TRAPANI eta ERICE autokarabanan | Siziliako paisaia ederrenak
Sizilian furgoneta kanperrean egiten dugun bosgarren ibilbideak uhartearen mendebaldeko zatia bisitatzera garamatza, paisaia iradokitzaileez, aztarna arkeologiko handiez eta Mediterraneoko hiri eta herri autentikoen xarmaz gozatu genuen eremura. Jarraitu gaitzazu autokarabanan Trapaniko Gatzagetatik Ericeko kale harriztatuetaraino. Paisaia bikainez, historiaz, abenturaz eta gastronomia onenaz betetako ibilbide bat agintzen dizugu. Andiamo!
❇ AUTOKARABANA-IBILBIDEA TRAPANIKO GATZAGETATIK ERICEKO KALEETARA- 4 EGUN
Trapaniko ibilbide hau autokarabanan edo kanperrean sartzea erabakitzen baduzu, gutxienez 4 egun eskaintzea gomendatzen dizugu. Uhartearen hegoaldetik iristean ezinbestekoa da geldialdi bat egitea Trapaniko Gatzagen paisaia fotogenikoez gozatzeko eta Moziako (Motia) aztarna feniziarrak ezagutzeko, gatz-kostaldearen aurrean dagoen San Pantaleon uharte txikian. Gatzagen iparraldean Trapani hiria dago, non, bidaiari askok alboratzen duten arren, guk egun oso bat igarotzea erabaki genuen eta aldi berean dekadentea eta xarmagarria den hiri bat ezagutu genuen. Kanper-ibilbide honen azken geldialdia Ericen egin genuen, bere arkitektura aberatsagatik eta tradizio zaharrengatik nabarmentzen den erdiaroko herria. Jarraitu irakurtzen, ibilbide honek engantxatuko zaitu eta.
❇ SIZILIAKO MAPA INTERAKTIBOA FURGONETA KANPERREAN: IBILBIDEAK ETA GAU IGAROTZEKO TOKIAK
Lortu gure Siziliako bidaia-mapa interaktiboa furgoneta kanperrean, ibilbide guztiekin. Nabigatu leku guztietara klik bakar batekin. Iritsi zure autokarabanarekin gaua igarotzeko lekuetara, aparkatu eta bisitatu erosotasunez gure bidaia-kontakizunean agertzen diren leku guztiak.
❇SALINE DI TRAPANI: RISERVA NATURALE DI STAGNONE
Sizilia uhartearen mendebaldeko aldea zeharkatzen dugu gure furgoneta kanperrean, ur gardenen kostaldea eta historiaz eta aztarna arkeologikoz aberatsak diren lur-zerrendak ezagutzeko, paisaia iradokitzaileak dituen gatzaga aktiboen multzoa ahaztu gabe. Saline di Trapani izenaz ezaguna den kostaldeko zerrendan gaude, Marsala eta Trapani herrien artean. Gatzagek eta Trapaniko antzinako errotek osatzen duten paisaia Siziliako bitxienetako eta ederrenetako bat da, eta argazkigintza gustatzen bazaizu, edozein ordutan gozatzeko lekua da.
Gatzagak bi gune babestu handitan biltzen dira: La Riserva Naturale Saline di Trapani, Trapaniren hegoaldean dagoena; iristear zaudenean ikus ditzakezu Siziliaren hegoaldetik bazatoz. La Riserva Natural di Stagnone, Marsalaren iparraldean dagoena, San Pantaleo uhartea ere biltzen duena, Moziako aztarnategi arkeologikoa hartzen duena.
Guk bigarren erreserba naturala bisitatzea gomendatzen dizuegu, Reserva Naturale di Stagnone, artikulu honetan azaltzen dizueguna.
ZERGATIK BISITATU TRAPANIKO GATZAGAK AUTOKARABANAN
Hasiera-hasieratik Trapaniko Gatzagen paisaia iradokitzaileak liluratu gintuen. Gatz-eremu zabalak egunaren ispilu ziruditen kolore aldakorrekin: egunsentiko purpuratik hasita, eguerdiko zuri distiratsuetatik igaroz, eguzki-sarreraren gorrixkak lortu arte. Oinez, bisita gidatu batean edo ilunabarrean txalupa-paseo eder batean bisita daitezke. Aukeratzen duzun bisita-mota aukeratuta ere, padura osoan zehar kokatutako errota gorri handi eta zaharren bistez gozatu ahal izango duzu. Azkenik, jakin behar duzu oso gertu dagoela San Pantaleo uhartea, Mediterraneoko aztarnategi feniziar zaharrenetako bat gordetzen duena, Mozia, eta ahoa zabalik utzi gintuen kultura feniziarraren museo bat.
NON IGARO GAUA AUTOKARABANAN EDO KANPERREAN TRAPANIKO GATZAGETAN
Guk bezala Trapaniko Gatzagetara autokarabanan edo kanperrean bidaiatzea erabakitzen baduzu, jakin behar duzu ez dela erraza gatzagen eremu berean lo egiteko aparkalekua aurkitzea; baina guk itsasoaren ondoan oso lasai zegoen bazterbide bat aurkitu genuen eta autokarabanazale italiar batzuekin partekatu genuen. (Kontsultatu gure bidaia-mapa interaktiboa)
NOLA BISITATU/ZER IKUSI TRAPANIKO GATZAGETAN AUTOKARABANAN EDO KANPERREAN
Gutxienez bi egun igarotzea gomendatzen dizuegu gatzagez, aztarna arkeologikoz eta Marsala ardoaren upategiz betetako Siziliako eremu hain berezi hau ezagutzen. La Riserva Natural di Stagnone egun batean furgoneta kanperrean edo autokarabanan bisitatzeko gure bidaia-plana kontatzen dizuegu: zer ikusi, galdu ezin dituzun lekuak eta nola ibili denbora ahalik eta gehien aprobetxatzeko. Andiamo!
STAGNONEKO GATZAGAK EGUN BATEAN BISITATZEA
Arreta emango dizuen lehen gauza gatzagak beraiek dira, Trapani eta Pacecoko Gatzagen Erreserba Naturala. Gatzaga multzo bat da, eta zatirik handiena jabetza pribatua da; oraindik ere teknika tradizionalekin gatza erauzteko lan egiten da. Gatz-bilketa uda betean izaten da, uztailetik irailera; horregatik, zortea izan genuen gatza biltzeko jarduera ikusteko, gatzaren “lanketa” metodo tradizionalekin aktibo jarraitzen duen gatzagetan. Eguzkipean distiratzen duten ur-partzela txikiak eta gatz zuriaren mendi eta mendiak pilatuta, atzeko planoan errota gorri handiekin. Trapaniko errotak Europako antzinako arkitektura industrial ederrenen hamarren artean daude.
Trapaniko gatzagak ontzi-tour batean bisitatzeko aukera dago eguerdian edo ilunabarrean, baina guk gatzagen perimetroa goiz osoan zehar zeharkatu genuen oinez eta modu librean. Paisaiaren argazkiak ateratzen jardun genuen: gatza, errotak eta urrutian Egadi uharteak argazkigintzaz gozatzeko markorik ezin hobea dira. Ibilbide gidatua egitea nahiago baduzu, hurrengo estekan erreserbatzea gomendatzen dizugu.
Trapaniko gatzagen inguruan hainbat aparkaleku daude, aparkatzeko, paseatzera ateratzeko eta gatzagez hemen eta han gozatzeko erabil ditzakezunak.
MOZIAKO AZTARNATEGIA BISITATZEA
K.a. VIII. mendearen inguruan, feniziarrek mendeetan oparo izan zen hiri bat eraiki zuten, Sirakusako tirano Dionisio I.ak suntsitu zuen arte. Hau da Mozia, Siziliako bitxi feniziarra, eta Mediterraneo osokoa.
Trapaniko gatzagen aurrean bertan Moziako antzinako kolonia feniziarra eta Mediterraneoko aztarnategi feniziar garrantzitsuenetako bat (K.a. VIII. m.) zeudela jakin genuenean, ez genuen zalantzarik izan bisita bat planifikatzeko. Saline Ettore e Infersara jo genuen, non San Pantaleo uharteraino abiatzen den txalupako txartelak erosten baitira, Moziako aztarnategia eta aztarna feniziarren museoa bisitatzeko. Kontuz! Uharteraino eramaten zaituen txalupak 10€ balio du pertsonako eta, uhartea Whitaker Fundazioaren jabetza pribatua denez, lehorreratzean beste 9€ ordaintzen dira, aztarnategiaren eta museoaren bisita barne. Prest Mediterraneoan dagoen aztarnategi feniziar hobekien kontserbatua ikusteko?
Uharterako sarbidea ordaintzean, uhartearen plano bat ematen dizute, oinez eta libreki bisita ditzakezun aztarnategiko puntuen informazio labur batekin. Guk aztarnategia bisitatzea, bainu bat hartzea eta Whitaker Fundazioaren museoa bisitatzea aukeratu genuen, ordena horretan.
Joseph Whitakerrek, Marsala ardoarekin merkataritzan ziharduen noble ingeles batek, uhartea aurkitu eta erosi zuen XX. mende hasieran. Bertan villa bat eraiki zuen eta gaur egun Whitaker fundazioaren museoan ikus daitezkeen aztarna eta pieza feniziarrak induskatzen eta biltzen jardun zuen. Uharteak hartzen duen aztarnategia ez zitzaigun ikusgarria iruditu, baina pieza feniziarren museoa benetan zoragarria da, eta horrek egin zuen bisitak benetan merezi izatea.
MARSALA ARDOA EROSTEA ‘CANTINA’ BATEAN
Marsalatik oso gertu gaude, 1969tik existitzen den ardoen jatorri-deitura kontrolatuari izena ematen dion hiri siziliarra. Ardo fruitutsu eta gozo mota bat da, aperitiboekin, postreekin, gaztarekin eta pastelekin primeran doana. Edozein supermerkatu siziliarretan aurki genezakeen ardoa. Hala ere, ezin genuen aukera galdu cantina batera jotzeko —ardo-kooperatiba eta upategi bat—, inguruko ardo-botilatxo batzuk erosteko. Erreferentziarik ez genuenez, gurekin aparkaleku berean lo egiten zuen bikote italiarraren gomendioei jarraitu genien. Haiek Cantine Birgi gomendatu ziguten, non ardo mota desberdinak (Grillo, Zibibbo…) erosi ahal baitira granelean, nahiko merke eta kalitate onekoak, furgonetarako mahai-ardoa izateko.
EGUZKI-SARRERA BEGIESTEA SALINAS GENNAN
Ez dugu imajinatzen Trapaniko gatzagetara furgoneta kanperrean egindako bisitari agur esateko modurik hoberik, arratsalde bat Genna gatzagen aurrean eserita igarotzea eta eguzki-sarrera ikusgarri batez gozatzea baino, Siziliako mahats zaharrenarekin egindako Zibibbo ardo zuriaren kopa bikain batekin, eta bidaia honen alde topa egitea. (Mahaia erreserbatzea gomendatzen dizuegu, gatzagen eta Egadi uharteen bista onenak izateko).
❇TRAPANIKO ALTXORRAK
Trapani Siziliako hiri eta probintzia-hiriburu mendebaldekoena da, eta Palermo bezain handiosoa, Sirakusa bezain dotorea edo Catania bezain zalapartatsua ez bada ere, guk txoko ederrez betetako erdigune historiko oinezkoa duen hiri bat aurkitu genuen, nolabait dekadentea baina aldi berean autentikoa den hiri bat. Zalantzarik gabe merezi du Trapaniko ibilbide honetan furgoneta kanperrean geldialdi bat egitea eta egun bat gozatzea Siziliako benetako esentzian murgilduta.
Gure bidaia-mapa kontsultatzea gomendatzen dizuegu Trapanin aparkatzeko erabili genuen aparkalekua ikusteko. Ordainpeko aparkalekuak dituen zabaldi handi bat, erdigune historikotik nahiko gertu zegoena oinez iristeko.
ZER IKUSI TRAPANIN AUTOKARABANAN EDO KANPERREAN
Aipatu dugun bezala, Trapaniko erdigune historikoa oso lasaia eta erabat oinezkoa da; beraz, ezin hobea da gutxienez jardunaldi erdian oinez zeharkatzeko. Corso Vittorio Emanueletik hasten gara, non Palazzo Senatorio eta San Lorenzoren Katedrala nabarmentzen baitira. Oso gertu, Chiesa del Purgatorion, Kristoren Nekaldiaren eszenak irudikatzen dituzten tamaina handiko egurrezko irudien bilduma bitxi bat aurkitzen dugu. Pazientziaz itxaroten dute Trapaniko kaleetan barrena eramango dituzten Aste Santuko eguna.
Jateko Trattoria del Corso jatetxea gomendatzen dizuegu, oharkabean pasatzen den lokal apala, baina non plater siziliar oso goxoez gozatu baikenuen prezio onean.
Busiate: Kizkur luze baten forma duen pasta mota, alla Trapanese saltsarekin lagunduta.
Couscous de pece: arrain eta itsaskiarekin lagundutako couscousa, mahaian salda gehitzen zaiona.
Polpette di sarde: sardina goxo-goxoak tomate-saltsa espeziatuarekin.
Bazkaria etxeko ardoarekin lagundu genuen (10/l) eta postrerako cannolo goxo bat. Non aurkitu genuen? Corso Italia 51ean.
Arratsaldean gure paseoarekin jarraitu genuen eta Mura di Tramontanaraino hurbildu ginen, itsasora eta Trapaniko hiri-hondartzetara begira dagoen itsas pasealeku handi bat. Bere mendebaldeko zatitik hiriaren bista ederrak lortzen dira, hondartza aurreko planoan, etxeen horma eta San Lorenzoren katedralaren kupula paisaia menderatzen. Arratsaldean eguzkia jotzen du eta argazkirik onenak atera daitezke. Mura di Tramontana zeharkatzea haizea aurpegian, hondartza koloretako eguzkitakoz betea ikustea, gozamena da.
Azkenik, Trapani utzi aurretik, galdu ezin dituzun leku horietako beste bati buruz kontatu nahi dizuegu. Guk ez dugu askaririk gabe amaitzen den paseorik; beraz, Colicchiaren mahaian eseri ginen, 1885etik artisau-gozotegia, non Sizilian furgoneta kanperrean egindako gure bidaian probatu ditugun granizatu artisau goxoenetako bat hartu baikenuen. Granite-ez (granizatuez) gain, bere Cassata siziliar bikaina eta bere aranci barietatea probatzea ere gomendatzen dizuegu. Non dago? Vía delle Arti 6an.
❇ERICE, SIZILIA IPARRALDEKO BITXI ERDIAROKOA
Trapanitik oso gertu, galdu ezin duzun bisitetako bat Ericeko hiri erdiarokoa da. Harkaitz batean igota eta furgoneta kanperrean edo autokarabanan sarbide zaila duena, kale harriztatuetan barrena paseo bat eta Sizilia iparraldeko bista onenak eskaintzen dizkigu. Ericen zeramika siziliarra aurkitzeaz gain, ‘frazzate‘ izenaz ezagunak diren alfonbra ezagunak ere eros ditzakezu; forma geometriko koloretsuko pieza hauek emakumeen irudimenaren eta ehungailu tradizionaletako gaitasunaren emaitza dira. Belaunaldiz belaunaldi transmititu den ezagutza zaharra.
Ericen bertan aparkatzea misio ezinezkoa da, oso aparkaleku gutxi daudelako eta orduko prezioa izugarri igotzen delako. Hala ere, Trapanin aparkatzeko eta funikular bat hartzeko (9€) aukera dago, Ericeko Funivia , Ericeko herrira bertara eramaten gaituena (Kontsultatu gure bidaia-mapa interaktiboa) . Behin han, erdiaroko herri txiki hau esploratzea gomendatzen dizuegu, arreta berezia jarriz Ericeko Duomo edo chiesa Madreri (XIV. m.), dorre normandiarrei eta Venere gazteluari. Azken horretatik Siziliako kostaldearen bista izugarriez gozatuko duzu.
Ericeko gozotegiak Sizilia osoan ospetsuak dira eta guk geuk egiaztatu nahi izan genuen. Atsedenaldi bat eta bigarren gosaria egitea gomendatzen dizuegu Pasticceria Grammatico Marian. Maria Grammatico erakunde hutsa da Sizilian gozoak egiteari dagokionez. Maria Grammaticoren jakintza onari esker, gaur egun oraindik egiten diren pastel, almendra-pastel eta espezialitate tradizionalen errezeta siziliar zahar sorta zabal bat dokumentatu da.
Guk atsedenaldi gozo bat egin genuen eta ricottaz betetako cannolo bat, cassata siziliar bat eta cassatelle bat (ricottaz betetako bonba mota bat) gozatu genituen.
Ikusten duzun bezala, Trapaniko Gatzagetatik Ericeraino mila eta bat txoko zeharka daitezke furgoneta kanperrean, autokarabanan edo autoz. Siziliako gure bidaiak aurrera jarraitzen du, gero eta maiteminduago Mediterraneoko uharte honekin. Jarraitzen gaituzu bidaia honen azken geldialdian? Iparralderantz jotzen dugu Cefalúko hondartzetatik Palermoko kaleetara doan ibilbide bat egiteko.
❇ SIZILIAN FURGONETA KANPERREAN EGITEKO IBILBIDE GEHIAGO
Trapani eta Ericeko autokarabana-ibilbide honetaz gain, Sizilian furgoneta kanperrean egindako gure ibilbide guztiak ezagutu nahi badituzu, egin klik hurrengo estekan eta jarraitu bidaiatzen.
