Debabarrena Gipuzkoako eskualde mendebaldarrena da, nahiz eta bi udalerri bizkaitar ere badituen. Gainera, Deba ibaiak zeharkatzen du. Imajinatzen duzu? Gure eskumenean ibaia, mendia eta itsasoa. Konbinazio honek egiten du leku aproposa izatea aire zabaleko jarduerak egiteko eta baita gure kostaldetik eta gure bailaretatik datozen produktuetan oinarritutako benetako kapritxo gastronomikoez gozatzeko ere.

Bidaia-jardunaldi batean abiatzen gara turismo aktiboaz eta gastronomiaz gozatzera eskualde eder honen txokoak zeharkatuz. Uren gainean ibiliko gara bere kostaldean eta bere bailaretan trostan joango gara eta, tarteka, Debabarrenako sukalderik onenak deskubrituko ditugu. Abentura eta gastronomiaz beteriko jardunaldi bat bizitzera laguntzen gaituzu?

Badakizu non dago Debabarrena?

✴️ Gure abentura eta gastronomia jardunaldia Debabarrenan

🔅 Paddle surfa Yako Surf Eskolarekin

Gure abentura-jardunaldia Debako kostaldeko herrian hasten dugu. Santiago hondartza zoragarriak eszenatoki gisa balio digu paddle surfeko ariketak lehorrean egiteko. Unaik, Yako Surf Eskolakoak , arraun-teknikak azaltzen dizkigu, eta garrantzitsuena, taularen gainean uretara erori gabe zutik jartzeko urratsak.

Metro gutxira, Deba ibaiak, Mutriku herri auzokidearekin muga egiten duenak, zain gaitu lehen aldiz paddle surf taula batera igotzeko. Uretara, ahateak! batek baino gehiagok egin zuen erorketa eta barreak ziurtatuta zeuden.

Egia da sinplea zela suposatzen nuen jarduera bat dela, baina taularen gainean mantentzea, argazkiak egitea eta jarrera ez galtzea lan zaila izan zen. Eta niri erronkak izugarri gustatzen zaizkidanez, Yako Surf Eskolarekin errepikatzeko gogoz nago. Paddlea, surfa edo tokatzen dena.

Santiago hondartzatik ibilaldian joan ahal izango ginen ondoko Lapari hondartzara eta Flysch Beltzaren sekretuak deskubritu, Euskal Kostaldeko Geoparkeko ezezagunena. Edo Debako alde historikorantz joan ahal izango ginen Euskadiko monumentu ertaroko garrantzitsuenetako bat kontenplatzeko: Andra Mari eliza- Debako Santa Maria, gotikoaren benetako bitxia. Hala ere, jada beste leku batean geunden zain eta barreen, gatzaren eta harearen artean abiatu ginen.

🔅 Salegi jatetxea: etxean bezala

Kostaldea atzean uzten dugu Itziarko auzo independentean barneratzeko, non Salegi jatetxean jatea sukaldaritza tradizionalaren eta berritzailearen arteko bidaia bihurtzen den. 130 urte dira jatetxe honek bere ateak zabaldu zituenetik eta gaur egun Altzibar familiaren 5. belaunaldiak jarraitzen du negozioaren buru. Esan dezakegu Salegin beren filosofiaren benetako erakustaldia egin zutela, izan ere, bi ordu batez, etxean bezala sentitu ginen.

Plateren desfileak berritasunaren eta tradizio gastronomikoaren nahasketa orekatua eskaini zigun:

➡️Salmorejoa falafelarekin: azkenaldian oso modan dago falafelez lagundutako platerak topatzea eta esan behar dut izugarri gustatzen zaidala nola konbinatzen duen egiptoarrek hainbesteko ahaleginez beretzat erreibindikatzen duten plater honek.

➡️Basatxerri-gyoza (txerri autoktonoaren haragia) : ez naiz japoniar enpanadillen oso zalea, baina onartzen dut basatxerriz beteta gauza erabat aldatzen dela.

➡️Hegaluze-kroketak piparrarekin (piper frijitua) hegaluze-solomo marinatuaren eta amuarrain-arrabaren estalduraz. Sarrerako platerik harrigarriena, gozoena eta batez ere koloretsuena izan zen. Uste dut mahaikide guztiok lehenik begiekin jan genuela.

➡️Itsas zapo-solomoa saltsa berdean txirlekin : sukaldaritza tradizionalaren benetako maitalea izanik plater honek erabat konkistatu ninduen.

➡️ Txokolatezko browniea mugurdi-izozkiarekin: tandem perfektua izan zen bazkari bikain hau amaitzeko.

Hala ere, janaria ez da Salegi jatetxearen xarma bakarra. Bere jangela zabalak eta erabat lorategitutako inguruak egiten dute edozein ospakizunerako leku aproposa izatea. Apuntatuta geratzen da, ezta?

Ibilaldi bat eman izango genuen Itziarren barrena, itsasoaren gaineko balkoi pribilegiatu batera begira dauden bere etxeen artean. Edo agian Itziarko amabirjinaren irudia bisitatu izango genuen, Itziarko Andre Marian. Juan Sebastian Elkanok berak bere aurrezkien zati bat eman zion santutegia. Baina ez dago historietarako denborarik, erlojuaren orratzek ez dute atseden hartzen eta gure txoferra atean zain dago.

🔅 Gailur Zaldiketa Eskola: trostan Lasturko bailaran barrena

Gure autobusa U formako bailaran sigi-saga zihoan heinean, bidea gero eta gehiago estutzen zen. Lasturrera iritsi ginen, Debabarrenaren bihotzean kokatutako bailara karstiko bat, eta mendi-ibilietarako aukera kopuru handi bat izateaz gain ingurune landatar inbidiagarria eta eskualdeko paisaia ederrenetako bat ditu. Hura bisitatzeko arrazoi gehiago? Gailur Zaldiketa Eskola, zaldi-eskola non zaldi gainean ibilaldi bat emateko aurkeztu ginen, nahiz eta orain kontatuko dizuedan bezala hori baino askoz gehiago izan zen.

Izadi eta biok, Lasturko magal oparoetan barrena ibilaldia egiteko esleitu zidaten behorra nire erdia izan zen ibilbide osoan zehar. Hemen da non ikasten den zein garrantzitsua den konektatzea taldean lan egiteaz denean.

Hasiera batean, zeharka begiratu genion elkarri, baina berehala ongi konpondu ginen. Martxan zehar, bata bestea baino burugogorragoak ginen: Izadik bidean zehar aurkezten ziren belar lurrintsu guztiak jatera gelditu nahi zuen, eta nik jarraitzeko tiratzen nion. azkenean, berak eta nik bakarrik ulertu genuen adostasun batera iritsi ginen, kode sekretu bat bezala.

Izugarri gozatu nuen jarduera honetaz, nahiz eta aurreratzen dizuet zaldiak nortasun handiko animaliak direla eta lehen minututik erakutsi behar zaiela nor agintzen duen hemen, bestela galduta zaudete.

Bazenekiten Gailur Zaldiketa Eskolak hipoterapia-saioak ere eskaintzen dituela? Zalantzarik gabe zaldiek pertsona bakoitzaren onena ateratzen dute.

🔅 Mutriku: arrantza-hiri baten xarma

Arratsaldeko azken orduak aprobetxatzen ditugu Mutrikuko kale aldapatsuetan ibiltzeko, itsasgizon handien eta balea-ehiztarien hiria. Gure ibilian, antzinako jauregiak eta etxe jauntxoak miresten ditugu, guztiak Mutrikuko alde historikoaren parte, 1995etik Monumentu Multzoa. Bazenekien haien artean Arrietakua Jauregia barrutik bisita daitekeela? Luxu oso bat XVIII. mendeko jauregi bikain bat zeharkatzea, inor gutxiago eta inor gehiago, Cosme Damian Churruca almirantearena izan zena.

Portuaren gaineko bere antzinako atalaiara begiratzen dugu, baleazaleen eta Ternuarako (Kanada) bidaia epikoen antzinako historiak irakurtzen ditugun bitartean. Gaur egun jada ez dira baleak ehizatzen, baina Mutrikuk bere itsas jatorria gordetzen du. Horren erakusgarri da “Atun Errea”ren lehen edizioa, Mutrikuk egun hartan portuko gunean hartzen zuen ekitaldia. Han hegaluze erre-pintxo bat dastatu eta bertako ekoizleen postuak bisitatu ahal izan genituen, hala nola La Mutrikuarra. Bere produktuak izugarri gustatzen zaizkit eta ziurta dezaket maiz iristen direla nire erosketa-saskian.

Arratsaldea are beroagoa bihurtzen da eta Mutrikuko igerileku naturalen, mareei esker betetzen diren tamaina olinpikoko bi igerileku naturalen, iskanbilak inbidia ematen digu. Ez badituzue ezagutzen, jada berandu zabiltzate, hiri honen xarma handietako bat dira eta plan izugarria familian joateko.

🔅 Belaustegi baserria: bidaia denboran

Azkenik, gauak kostaldetik barnealdera eramaten gaitu berriro, izan ere Elgoibarren, Morkaiko mendiaren magalean XVI. mendeko baserri bat zain dugu: Belaustegi baserria. Baserri honetan badirudi denbora gelditu egin dela. Bere barrualdeak liluratzen gaitu, epela eta goxoa, non zaharberritze atsegin bat igartzen den euskal baserriaren esentzia guztia gorde izateagatik: sukalde ekonomikoak, antzinako arasak eta aparadoreak harrizko horma lodien eta egurrezko habe ikusgarrien babesean denboran bidaiatzera eramaten gaituzte.

Mahaira!

Josu Mugerzak, Belaustegi baserriko chefak, bere mahaian dastatu ditzakegun kapritxo horien guztien dastatze-menu bat prestatu zigun:

➡️ Patagoniako txirla-handien entsalada Jerezko binagretarekin.

➡️ Ahuntz-gazta gratinatua oliba-olioarekin, eztiarekin, sesamoarekin eta fruitu lehorrekin.

➡️ Olagarroa parrilan eztiaren eta La Verako pimentoiaren gozo-garratzarekin.

➡️ Kanguru-medailoiak beren gelditura eta Pedro Ximénez saltsarekin.

➡️ Etxeko postreen dastaketa.

Hasieratik amaierara harritu gintuen menua izan zen, ohikoak ez diren produktuekin, nolabait berezia eta kontu handiz prestatuta. Bost kontinenteetan barrena benetako bidaia gastronomiko bat irudikatzea amaitu zuen afari bat …Ez dut postrea ahazten, baliteke inoiz probatu dudan tiramisu goxoenetako bat zerbitzatzea.

“Strepitoso!”

Guk hemen amaitzen dugu gure bidaia-jardunaldia, baina autokarabanarekin bisitatzen bagaituzu eta asteburu oso bat pasatu nahi baduzu, Itxaspe Kanpinan gaua egitea gomendatzen dizut. Bere kokapena Euskal Kostaldeko ikusgarrienetako bat da eta bista aparteko igerileku bat du.

Zure ibilgailu propioaren barruan bidaiari independentea bazara, gelditzera eta esploratzen jarraitzera gonbidatzen zaitut. Ziur Debabarrenako landa-ostatuen eskaintzan leku atsegin bat topatuko duzula.

Debabarrena luze eta zabal egindako bidaia-jardunaldi hau posible izan zen Debabarrena Turismoak eskualdea, bere eskaintza gastronomikoa eta turismo aktiboa ezagutzera emateko egindako gonbidapenari esker. Eskerrik asko, plazer bat izan zen.