VAL DI NOTO KANPERREAN: Siziliako Barrokoaren hiriak

Siziliako hego-ekialdera bidaiatzen dugu Val di Noto eskualdea kanperrean ezagutzeko eta gure urratsak zure autokarabanarekin jarraitzera gonbidatzen zaitugu. Siziliako Barrokoaren herri ederrenak, Siziliako ekialdeko hondartza onenak izarren azpian gaua igarotzeko eta Gizateriaren Ondare diren mosaiko erromatarren milaka metro koadro zain ditugu ibilbide honetan.

Gogoa ematen du Val di Noton furgoneta kanperrean edo autokarabanan bidaiatzeak, ezta?

✳ BIDAIA-MAPA VAL DI NOTOKO HELMUGA ETA GAU-IGAROTZE ONENEKIN FURGONETA KANPERREAN EDO AUTOKARABANAN

Gure bidaia-mapa interaktiboa lor dezakezu Val di Notoko ibilbidearekin autokarabanan, bere interesguneekin eta kanperrean gaua igarotzeko lekuekin hurrengo estekan⤵️

Gainera, gure mapa interaktiboak beste 5 ibilbide ere barne hartzen ditu, Sizilian autokarabanan egiten duzun bidaiarekin jarraitu dezazun eta lasai gaua igaro dezazun.

✳ HELMUGA EZINBESTEKOAK VAL DI NOTON AUTOKARABANAN EDO FURGONETA KANPERREAN BIDAIATZEKO

✅ ORTIGIAKO PENINTSULA ZEHARKATZEA ETA GIUDECCAKO LABIRINTOAN GALTZEA

✅ MODICA ILUNTZEAN KONTENPLATZEA

✅ RISERVA ORIENTATA FAUNISTICA OASI DI VENDICARIKO HONDARTZETAN BAINATZEA

✅ TRENINO BAROCCON PASEATZEA RAGUSA IBLAKO KALETXO ALDAPATSUETAN

✅ VILLA DEL CASALEKO MOSAIKO ERROMATARREN AURREAN HARRITZEA

✳ NOLA BISITATU VAL DI NOTOKO HIRI BARROKOAK, BERE ALDAPETAN HIL GABE- Gure gomendioa

Siziliako barrokoaren hiri distiratsuetara egindako gure bisita azaldu aurretik bidaia-gomendio garrantzitsu bat utziko dizuegu: IL TRENINO BAROCCO.

Sizilian udan egiten duen beroa eta Modica edo Ragusa bezalako hiri barrokoak zein aldapatsu eta labirintikoak diren kontuan hartuta, il Trenino Barocco, kolore berdeko turismo-tren txiki bat, ezin hobea da hiriak aldapan gora-aldapan behera zeharkatzeko, hiriaren puntu interesgarrienak bisitatuz. 5€/pertsona kostatzen du eta Modican, Ragusa Iblan, Sciclin eta Palazzolo Acreiden aurkituko duzu. Ziur gaude, gu bezala Val di Noton haurrekin bidaiatzen baduzue, hau koadernoan apuntatuta eramango duzuela.

✳ IBILBIDEA VAL DI NOTO FURGONETA KANPERREAN EDO AUTOKARABANAN EZAGUTZEKO

Val di Noto eskualdea furgoneta kanperrean (edo nahiago baduzu autokarabanan) ezagutzeko ibilbide honek Siziliako hego-ekialdearen zati bat zeharkatzera garamatza, 1693an lurrikara batek suntsitu zuen kareharriz osatutako eremu bat. Hondamendiaren ondoren, bere hiriak geroago Siziliako Barroko bezala ezagutuko zen estilo arkitektonikoan berreraiki ziren. Gure ibilbideak barne hartzen dituen batzuk hauek dira: Siracusa, Noto, Modica eta Ragusa.

Baina dena ez da hiri handiak izango, zeren egun batzuetan kostaldera begiratuko dugu eta bere hondartza bikainak bisitatuko ditugu. Bidaia amaituko dugu zeramikaz apaindutako ehunka eskailera-maila igoz eta existitzen diren mosaiko erromatar hoberen kontserbatuen aurrean harrituz.

📌 SIRACUSA

Siracusak aberastasun historiko handia gordetzen du eta turismoagatik jasaten duen higadura gorabehera, bere izaera eta identitatea kontserbatzen jakin du. Gure plano mentalean hiria bisitatzeko ezinbestekoak diren bi gunetan bana dezakegu: alde batetik, Siracusaren gune zabala, non Neapolisko Parke Arkeologikoa eta bere anfiteatro erromatarra eta San Giovanniko katakonbak aurkitzen ditugun interes nagusi gisa; bestetik, antzinaroan korintoarrek sortutako Ortigiako penintsula xarmagarria. Plaza, kaletxo eta estilo barrokoko patioen benetako habia bat da, arte eta historiaren maitale bati ere huts egiten ez diona.

➡NOLA BISITATU SIRACUSA AUTOKARABANAN?

🅿️NEAPOLISKO PARKE ARKEOLOGIKOAREN APARKALEKUA (Kontsultatu ibilbideen eta gau-igarotzeen mapa)

Neapolisko Parke Arkeologikoaren aparkalekua erabili genuen, gaur egun 10€/egun kostatzen duena. Aparkalekua doakoa da desgaitasun-txartela baduzu. Udal-langile bat arduratzen da aparkalekua kobratzeaz eta momentuan ordaindu behar da.

Guk ez genuen hartu, baina azkenean damutu ginen, oso nekatuta amaitu genuelako bisita hau eta aukera on gisa baloratzen dugu.

➡ ZER IKUSI SIRACUSAN?

➡️ NEAPOLISKO PARKE ARKEOLOGIKOA

Gure furgoneta aparkatuta utzi ondoren, Neapolisko Parke Arkeologikoa bisitatzera jo genuen (13€). Parke arkeologiko zabal honetan lorategi bihurtutako antzinako harrobietan ibili ginen, gure oihartzunarekin kateatu ginen Dionisioren belarria barrunbe harrigarrian, non kondairaren arabera Dionisio tiranoak bere esklaboak giltzaperatzen zituen haien ihes-planak entzuteko. Gainera, Siracusako antzinako antzoki greziarra bisitatu genuen, Grezia zaharrekoen distiratsuenetako bat. Nahiz eta azken honek guri etsipena eman zigun nahiko. Antzokia argiz eta eszenatokiz beteta ikusteak lekuak bere xarma galtzea eragiten du. Bisitatu aurretik jakin behar da udaberritik udaren amaierara abeslari italiarren emanaldiak bata bestearen atzetik egiten direla kokapen eder honen barruan. Parke arkeologiko honetatik zerbait gustatu bazitzaigun, antzinako anfiteatro erromatarra izan zen. Gutxienez balio izan zuen antzoki greziarra bere distira osoan ikusi ezinaren etsipena astintzeko.

Bisita honen ondoren interesgarriena Siracusako penintsula txikia ezagutzera joatea da: Ortigia. 25 bat minutu ibili ginen parke arkeologikotik Siracusa eta Ortigia lotzen duen zubia zeharkatu arte.

➡️ORTIGIAKO PENINTSULA
Penintsula txiki honetarako bisitak egun erdi pasa hartu zigun, zeren Siracusa, Val di Noton furgoneta kanperrean edo autokarabanan egindako ibilbide honetako hiri barroko ia guztiak bezala, bere plazatxoak eta kaletxo ezkutuak zeharkatzen paseo eder batean gozatzen da.
Piazza del Duomo plaza bakar batean kontzentratutako monumentaltasuna da. Kokatu zaitez erdian eta bira egin zure gainean ikusteko: duomoa edo katedrala (4€), palazzo municipale edo udaletxea, palazzo Beneventano del Bosco eta palazzo Vermexio, bai eta Chiesa Santa Lucía ere. Eseri gero bere terraza bizietako batean eta eskatu birra Stretto bat. Merezi duzu.

Gure paseoak kale xarmagarrietan barrena Aretusaren Giardinora garamatza, mitoz bildutako bitxikeria bat. Itsasoaren ondoan gaude, baina lorategi hauetan ur gezaz darion iturri natural bat dago, non papiro-landareak hazten diren. Lekuak igortzen duen mistizismo-haloari amodio-kondaira bat gehitu behar zaio, Aretusa ninfaren eta Alfeo ibaiaren Jainkoaren artean gertatzen dena.

🧞‍♀️🧜‍♂️Kondairak dioenaren arabera…

Aretusa ninfa Ortigiara ihes egin zuen eta Artemisak lagundu zion eta iturri bihurtu zuen Alfeo ehiztariaren, Ozeano jainkoaren semearen, maitasun-jazarpenetik ihes egiteko. Baina Alfeo Peloponesoko ibai bihurtu zen, bere urak lurpean barneratu ziren eta bidaiatu zuten bere maitearen, Aretusaren, uren ondoan isurtzeko, Ortigiako iturrian. Hala geratu zen ninfa betikotasun osorako harrapatuta.

Gure ibilbidearekin jarraitzen dugu Lungomare (itsas pasealekua) jarraituz Castello Maniaceraino iristeko, Federiko II.ak gotorleku bizantziar zahar baten gainean eraiki zuen gaztelu bat. Gaztelua bisitari itxita dago eta Giudeccako Labirintoan barneratzen gara, izenak adierazten duen bezala juduteria zahar bat zeharkatzen duen benetako labirinto bat. Hiriko lekurik xarmagarrienetako bat da, edo hala iruditu zitzaigun guri behintzat. Eraikin dekadentez inguratutako kaletxo estuak landare-masez apainduta daude, bere txoko askori ukitu oihantiarra emanez. Zerbait harrigarria izan zen kaletxo hauen barruan Ortigiako penintsula bisitatzeko gidarekin alokatzen diren Piaggio moto-gurdiekin topatzea. Harritu gintuen beste gauza bat Minerva kafetegian eman ziguten ziria da: bi granizatu eta garagardo batengatik 16€ ordaindu genituen, granite-ek 3€ kostatzen dutenean bakoitza… Arreta, zeren Ortigia oso turistikoa da eta turisten joan-etorria aprobetxatzen duten establezimendu batzuk daude.

Jada itzuleran Maestranza bidetik ibili ginen Arkimedesen iturriraino, Siracusan jaiotako fisikari, ingeniari, asmatzaile eta matematikari greziarrari eskainitako lekua. Gure paseoa Apoloren tenpluaren hondakinetan amaitu genuen (K.a. VI. m.); tira, Apolori eskainiak, zeren historian zehar eraldaketa anitz jasan ditu: eliza bizantziarra, meskita, eliza normandarra… Gaur egun Siziliako tenplu doriko periptero, hau da, zutabez inguratua, zaharrena da.

🍽️ SIRACUSAN JATEA: TAVERNETTA DA PIERO

Gomendatzen dizuegu geldialdi bat egitea Tavernetta da Pieron. Lokal xume bat, ziurrenik lepo beteta aurkituko duzuena, baina non 15 bat minutu itxaron ondoren mahaia lortuko duzuen benetako janari siziliarraz gozatzeko. Ez galdu hiru plater hauek:

🍴 Paccheri al pistacchio: pasta zabal mota bat pistatxo-pestoz estalia.
🍴 Involtino di pesce spada: ezpata-arraina pinazi eta mahaspasa-orez betea. 🍴 Fritto di paranza: arrain-frijitua da, txipiroiak, izkirak, antxoak… barne hartzen dituena.

🔍Siracusatik oso ezaguna den txango bat kilometro batzuk barrualderantz egitea da Riserva Naturale Orientata Cavagrande del Cassibileko putzuetan bainatzeko. Guk ez genuen bisitatu, baina aukera on bat izan liteke ibilbide honetan sartzeko.

🅿️ GAU-IGAROTZEA SPIAGGIA FONTANA BIANCAN (Kontsultatu ibilbideen eta gau-igarotzeen mapa)

Arreta, zeren gau-igarotzea hondartzatik 600 m-ra dagoen hiri-aparkaleku baten gainean egin genuen. Sarbidea estu samarra da autokarabana oso handi batean bidaiatzen baduzue. Oso gau lasaia igaro genuen eta oinez joan ahal izan ginen bainu bat hartzera hurrengo goizean. Fontana Bianca hondartza harri eta hondarrezko hondartza eder bat da ur turkesekin, izugarri gustatu zitzaiguna.

📌 NOTO, BARROKOAREN DISTIRA

Val di Noton furgoneta kanperrean edo autokarabanan egindako ibilbide osoan oinez bisitatzeko hiririk irisgarriena da, erabat laua delako. Onena da furgoneta edo autokarabana lorategi publikoetako zuhaitz hostotsuen azpian aparkatzea eta Porta Reale zeharkatu ondoren bere kale nagusian paseatzea: Corso Vittorio Emanuele.

Noto Siziliako hiri ederrenetako bat da eta eskualde honetako gainerako hiriak bezala ia erabat zaharberrituta dago 1693ko lurrikararen ondoren. Bere arkitektura barroko itzelak momentu batzuetan zinemako dekoratu baten parte sentitzea eragiten digu, zeren kale nagusiaren bi aldeetan eraikin eta eliza harrigarriak bata bestearen atzetik datoz. Guri izugarri gustatu zitzaizkigun bere Cattedrale di San Nicolò eta palazzo Landolina.

📌 RISERVA ORIENTATA FAUNISTICA OASI DI VENDICARI

Beste plan bat egin genezakeen eta ibilbide honekin barrualderantz jarraitu, baina Sizilia 2022ko udan zeharkatzen dugu, azken 50 urteetako udarik beroenetako bat bezala bataiatua. Horregatik “Notoko kostaldea” bisitatzera jo genuen, beroa bere hondartzetan freskatuz baretzeko: Calamosche eta San Lorenzo, biak Riserva Orientata Faunistica Oasi di Vendicarikoak. Bidean, geldialdi bat egiten dugu Villa Romana del Tellaron zoruko mosaiko originalak miresteko. Salbuespenezkoak dira, baina Villa Romana del Casale bisitatzea pentsatua baduzue, salta dezakezue, zeren Casaleren multzoan ikusiko dituzuen mosaikoak bakarrak dira.

Vendicariko natur-erreserbak kostalde basatiko eremu bat hartzen du, Eloroko hondakinak, hiru padura eta hainbat hondar-hondartza barne hartzen dituena. Guk bi hondartza bisitatzea erabaki genuen: Calamosche, erreserbaren iparraldeko atean kokatua, eta San Lorenzo, erreserbaren hegoaldeko atearen ondoan bertan kokatua.

Parkera sartzeko, bere perimetro osoan hesituta, 3,5€/banakako eta 7€/familiako sarrera ordaindu behar da. Irekitzeko eta ixteko ordu bat du eta kontuan hartu behar da 19:30erako parketik irten behar dela, giltzaz ixten delako. Anekdota gisa kontatzen dizuegu gu ez ginela jabetu eta, gure ohitura denez, hondartzatik eguzki-sarreraren ondoren irten ginela. Hondartzaren eta sarrerako etxolaren artean 20 bat minutuko paseoa dago eta iritsi ginenean dena giltzaz eta morroiloz itxita aurkitu genuen eta hesia saltatzea tokatu zitzaigun. Balio dezala, bada, ohartarazpen gisa.

Calamosche hondar fineko hondartza bat da, kostalde-zerrenda batean hertsia eta duna txiki batek babestua. Asko gustatu zitzaigun hondartza bat da bere lasaitasunagatik, masifikatuta ez dagoelako eta, gainera, eguzkitakoak eramatea onartuta dagoelako.

🅿️ GAU-IGAROTZEA SPIAGGIA SAN LORENZON (Kontsultatu ibilbideen eta gau-igarotzeen mapa)

Kilometro batzuk hegoalderantz jotzen dugu kostaldetik San Lorenzora itsasoaren ondoko gune harritsu baten gainean askatasunez gaua igarotzeko, hainbat autokarabana eta furgoneta kanperren konpainian. Metro gutxira dago spiaggia San Lorenzo, hondar fin eta zuriko hondartza bat ur turkesekin. Hondartza hartan Karibean bezala sentitu ginen. Hondartza honen zati bat besterik ez da erabilera librekoa, zeren berehala natur-erreserbaren sarrerako (eta ordainketako) etxola aurkituko dugun; bere hegoaldeko atean gaude.

Hondartza-zatitxo hau, spiaggia San Lorenzo, Sizilia osoko xarmagarrienetako bat iruditu zitzaigun eta emozio hori are gehiago hazi zen ikusi genuenean caretta-caretta dortoken (kareta arruntak) habia-leku dela, desagertzeko bidean dauden animaliak eta Mediterraneoko eremu guztietan babes-neurriak dituztenak. Gure bidaiak instagramen jarraitzen dituzuenok badakizue haietako batekin topatu ginela Turkiako Liziako kostaldean eta bidaiaren momentu hunkigarrienetako bat izan zen.

Pena handiz utzi genuen ur gardenen paradisu txiki hau Marzamemira jotzeko, oso gertu dagoen kostaldeko herri txiki bat, zeinari buruz irakurri genuen bisitatzea merezi zuela.

🅿️ APARKALEKUA ETA GAU-IGAROTZEA MARZAMEMIN (Kontsultatu ibilbideen eta gau-igarotzeen mapa)

Herriaren sarreran belarrezko zelaigune zabal batzuk daude, herri txiki honetaraino iristen den ibilgailu-kopuru handia hartzeko erabiltzen dituztenak. Furgoneta kanperrek eta autokarabanek bisitatzeko aparkatzeko eta gaua igarotzeko aukera dugu. Guk ordu batzuez herria bisitatzeko aparkatzea erabaki genuen, baina gaua igarotzeko ere egokia iruditu zitzaigun, zaintza duelako eta Marzamemitik urrats batera dagoelako.

Marzamemi kostaldeko herri txiki bat iruditu zitzaigun, udan jasotzen duen turista-kopuru handia atsegin izatera emana. Kale dotoreen sare bat da, erdiko plaza batekin non eliza dagoen, interes handirik gabe. Hala ere, bere kale guztiek giro mediterraneo hori dariote, landarez eta koloretako aulkiak dituzten terrazez beteak. Turistarik gehienak itsasoaren ondoko jatetxeek eta beren arrain-festinek erakartzen dituzten arren, guk erreparatu genion non esertzen ziren bertakoak eta friggitoria bat probatzea erabaki genuen.

🍽️ FRIGITTORIA M’APPITITTA

Gomendatzen dizuegu bere mini fritto misto probatzea bi pertsonentzat (25€). Lekuko gazte batzuek gomendatu ziguten; haiek ere berdina eskatu zuten 4rentzat. Arreta, errazioak erraldoiak dira.

Patata-erretilu handi bat zerbitzatzen dute, paranza edo arrain frijituaren nahasketa (izkirak, txipiroiak, antxoak…), crocchette (patata-kroketak) eta panelle (txitxirio-orea frijitua karratu moduan)

🅿️ GAU-IGAROTZEA AGRICAMPEGGIO AGRIMACCARIN (Kontsultatu ibilbideen eta gau-igarotzeen mapa)

Gertu dagoen agricampeggio Agrimaccarin igaro genuen gaua, leku ezin hobea erlaxatzeko egun bat igarotzeko eta autokarabanaren zerbitzu guztiak egiteko: urak hustu, bete… Kanpin txiki bat barne hartzen duen nekazaritza-turismo bat da. Beren ardoa ekoizten eta beren baratzea lantzen duten familia-finka honek, egiaz, kanpin baten erosotasun guztiak ditu (50€/gaua)

➡ Itzaleko lursailak 8 autokarabanentzat elektrizitatearekin eta urarekin.

➡ Harraska-postuak, komunak eta dutxak.

➡ Garbigailu-zerbitzua (5€)

➡ Igerileku- eta erlax-gunea jatetxe-zerbitzuarekin eta baratzeko produktuen salmentarekin.

👁 Agricampeggio Agrimaccarin asko gozatu genuen bere igerilekuaz eta gure barazkiak zuzenean baratzetik eskatu ahal izan genituen afaria prestatzeko. Agricamping honen irudi batzuk ikusteko gogoa baduzue, gure instagramen aurkituko dituzue.

📌 MODICA, TXOKOLATEAREN HIRIA EGUZKIA SARTZEAN

Modicara ilunabarrean iritsi ginen eta hiri barroko hau oinez bisitatzea erabaki genuen paseo batean gaua arte. Hiriaren beheko aldean aparkatu genuen eta kaletxo estu eta aldapatsuen artean 30 minutuz ibili ginen Belvedere San Benedettoraino iritsi arte, zeinetik hiriaren bistarik onenetako bat ikusten den. Eguzki-sarreraz gozatu genuen eta Modicako argi guztiak izartxo txikiak bezala pizten ikusteaz. Momentu magiko eta atsegina izan zen, orduan egun hartako tenperaturak jaisten hasten baitziren.

Aldapan behera itzuli ginen bere kaletxo labirintikoen artean kale nagusira iritsi arte, Corso Umberto, non plan bikaina izango zen Modicako txokolate ospetsuaren dastaketa bat egitea Antica Dolceria Bonajutoan, baina egun honen amaiera ezin hobea terraza batean esertzea eta birra Stretto bat hartzea izan zen.

🅿️ APARKALEKUA MODICAN (Kontsultatu ibilbideen eta gau-igarotzeen mapa)

📌 RAGUSA

Ragusa bisitatu aurretik jakin beharra dago bitan banatutako hiri handi bat dela: Ragusa Superiore eta Ragusa Ibla; azken hau da erdigune historikoa eta bisitatzeko interesgarriena.

🅿️APARKALEKUA ETA GAU-IGAROTZEA RAGUSAN, gune modernoa (ikus gau-igarotzeen mapa)

Gune modernoko aparkaleku doako batean gaua igaro ondoren, Ragusa Ibla bisitatzera prestatzen gara, non interes guztiko monumentuak kontzentratzen diren. Erdigunera iristeko 500 bat metro ibili ginen autobus-geltokiraino, non 33 zk. autobusa hartu genuen (1,50€/joan-etorria).
Ragusa Ibla bisitatzeko gure plana oso erraza izan zen: trenino Baroccon igotzea, piazza del Duomotik abiatzen dena, eta geldialdi bakoitzean gidariaren azalpenez eta gure aurretik pasatzen ziren monumentu bikainez gozatzea. Haietako batzuek, hala nola Giardino Ibleo, atari gotiko katalana eta Corso XXV, bisita berri bat oinez eta arretaz mirestea merezi dute.

Zer bisitatu genuen trenino Baroccorekin?

➡️ Piazza del Duomo
➡️ Giardino Ibleo
➡️ Atari gotiko katalana, Chiesa di San Giorgio Vecchio zaharraren hondarra. Tinpanoan erliebe baxuan San Jurgi higatu bat irudikatuta dago herensugea hiltzen.
➡️ Chiesa del Purgatorio, 1693ko lurrikaratik bizirik atera ziren gutxietako bat.
➡️ Chiesa di Santa Maria delle Scale (XV. m.) bista harrigarriekin. ➡️ Corso XXV Aprile: Jauregi bikainez jositako kale bat.

🍽️ RAGUSA IBLAN JATEA: “U SARACINU”

U Saracinu jatetxea gomendatzen dizuegu, Piazza del Duomon kokatua, non oso ongi jan genuen prezio onean. Bere plater batzuk gomendatzen dizuegu:

🍴 Antipasti Siciliano: olibak, tomate lehorra, alberjinia eta kuiatxoa txingarretan, perretxikoak eta tipula…
🍴 Grigliata di pesce: txingarretako arrain-erretilu bat.
🍴 Involtino di bucatini alla sarde (gehien gustatu zitzaiguna): sardinak alberjinian bilduta bucatini pastarekin.
🍕 Pizzak zerbitzatzen dituzte gauez (6€-tik aurrera). Guk pizzak ez genituen probatu.

📌 PALAZZOLO ACREIDE, VAL DI NOTOKO SEKRETU HOBEREN GORDEA

Palazzolo Acreide ibilbide honetan sartzea erabaki genuen bere edertasun barrokoari buruz eta haraino hurbiltzen diren turista gutxiei buruz irakurri ondoren. Palazzolo Acreide herri txiki bat da, non ilunabarrean paseo atsegin batez gozatu genuen. Corso Umbertoren bi aldeetan kokatutako bere eraikin barrokoak miretsi genituen, lekuan ia intrusoak izanik, eta Piazza del Popolo jendetsuan amaitu genuen, non birra bat hartzera eseri ginen bertakoekin.

Herritik oso gertu dago Akrai aztarnategi arkeologikoa, greziarrek eraiki eta erromatarrek berritu zuten antzoki baten hondakinekin. Guk ez genuen ikusi, baina interesgarria dirudi.

📌 CALTAGIRONE ETA BERE ZERAMIKAZKO ESKAILERA

 

Caltagirone Siziliako barrualdeko herri txiki bat da, non gure furgoneta kanperrarekin gaua igaro genuen Sizilian aurkitu genituen autokarabana-eremu publiko gutxietako batean. Hustubidea eta ura kargatzeko iturri bat ditu, baina herriko jendea furgonetekin joaten denez dozenaka garrafa betetzera, egunean litro batzuk besterik ez ematen ditu eta ziurtatzen dizuegu goizeko 9etarako jada agortuta daudela. No comment.

🅿️APARKALEKUA ETA GAU-IGAROTZEA CALTAGIRONEKO AK EREMU PUBLIKOAN (ikus gau-igarotzeen mapa)

AK eremuko aparkalekutik Corso Vittorio Emanueletik jo genuen udaletxearen plazara iritsi arte, non alde batek Caltagironeko eskailera handira irekitzen duen. Zer du berezia?
Santa Maria del Monteren eskailera ospetsuak 142 maila ditu, erabat desberdinak diren zeramika-diseinuekin, Siziliako historiaren eta kulturaren eszenak irudikatzen dituztenak, motibo folklorikoak greka polikromatuekin nahastuz. XVII. mendean eraiki zuten hiriaren goiko aldea (hirigune historikoa) behekoarekin lotzeko eta 1956an eskuz egindako zeramika-piezekin estali zuten.
Eskailera hau igotzea zeramika bakoitzari erreparatuz, bere koloreei… Eta noizean behin bira egitea 50 bat metroko desnibeleko igoera honek ematen digun perspektiba ikusteko zoragarria da, zeren gure aurrean Caltagironeko kupulak agertzen joango dira.
Igoeran Zeramikaren Museoaren aurretik pasatuko gara eta eskaileraren gailurrera iristean borboitar kartzela zahar batekin eta Chiesa  Santa Maria del Monterekin topatuko gara, barrualde zuri-urdinez pintatua eta “mairuaren buruaren kondaira” kontatzen diguten freskoekin.

Caltagirone beste herri siziliar autentiko bat iruditu zitzaigun, oso izaera markatuarekin eta apaingarri gutxi eta xarma propio asko duena. Zalantzarik gabe merezi du haraino furgoneta kanperrarekin iristea Val di Notoko hiri handiak atzean utzi ondoren.

📌 VILLA ROMANA DEL CASALE: GIZATERIAREN ONDARE DIREN MOSAIKOAK

Val di Noton furgoneta kanperrean egindako ibilbide honetako gure azken geldialdiak Piazza Armerinatik 5 km-ra garamatza, historiaren eta artearen maitaleentzat helmuga ezinbestekora: Villa Romana del Casale.

Unescok Munduko Ondare izendatutako villa erromatar bikain honen mosaikoak antzinaroko mosaiko erromatar hoberen kontserbatuak dira, dirudienez, uholde handi baten ondoren sortu zen lohi-geruza bati esker.

Villa Romana del Casaleko aztarnategia itzela da. Hegal baten gainean elkarren artean komunikatutako eta sinestezin ongi kontserbatutako 4 eraikineko konplexu bat erakusten digu, beharbada antzinako villa erromatarren egitura eta antolaketa hoberen apreziatzeko lekuetako bat izanik. Gainera, bere 3.535 m2 mosaikok, Afrikan garatzen diren ehiza-eszenak, epaiketa mitologikoak edo Joko Olinpikoetarako entrenatzen ari diren emakumeak irudikatuz, zerbait bakarra dira. Bereziki gustatu zitzaizkigun zatiak termak, peristiloa eta ehiza handiaren eta 10 neskato entrenatzen ari direnen mosaikoak izan ziren. Zalantzarik gabe, Val di Noton furgoneta kanperrean egindako ibilbide honen amaierari brotxe ezin hobea jarri zion zoragarria.

❇ VAL DI NOTOTIK FURGONETAN GEHIEN GUSTATU ZAIGUNA – Gure iritzia

Ez dago historia eta arte dosi on bat hondartza ikusgarriekin eta ondare-lekuekin konbinatzen duen ibilbide bat bezalakorik, aurkeztu berri dizuegun hau bezala. Notoko hirian Corso Vittorio Emanuelen zehar ibiliz norbera tipi-tipi eta are hutsala sentitu daiteke eraikin barrokoen hedapen itzelaren aurrean; aitzitik, Modicako begiratokietara iristea eta hiri osoa menderatuz begiratzea enperadore handi bat bezala sentitzea eragiten dizu. Zalantzarik gabe, “Mirarien Herrialdera egindako bidaia” bat bezala izan da, mirari barrokoen herrialdera. Baina eskualde hau ez dago harriz eta historiaz bakarrik egina; Val di Notok ur turkesazko hondartza bikainak gordetzen ditu. Bere hondartzetan bainu freskagarriekin itzali dugu uda honetako bero agortezina, gero izarren azpian itsasoa entzunez lo egiteko: gure bidaiatzeko moduaren esentziaren parte den sentsazio bat. Pixka bat bidetik kanpo geratzen zen arren, haiek ikustera joatea erabaki genuen (ziur mapan ohartu zaretela). Sarri, leku salbuespenezkoak ibilbidetik kanpo daude, Villa del Casaleko mosaiko erromatarren kasua bezala. Aitortzen dizuet zalantza asko izan nituela bidaian sartzeko orduan; orain badakit hori egin ez izatea akatsa izango zela.

Espero dugu artikulu hau irakurri izanak Val di Noto eskualdean furgoneta kanperrean, autokarabanan, nahi duzuen bezala, bidaia bat inspiratzea. Gure bidaia eta ihesaldiei buruz gehiago jakiteko gogoa baduzue furgoneta kanperrarekin, gure instagram bisitatu dezakezue ⤵