BELMONTEKO GAZTELUA | HAURREKIN
Cuencan dagoen Belmonteko gaztelua, lehen begiratuan, Gaztelako lurraldeetan aurki daitezkeen gaztelu eder ugarietako bat besterik ez dela dirudi. Baina bere historian pixka bat sakonduz gero, leku benetan interesgarria dela ohartuko gara. 1456an Juan Pachecok, Villenako lehen markesak, eraikitzeko agindua eman zuen, eta garai hartako noble eta errege-erregina ugari igaro ziren bertako geletatik. Harresi hauen artean jaio zen Fray Luis de León poeta handia, eta gazteluko patioan ere ibili zen.
Urte luzez espetxe izan zen, Napoleonen tropen esku geratu zenean. Geroago, ordea, Frantziako enperatriz Eugenia de Montijok zaharberritzeko agindua eman zuen. Frantses kutsu horrekin, «El Cid», «Los señores de acero» edo «Juana la loca» (2001) bezalako filmen agertoki ere izan zen.
Hori gutxi balitz, 2014an Erdi Aroko Borrokaren Munduko Txapelketa hartu zuen, eta bertan hemezortzi herrialdetako 300 borrokalari baino gehiago lehiatu ziren. Halako historiarekin, nork ez luke ezagutu nahiko?
Belmonteko gaztelu ederra gotiko berantiarreko estilokoa da, elementu mudejar eta platereskoekin. Bitxikeria gisa, aipatzekoa da Villenako markesak gaztelua eraikitzeko agindu zuela, baita herria gazteluarekin lotuko zuen karez eta harriz egindako harresi bat egiteko ere. Hala ere, kostu osoaren heren bat bakarrik ordaindu zuen markesak; gainerakoa Belmonteko basailuek ordaindu zuten.
Hala jasota dago 1456ko dokumentu batean. Beraz, gizon honi ezin hobeto egokitzen zaio esaera hau: «Nirea nirea da; besteena, erdibana».
Bisita turistikoak Puerta del Campo izeneko atetik sartzen dira, omenezko dorrearen ondoan dagoenetik. Ate nagusia da, eta jatorrian lubanarro bat eta zubi altxagarri bat zituen, gaur egun desagertuak. Atearen tinpanoan morroi gazte baten irudia eta Juan Pachecoren familiaren zein haren bigarren emazte María Portocarrero y Enríquezen familiaren nobleziako armarriak daude.
Morroi gaztearen irudia eta nobleziako armarriak sarrerako atearen gainean.
Sarrerako atea zeharkatu ondoren, gazteluko arma-patiora iristen gara, triangelu-forma bitxia duena.
Arma-patioaren eta galerien ikuspegia dorreetatik.
Patiora ematen duten geletako batean gazteluko arma-aretoa dago. Bertan era askotako armadurak gordetzen dira, baita ezkutu, balezta, kasko, burdinazko kasko itxi eta garai hartako beste hainbat osagarriren bilduma ere, guk sailkatzen jakingo ez genituzkeenak.
Arma-aretoko armadurak.
Gaztela eta Leongo erresumako ezkutuak.
Arma-patioan, gazteluko arduradunek Erdi Aroko jolasak antolatu ohi dituzte bisitan etortzen diren haurrentzat. Eta patioa zeharkatzea… benetako gudu-zelai bat zeharkatzea izan zen!
Azkenean, adreilu gorrizko galerietatik zeharkatzea erabakitzen dugu. Galeria horiek enperatrizak egindako berritze-lan ugarietako baten emaitza dira, eta, egia esan, ez datoz bat gazteluaren gainerako estiloarekin, ezta gutxiagorik ere. Ondoren, gazteluaren «bizitoki» zen zatian sartzen gara.
Batez ere iparraldeko hegalaren lehen solairua gustatu zitzaigun. Ederrak ziren egurrezko kasetoidura landuez osatutako sabaiak, gehienak polikromatuak eta estilo mudejarreko apaingarri harrigarriekin. Baita korridore luzeak eta irudi geometriko ederrak erakusten zituen egurrezko zorua ere.
Bereziki interesgarriak iruditu zitzaizkigun 3., 4. eta 5. gelak, XV. mendean gazteluko eguneroko bizimodua nolakoa zen erakusten baitigute.
3. gela – Zerbitzarien gela: gela honetan markesaren zerbitzaririk hurbilenak bizi ziren.
Markesaren geletara lotzen zituen kiribileko eskailera batetik irits zitekeen bertara. Sukalde gisa ere erabil zitezkeen.
Gela horretatik abiatzen den korridore labur batetik igarota, beste gela txiki batera iristen gara. Bertan, irudian agertzen diren bezalako hiru komun zahar aurkitzen ditugu. Zulo bat eta egurrezko estalkia zuten harrizko eserlekuak ziren XV. mendeko komunen bertsioa.
4. gela – Estraduko aretoa: musulman jatorriko gela da. Bertan plataforma bat zegoen, eta haren gainean egoten zen markesa, alfonbra, ehun, tapiz eta kuxinez inguratuta. Gazteluko andreak konfiantzazko emakumeak izaten zituen alboan, brodatzeko, musika entzuteko edo neguko arratsalde luzeak gelaren babesean eta tximinia ederraren beroan igarotzeko. Gazteluko familienak ziren estukoz egindako armarriak nabarmentzen dira.
5. gela – Logela: gaur egun ez bezala, logelak ez ziren gazteluko bizitza pribaturako soilik erabiltzen. Gazteluko jaunaren boterearen adierazgarri ziren, bisitak hartzeko erabiltzen baitziren. Horregatik, oihalik aberatsenekin apaindu ohi zituzten.
Bigarren solairuan markesaren eta markesaren emaztearen logelak bisita daitezke, baita agian infante batena izandakoa ere. Horrez gain, nobleen aretoa dago, markesek denbora pasatzeko erabiltzen zutena eta altzariengatik interes handia duena.
Logelako ohea.
Erronda-bidea, harresiak eta dorreak: harresiaren goialdeko pasabideak gazteluaren perimetro osoa zeharkatzen du, eta gaztelua babesten duten sei dorre biribiletara iristeko aukera ematen du.
Kontuz hara igotzeko gainditu behar den kiribileko eskailerarekin! Izugarria da, hain estua baita, non pertsona bakar bat ozta-ozta igaro daitekeen, bai gora eta bai behera. Bidean norbaitekin topo eginez gero, oihu egin behar zaie besteei itxaron dezaten.
Haurrak arma-patioan antolatutako Erdi Aroko jolasetan uztea gomendatzen dugu, eta helduak bakarrik ausartzea igoera zail hau egitera. Esperientziaz diogu: guk semearekin igo genuen, eta zoramena izan zen!
Hori bai, ahaleginak badu bere saria. Goialdean paseatzeak eta soroen zein erroten ikuspegi ederrak miresteak merezi izan zuen.
INFORMAZIO PRAKTIKOA:
Autokarabanentzako gunea: N 39 33′ 27” / W 02º 42′ 26.80”
GAZTELURAKO SARBIDEA
Gaztelua jabetza pribatukoa da, eta bisitak ordutegi honetan antolatzen ditu: 10:00etatik 14:00etara eta 15:30etik 18:30era. Arratsaldeko ordutegia 19:00ak arte luzatzen da otsailean eta maiatzean, eta 20:30 arte ekainetik irailera. Astelehenetan itxita dago.
Sarreraren prezioa: 8 € helduentzat eta 4 € hamabost urte arteko haurrentzat.
Informazio gehiago: Belmonteko Turismo Bulegoa, 967 170 741 telefonoan.
BITXIKERIAK
Maiatzean gazteluan birsortze historikoko jardunaldiak egiten dira, Erdi Aroko bizimodu militarra bere alderdi guztietan ezagutzeko aukera ematen dutenak.
