EGEOKO KOSTALDEA FURGONETAN, TURKIA EZEZAGUNA

Hau Egeo itsasoko kostaldean kanper furgonetan, edo, nahiago baduzu, autokarabanan egindako bidaia bat da, Turkiako helmugarik ezezagunenetako batzuetan barrena. Turkiako txokorik urrunenetara eraman gintuen bidaia baten benetako kontakizuna.

EGEOKO KOSTALDEA FURGONETAN EDO AUTOKARABANAN, BENETAKO 10 HELMUGATAN BARRENA

Ibilbide honetan, Éfesoko aztarnategia eta bertako Celso Liburutegi ospetsua ezinbesteko bisita dira. Hala ere, kostaldean barrena abiatuko gara gure furgonetarekin Turkiako lekurik ederrenetara eta ezezagunenetara iristeko: Bodrum penintsula zalapartatsua eta Datça penintsula urruna. Untxien uhartera oinez zeharkatuko dugu; Azmak ibaiko ur izoztuetan bainatuko gara, eta, azkenik, greziarrek sortutako Knidos antzinako hirira iritsiko gara. Abentura dugu zain leku horietan guztietan, eta zure autokarabanarekin Turkiara bidaiatzearekin amets eginaraziko dizute. Goazen Turkiako beste zati bat ezagutzera!

🗺EGEOKO KOSTALDEA KANPER FURGONETAN EDO AUTOKARABANAN EZAGUTZEKO MAPA

🐞ÉFESO KANPER FURGONETAN

Éfeso ezagutu ditugun hondakinetako hiririk ederrenetako bat da, eta baita 150 urteko indusketen ondoren gordetzen diren osoenetako bat ere. Hasieran greziar hiria izan zen, eta bertan Cibeles, anatoliarren ama jainkosa, gurtzen zuten. Erromatarren agintepean hartu zuen indarra, Mediterraneoko portu nagusi bihurtzeraino.

➡ZER IKUSI ÉFESON

Ez da oso aztarnategi handia, ibilbideak 3 km inguru baititu, baina urrats bakoitzean gauza zoragarriak aurkituko dituzu. Magalean induskatutako antzoki eder bat, Adrianoren tenplua eta Herkulesen atea ditu. Baina, batez ere, ezin da galdu Celso liburutegi handia, antzinateko hirugarren handiena Alexandriakoaren eta Pérgamokoaren ondoren, pergaminoak tenperatura aldaketetatik eta hezetasunetik babesteko diseinatua. Bisita honetan galdu behar ez ditugun beste elementu batzuk etxe atxikiak dira: oso ondo kontserbatutako zazpi etxe erromatar. Azkenik, ez ahaztu portuko kaleari ere begiratzea, Arcadia bideari.

➡ÉFESO ETA INGURUAK BISITATZEKO AHOLKUAK

Éfesoko bisitaz gozatzeko, aztarnategiko beheko atetik sartzea gomendatzen dizuegu, eta hobe arratsaldeko 18’30ak aldera. Zergatik? Horrela bero handieneko orduak saihesten ditugu, baita gurutzontzietako bidaiari taldeak ere. Egia esan, aztarnategia oso gustura eta jende gutxirekin ikusi ahal izan genuen.

Inguruan egoteko denbora gehiago baduzue, Selçuketik pasatzea gomendatzen dizuegu, Éfesoko museoa bisitatzeko. Bertan etxe atxikietako objektuak ikus daitezke: balantzak, bitxiak, txanponak…

➡NON APARKATU KANPER FURGONETA EDO AUTOKARABANA ÉFESO BISITATZEKO

➡ÉFESON GAUA IGAROTZEA KANPER FURGONETAREKIN

Éfesoko aztarnategitik gertu autokarabanarekin edo kanperrarekin gaua igarotzeko, Derely Camping gomendatzen dizuegu; guk han pasatzea erabaki genuen. Zuhaitz askoko gunea du, itzal dezentearekin, eta, gainera, Pamucak hondartzako gune garbi eta zaindu batera ematen du. Kanpin atsegina iruditu zitzaigun gaua pasatzeko eta hondartzan bertan bainatzeko. Komun eta dutxak oinarrizkoak dira, baina egokiak.

🐞DIDIMA

Dena den, iluntzean Didimara iristea ez zen hain plan txarra izan, lehen pertsonan ikusi ahal izan baikenuen leku lasai hau nola eraldatu eta biziberritzen den eguzkia sartzean. Begi bistakoa da lokalen arteko aldea: batzuk oso esklusiboak eta turismoari zuzenduak; besteak xumeagoak, turkiarrek eta turkiarrentzat irekiak. Guk, bidaiaren une honetan jada turkiar samarrak sentitzen ginenok, afaltzeko leku paregabe bat aurkitu genuen: Didimako merkataritza gunearen aurreko aire zabaleko plaza. Mahaiz betetako plaza bat da, gaueko freskuran esertzeko. Inguruan 4 salmenta postu daude: janaria (pide, gozlema, durum…), edariak, izozkiak eta gozokiak. Berdin dio zer jaten duzun: mahaiak erabil ditzakezu esertzeko, eta saltzaile bakoitzak berea kobratuko dizu. Han turkiar erara afaldu genuen, oso diru gutxiren truke, eta agian Turkiako bidaian probatu genuen dürumik onenetako bat jan genuen.

➡ZER IKUSI DIDIMAN

Baina ez ginen Didimaraino etorri gauaz gozatzeko bakarrik. Bertako aztarnategi arkeologikoa bisitatzea ere ezinbesteko geldialdia da Turkian eta Egeoko kostaldean kanper furgonetan egindako bidaia honetan. Goizeko lehen orduak aprobetxatu genituen, onenak baitira, aztarnategi dotore honetaz gozatzeko.

Didima ez zen hiri handia izan, baina Apolori eskainitako tenplu ikusgarria antzinateko bigarren handiena izan zen, Artemisarenaren ondoren (Éfeso). Delfosko orakulua, Greziara aurretik egindako bidaia batean bisitatu genuena, zen Didimako Apoloren orakulua garrantzian gainditzen zuen bakarra. Leku handientsua da, non norbera txiki sentitzen den eta milaka urteko eraikinen aurrean txundituta geratzen den.

➡DIDIMAN GAUA IGAROTZEA

Aztarnategitik oso gertu doako aparkaleku bat aurkitu genuen, tenplua bisitatu aurretik aparkatzeko eta gaua igarotzeko.

🐞BODRUM PENINTSULA

Bodrum penintsula hasieran Grezia kontinentaletik etorritako lelegiar etorkinek populatu zuten. Antzinatean Myndos, gaur egungo Gümüʂlük, bertako zortzi hiri garrantzitsuenetako bat zen.

➡ TÜRKBÜKÜ HONDARTZA

Gaur egun Bodrum penintsula turismoa irensten duen benetako makina da; muinoetan geratzen diren errota batzuek baino ez digute gogorarazten nekazaritzari lotuago zegoen iragana. Kostalde ederra du, baina resort handiz eta aldez aurretik ordaindu beharreko etzaulki eta eguzkitakodun hondartzaz beteta dago. Horixe ikusten dugu gertutik gure lehen geldialdian: Türkbükün. Itsas pasealeku luze batek kostaldea zeharkatzen du, luxuzko yateak amarratzen diren kaitik itsasoaren aurrean eguzkitakoz eta pergolaz betetako hondartza esklusiboraino. Jakin-minagatik gelditu ginen, baina bisitak hondartzako tabernetako batean limonada bat hartzeko adina iraun zuen, hori ez baitoa gurekin, eta beste plan baten bila jarraitu genuen bidean.

Herri honetan aparkatzea lan nekeza da, baina sarreran zaindutako aparkaleku bat aurkitu genuen.

➡GÜMÜSLÜK

Gümüʂlük arrantzale herri xarmagarri bat da, itsasoaren ondoan dozena erdi jatetxe dituena. Dena kutsatzen duen turismoa gorabehera, kontserbatu ahal izan da Myndos antzinako hiri kariarraren inguruan kokatuta dagoelako eta duela hamarkada batzuetatik babestutako eremu arkeologikoa delako. Kostaldearen aurrean, metro gutxira, Untxien uhartea dago; haren inguruan, antzinako Myndosen aztarnak itsaspean sakabanatuta daude.

Zer egin genuen? Gure plana Untxien uhartera oinez zeharkatzea izan zen, pasabide natural bati jarraituz; bertakoek diotenez, han ura beti belauneraino iristen da. Gainera, Untxien uhartearen ondoan bainatu ginen, maskararekin itsaspeko aztarnak gertutik ikusteko eta posidoniaz betetako itsas hondoak pixka bat arakatzeko. Ez ahaztu oinetako egokiak eramatea, ibaiko sandaliak esaterako, eta snorkela egiteko ekipamendua.

Ondoren, lekuak kalabaza margotuekin apaindutako jatetxeetako batean eseri eta jatera gonbidatzen du, itsasoaren ondoko mahai eta aulkietan arrain platerak dastatzera. Gu Restaurante Arriban egon ginen: oso xarmagarria, plater bikainak dituena, baina errazio txikiekin.

➡BODRUM

Bodrum, antzinako Halicarnaso, gaur egun hiri zaratatsu eta bizia da, bidaia antolatuetan datozen turista multzoen nahiak asetzeko jatetxez eta dendaz betea. Bertako kaia luxuzko yatez beteta dago, eta, beraz, kale xarmagarrietan Turkiako goi-mailako jendea paseatzen da… Baina Bodrum aurreko bidaia batetik ezagutzen dugunez, esango dizuegu zerbaitek merezi badu, gaztelua bisitatzeak merezi duela zalantzarik gabe. San Pedro gaztelua, Zaldun Ospitalariek XV. mendean eraikia, ikuspegi zoragarriak eskaintzen dizkiguten almenak dituena, Itsaspeko Arkeologia Museoaren egoitza da; ezin da galdu. Guri gehien gustatu zitzaiguna bertan erakusten den anfora bilduma bikaina izan zen; guztiak hegoaldeko kostaldean hondoratutako itsasontzi batzuetatik berreskuratuak.

🐞AKYAKA (Gököva), Egeoko kostaldean furgonetan egindako gure ibilbideko ezustekoa

Akyaka gure bidaia zerrendan ez genuen eta kasualitatez ezagutu genuen leku horietako bat izan zen. Gókóva golkoan kokatuta eta mendi handiek babestuta, Akyaka kostaldeko herria da, non turismoak ez duen lekuaren edertasuna eta esentzia desagerrarazi. Izan ere, arrantzale herri honek oraindik otomandar estiloko egurrezko etxe ugari eta berezko izaera gordetzen ditu.

Herrian itsasontzi txangoak kontrata daitezke Azmak ibaiko kanaletan (Kadin Azmagi) barrena ibiltzeko. Ibaiak lur azpitik sortzen diren ur izoztuko korronte indartsuak daramatza. Ibaiaren ondoan bertan aurkitu genuen eukalipto batzuen itzalean kanpatzeko leku freskoa. Handik, bide batek herriraino eramaten gaitu Azmak ibaiaren ertzetik; bidean, turkiar familiak freskotasunaz gozatzen ari diren bainatzeko hainbat toki ikusiko ditugu.

Herriak hondartza bizia du, ezin hobea haize eta ur kiroletarako. Kaleetan jendea ibiltzen da, baina ez dira itogarriak izatera iristen, eta turisten gustuak bereganatzen jakin duten dendaz eta jatetxez beteta daude; turista gehienak herrialdekoak dira. Guri ere horixe gertatu zitzaigun: iskender kebab bikainak afaldu genituen Tarihi Akhisar Köftecisin.

🐞ÇINAR HONDARTZA

Kala eder honi buruz gauza zoragarri asko irakurri genituen, baina ez genekien kostalde zati esklusibo honetara sartzeko 50LT ordaindu behar zirenik. Ez ginen tentazio horretan erori, eta planak aldatzea erabaki genuen: inguruko libre kanpatzeko gune batean egon ginen tarte batez, baina nahiko zikina zegoenez, bainu bat hartu eta bidean jarraitzea erabaki genuen.

🐞DATÇA PENINTSULA

Datça penintsula olibondo, pinu eta almendrondoen arteko benetako paseoa da; horregatik, eskualde honetako jaki bikainenetako bat eztia da, pinu eztia bereziki, baina baita ezkai eta lore eztia ere. Bertako leku turistiko nagusia Datça da, badia xarmagarri bat, gauez biziberritzen dena portu ondoko jatetxeak turistaz betetzen direnean; batzuk portuan bertan amarratutako luxuzko yateetatik etorriak dira. Arraina jan nahi bada, leku ona izan daiteke, nahiz eta jatetxeetako prezioak tarteka garestitzen diren.  Gu kalezulo batera desbideratu ginen, eta askoz lokal xumeago batean sartu: familia batek etengabe jarduten du lanean, etxean prestatutako platerak eskaintzen. Uysal cafén Egeoko kostaldean kanper furgonetan egindako ibilbidean jan genituen gozleme  goxoenetako batzuk dastatu genituen.

Taslik hondartzara (Taslik Plaji) ematen duen kanpina, Datça Beach Camping, oinarri ona da penintsula esploratzeko. Zerbitzu oso kaskarrak eta hautsez betetako kanpatzeko gunea ditu, baina hondartzan bertan belar gune bat, etzaulkiak eta dutxa eskaintzen ditu ordainetan. Kanpinetik paseo atsegin batek 5 minutuan eramaten gaitu kaira eta jatetxeen gunera.

Gainera, kanpinaren ondoan ur termaletako aintzira natural moduko bat dago: ura hondotik oso bero ateratzen da, gainazala izoztuta egon arren. Leku publikoa da, sarbide libre eta doakoa duena, eta bertakoak goizeko bainu osasungarria hartzera joaten dira. Guk ere ezin genuen hitzordu hori galdu, eta goiz osoa benetako lasaitasunean eman genuen.

Kanpinean, ondoko partzelako bizilagunek Knidosen gauza zoragarriak kontatzen dizkigute: aztarnategi arkeologiko bat da, doriarrek, antzinako Greziako tribuetako batek, sortutako portu hiri zahar baten aztarnak erakusten dituena. Jakin-mina pizten zaigu, eta hara joaten gara (gure planetan ez zegoen beste leku bat). Datçatik aurrera errepidea bihurgunetsua eta estua bihurtzen da, eta beti da ideia ona Marmarisko ezti preziatua saltzen duten postu ugarietako batean gelditu eta pote batzuk erostea. Esaten dute udako ekoizpena urrirako jada salduta dagoela.

Knidos badia ibilgailuentzat itxita dago; beraz, museoko aparkalekuan aparkatu eta 14 LT ordaindu behar dira. Gure plana: eguzkia jaitsi arte itxarotea, bertako hondartza txikian bainu bat hartuz, eta ondoren Knidoseko hondakin iradokitzaileen artean paseatzea.

Lekua txikituta dago, eta, hala ere,  beste garai batean izan zen hiri handiaren neurrigabetasuna transmititzeko gai da. Gure bidean Afroditari eskainitako tenplu zirkular bat, hainbat eliza, eguzki erloju bat eta antzoki erromatar bikain bat aurkitzen ditugu. Ikusgarriena, zalantzarik gabe, goitik hondakinak itsasoraino nola iristen diren ikustea da.

Knidos Datça penintsularen muturrean dago; leku bakarti eta urruna da, non errepidea amaitu eta itsasoaren zabaltasun neurrigabea hasten den. Egeoko kostaldean kanper furgonetan egindako gure ibilbidea amaitzear dago, eta antzinako hiri greziar honen ikuspegi ikaragarriak uzten dizkigu. Horrelako helmuga gehiago ezagutzeko gogoa duzu zure autokarabanarekin? Ibilbideak aurrera jarraitzen du!