarrean iristea gomendatzen dizugu, San Costabileko Belvederetik eguzki-sartzea ikusteko: benetako ikuskizuna da. Castellabate bere oinetan zabaltzen den kostaldearen gaineko talaia bikaina da. Handik kostaldeko bost herrixkak (Santa Maria, San Marco, Lago, Ogliastro Marina, Licosa) eta Salernoko golkoa, Ischia eta Capri ikusiko dituzu, zeruertzean marraztuta. Ondoren, gaua da unerik onena Erdi Aroko trazadura duten kale estu xarmangarri eta labirintikoetan galtzeko.

💠ACCIAROLI, PIOPI ETA POLLICA, DIETA MEDITERRANEOAREN SORLEKU DIREN HERRIAK

Cilentoko kostaldean camperrean egiten ari garen ibilbideari jarraituz, lehenik Acciarolin geldituko gara, biztanleen bizi-luzeragatik eta bandera urdina duten ur gardenengatik ezaguna den herrian. Diotenez, Ernest Hemingway hemen egon zen ostatu hartuta, eta hemen aurkitu zuen ‘Agurea eta itsasoa’ eleberri ospetsua idazteko inspirazioa.

Plan ona da kale estuz, arku baxuz eta lorez betetako terrazaz osatutako alde historikoa zeharkatzea, hondartza ezagunenetako batera iristeko: spiaggia del Porto, mutur batean hondartza libre xarmangarri eta oso pintoreskoa duena.
Acciarolliko beste hondartza, familia-giro gutxiago duena, Spiaggia Grande da, hainbat urtez jarraian bandera urdinarekin saritua.

Ba al zenekiten Cilento dieta mediterraneo ospetsuaren sorlekua dela?

Dena 1950eko hamarkadaren amaieran hasi zen, bi ikertzaile estatubatuar handi Pioppira iritsi zirenean: Ancel eta Margaret Keys, Minnesotako Minneapoliseko Unibertsitatekoak. Lorategi bikaina zuen etxe bat eraiki zuten hemen, eta urteko denboraldi luzeak igaro zituzten bertan berrogei bat urtez, giza elikadurari eta gaixotasun kardiobaskularren prebentzioari buruzko ikerketetan aritzen. Gaur egun, Palazzo Vinciprovan Itsas Museoa eta Dieta Mediterraneoaren Ekomuseoa daude.
Pioppiko bisita itsas pasealekuan ibiliz eta kafe-krema izoztu bat hartuz amaitzea aukera bikaina da.

Pollica, Pioppitik 8 km ingurura, Monte Stellako muino baten gaineko herri xarmangarria da. Inguru horri «Antzinako Cilento» esaten zaio Erdi Aroko herrien multzoagatik; bakoitzak bere ezaugarri geografiko, historiko eta antropologikoak ditu.
UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatua, Campaniako harribitxi ezkutuetako bat da.
Monumenturik aipagarriena Vincipova gaztelua da, bisita gidatu batean ikus daitekeena. Gu, ordea, bizipen paregabe bat izateko hurbildu ginen: herriaren erritmo lasaiaz eta ilunabarraz aperitibo batekin gozatzea, Jerry tabernako terrazatik ikuspegi bikainak miretsiz.

Baina ez gara horretarako bakarrik etorri Pollicara. Dieta mediterraneoarekin geure buruari omenaldi bat egingo diogu Rosso di Sera jatetxe-pizzerian. Han aurkitu dugu —agian— Italiako pizzarik onena, baita spagetti alle vongole, melanzane alla parmeggiana edo fritura di calamari bezalako plater tipikoak ere; guztiak, salbuespenik gabe, bikainak. Zuetako askok prezioan pentsatuko duzue, eta ziurtatzen dizuegu edozein poltsikorentzat eskuragarria dela.
Atentzioa eman zigun beste leku batzuetatik taxiz iristen ziren bezeroak ikusteak, platerak dastatzeko besterik ez. Horregatik, eta guk itxaron behar izan genuelako, mahaia erreserbatzea gomendatzen dizuegu. Laburbilduz, plater tipikoak ederki eta herri-prezioetan jateko lekua da, oraindik… ezagutzeko dagoena.

Bitxikeria gisa, dieta mediterraneoaren ordezkari diren hiru herri hauetan ehun urtetik gorako pertsona kopuru harrigarria bizi da, eta bihotzeko gaixotasunen eta Alzheimerraren intzidentzia oso txikia da.

💠PALINURO LURMUTURRA, ARKU NATURALAK ETA AMETSETARAKO HONDARTZAK

Kostaldeko eremu oso ederra da, eta ezinbesteko geldialdia Cilenton camperrean egiten ari garen ibilbide honetan. Itsas paisaian itsasargia, itsasora amiltzen diren labarrak eta itsas kobazulo ugari nabarmentzen dira: Zilarrezko Kobazuloa, argiak hormetan sortzen duen zilar-koloreko islagatik hala deitua; Fraideen Kobazuloa, otoitzean ari diren fraideen antza duten kareharrizko formazioengatik izendatua; eta bisitatuena, Grotta Azurra, eguzki-izpiek kobazuloan sartzean sortzen duten urdin biziagatik. Horiek guztiak
Palinuroko portutik abiatzen den eta lurmutur osoa inguratzen duen 2 orduko txalupa-txango batean bisita daitezke.

Hondartzak ere oso ederrak dira, eta turista asko erakartzen dituzte. Ez galdu Salineko duna fosilen hondartza, Arco Naturaleko hondartza eta Marinellako hondartza.

Ba al zenekien…

Palinurok bere kondaira du: haren arabera, Palinurok Eneasen lemazainari zor dio izena. Itsaso honetara erori zen, eta lehorrera iritsi zenean bertako biztanleek hil zuten.

💠MARINA DI CAMEROTA ETA CALA POZZALLO

Marina di Camerotara joan aurretik, merezi du desbideratzea, Mingardo ibaiaren haitzartea zeharkatzeko eta San Severino Erdi Aroko herriaren arkitektura-multzoa ikusteko. Denborarik ez baduzu, jarraitu kostaldetik. Marina de Camerota kostaldeko herri oso turistikoa da, bandera urdina duten hondartza bikainengatik ospetsua. Ezagunenak Baia degli Infreschi, 2014an Italiako hondartzarik ederrena izendatua, eta Cala Pozzallo ondoko Spiaggia Bianca dira.
Guztietara irits daiteke Camerotako portutik itsasontziz edo oinezko txango batean.

Guk Pozzallo oinez bisitatzea aukeratu genuen, baina aurreratuko dizugu ez zela erraza izan. Lehenik, Cala Pozzallotik gertu dagoen aparkaleku batera joan ginen. Nahiko leku bakartua da, errepide estuetatik iristen dena, eta iritsi aurreko azken 100 m-ak oso hondatuta daude. Aparkalekutik (5€/egun), 2 km inguru egin genituen maldan behera, kalaraino. Gure ustez, oraingoan okertu egin ginen, eta “biderik zailena” hartu genuen. Guk Marina di Camerotako kaitik Cilento Blurekin itsasontzia hartzea gomendatzen dizuegu; haien ontziak Pozzalloraino iristen dira. Eguna ondo aprobetxatu ahal izango duzu, azkena 17:00etan itzultzen baita, hondartza itzaletan geratzen hasten denean. Hondartzak jatetxea du, baina ogitartekoak, ura eta, jakina, eguzkitakoa eramatea gomendatzen dizuegu.

Ikusten duzunez, Italiara gutxi ezagutzen den helmuga bat bisitatzera bidaiatzea pentsatzen ari bazara, hau da zure bidaia. Kostaldea zein barnealdea ezin hobeak dira camperrean edo autokarabanaz zeharkatzeko, eta kilometro gutxitan ikusteko gauza ugari aurkituko dituzu. Lerro hauekin Campaniako alderdi ezezagunenetako batera bidaiatzeko gogoa piztu izana espero dugu; hain ederra da, ordea, agian hobe izango baita gure sekretua gordetzea 🙂

Cilento camperrean edo autokarabanaz bisitatzera animatzen bazara, gogoratu ibilbide honetako interesgune eta gaua pasatzeko leku guztiak biltzen dituen mapa interaktibo bat dugula.

Oraindik Italian bidaiatzeko gogoz? Gure artikulu guztiak hurrengo estekan irakur ditzakezu:

Ikusi arte!